ସମସ୍ତ ଦିଗ ଶୁଭ୍ର ଓ ପବିତ୍ର ଥିଲା, ଧର୍ମ ଦିଗ୍ବିଦିଗ୍ଧରେ ବିସ୍ତାରିତ ହେଉଥିଲା, ଚନ୍ଦ୍ରମାଙ୍କର ମାର୍ଗ ଖୋଲା ଥିଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ତାଙ୍କର ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ଅବିଚଳ ଥିଲେ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ କାର୍ଯ୍ୟରେ ନିମଗ୍ନ ଥିଲେ, ଲୋକମାନେ ଉତ୍ତମ ଆଚରଣରେ ବ୍ୟସ୍ତ ଥିଲେ, ମୃତ୍ୟୁ ବନ୍ଧନକୁ ବିଚ୍ଛିନ୍ନ କରୁନଥିଲା, ଅଗ୍ନିକୁ ନିୟମିତ ହୋମ ଦିଆଯାଉଥିଲା। ଦେବତାମାନେ ଯଜ୍ଞରେ ଅପରୁପ ତେଜରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଉଥିଲେ, ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଯିବା ପଥ ସ୍ପଷ୍ଟ ହୋଇଥିଲା, ଲୋକପାଳମାନେ ସମସ୍ତେ ଉପସ୍ଥିତ ଥିଲେ, ଦିଗ୍ଗୁଡ଼ିକ ଶାନ୍ତ ଓ ସମତୋଳ ଥିଲା। ସିଦ୍ଧମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତପସ୍ୟା ଫୁଟିଉଠୁଥିଲା, ଅଧର୍ମ କୌଣସି ଚିହ୍ନ ନଥିଲା, ଦେବତାଙ୍କ ପକ୍ଷ ଆନନ୍ଦିତ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ପକ୍ଷ ନିରାଶ ହେଉଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ ଧର୍ମ ତିନିଟି ପାଦରେ ଦୃଢ଼ ଥିଲା ଏବଂ ଅଧର୍ମ ଗୋଟିଏ ପାଦରେ; ମହାଦ୍ୱାର ଖୋଲା ଥିଲା ଓ ଉତ୍ତମ ମାର୍ଗ ଅନୁସରିତ ହେଉଥିଲା। ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଧର୍ମ ପ୍ରଭାବଶାଳୀ ଥିଲା, ଚତୁର୍ବର୍ଣ୍ଣାଶ୍ରମ ନିୟମିତ ଅନୁଷ୍ଠିତ ହେଉଥିଲା, ରାଜାମାନେ ନିଜ ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ନିଷ୍ଠାବାନ ଥିଲେ। ସମସ୍ତ ଲୋକ ଶାନ୍ତିମୟ ଥିଲା, ଦାନବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଅନ୍ଧକାର ଦମିତ ହୋଇଥିଲା, ଯୁଦ୍ଧ ନିୟମିତ ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିଲା। ଏପରି ଶୁଭ ଅବସ୍ଥାରେ, ଦେବତାମାନେ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଲୋକକୁ ପବିତ୍ର କରିଥିଲେ, ତାଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଜୟ ଆଣିଥିଲା। ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ଭୟଙ୍କର ଆପଦ ଶୁଣି, ଦାନବମାନେ ଭୟରେ ଅତିଶୟ ଉଦ୍ବିଗ୍ନ ହେଇଯାଇଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ସୂର୍ଯ୍ୟପ୍ରଭା ମୁକୁଟ ଧାରଣ କରି, ଅଳଙ୍କାର ଓ ବାହୁବଳ ଗଞ୍ଜନା ହେଉଥିବା ଦାନବ କାଳନେମି ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ସେ ମନ୍ଦରାଚଳ ପର୍ବତ ସଦୃଶ, ମହାରୂପୀ ଓ ରୂପାର ଆବରଣରେ ଢ଼ାକିଥିଲେ, ଶତାଯୁଧ୍ଧ ଧାରଣ କରିଥିଲେ, ଶତବାହୁ ଓ ଶତମୁଖ ଥିଲେ। ଶତମୁଣ୍ଡିଆ ପର୍ବତ ପରି ସେ ଦୃଢ଼ ଭାବେ ଦଢ଼ିଥିଲେ, ତାଙ୍କର ଶରୀର ତିନି ଲୋକକୁ ଆବୃତ କରିଥିଲା, ଗ୍ରୀଷ୍ମ ଅଗ୍ନି ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଥିଲେ। ତାଙ୍କର କେଶ ଧୂମ୍ର ଥିଲା, ଦାଢ଼ି ହଳଦିଆ, ଦାନ୍ତ ବାହାରକୁ ଉଠିଥିଲା, ମୁହଁ ଭୟଙ୍କର ଦେଖାଯାଉଥିଲା; ତାଙ୍କର ବିଶାଳ ଦେହ ତିନି ଲୋକକୁ ବ୍ୟାପିଥିଲା। ତାଙ୍କର ବାହୁ ଆକାଶକୁ ମାପୁଥିଲା, ପାଦ ଦ୍ୱାରା ପର୍ବତ ଉଛାଲିଦେଉଥିଲେ, ମୁଁହରୁ ବାୟୁ ଚାଲି ମେଘକୁ ବର୍ଷା କରାଉଥିଲା। ତାଙ୍କର ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ, ବାଙ୍କିଆ ଦୃଷ୍ଟି ମନ୍ଦରାଚଳ ପର୍ବତ ଭଳି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ; ସେ ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ଦେବସେନାକୁ ଦହିଦେବାକୁ ଉଦ୍ୟତ ହେଉଥିଲେ। ସେ ଦେବତାମାନେକୁ ଭୟଭୀତ କରି, ଦଶଦିଗକୁ ଆବୃତ କଲେ, ମୃତ୍ୟୁ ସ୍ୱରୂପରେ ପ୍ରକଟ ହୋଇ, ପ୍ରଳୟ ସମୟରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଉଥିଲେ। ସେ ଶୁତଳା ପର୍ବତ ସମ ଉଚ୍ଚ ଦେହ, ମୋଟା ଆଙ୍ଗୁଠି, ଝୁଲିଥିବା ଅଳଙ୍କାର ଧାରଣ କରି, କ୍ରିୟାରେ କିଛି ଅସ୍ଥିର ଥିଲେ। ତାଙ୍କର ଦାହିଣ ତେଜସ୍ୱୀ ହାତ ଉଠାଇ, ସେ ଦାନବମାନେକୁ ଘୋଷଣା କଲେ: "ଦେବତାମାନେ ନିହତ ହୋଇଛନ୍ତି, ଦୃଢ଼ ହୁଅ!" ଯୁଦ୍ଧରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା କାଳନେମିଙ୍କୁ ଦେଖି, ଭୟ ଓ ଅସ୍ଥିରତାରେ ତାଙ୍କର ଚକ୍ଷୁ ଆନ୍ଦୋଳିତ ହେଉଥିଲା। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ କାଳନେମିଙ୍କୁ ଦେଖି, ସେ ଏକ ନବ-ତ୍ରିବିକ୍ରମ ନାରାୟଣ ପରି ତିନି ଲୋକକୁ ଦଳିଦେଉଥିଲେ। ପୁନଃ, ସେ ଅସୁର ନୂତନ ତେଜରେ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ, ତାଙ୍କର ବସ୍ତ୍ର ବାୟୁରେ ଫଉଡ଼ିଯାଉଥିଲା, ସେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଚାଲିଲେ ଓ ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କୁ ଭୟଭୀତ କରିଦେଲେ। ଦାନବ କାଳନେମି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ସାମ୍ନାକୁ ଆସି, ତାଙ୍କୁ ଚାପି ଧରିଲେ; ସେ ବିଷ୍ଣୁ ଓ ମନ୍ଦରାଚଳ ପରି ଦୀପ୍ତିମାନ ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ଏହା ଦେଖି, ଶକ୍ରଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ସମସ୍ତ ଦେବତା ଭୟରେ ଅସ୍ଥିର ହେଉଥିଲେ, କାଳନେମିକୁ ଏକ ନୂତନ କାଳସ୍ୱରୂପ ଭାବରେ ଦେଖି। ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅସୁର କାଳନେମି ଅନ୍ୟ ଦାନବମାନେକୁ ଆନନ୍ଦିତ କଲେ, ତାଙ୍କର ଶକ୍ତି ବୃଦ୍ଧି ପାଇଲା, ଶେଷ ଋତୁର ମେଘପରି ଫୁଲିଉଠିଲା। ସେ ତିନି ଲୋକକୁ ପ୍ରବେଶ କରିବାକୁ ଦେଖି, ଦାନବପତିମାନେ ଅବସାଦ ଛାଡ଼ି ଉଠିବାକୁ ଲାଗିଲେ, ମଧୁର ଅମୃତ ପାନ କରିଥିବା ପରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ହେଲେ। ଭୟ ଓ ଭୀତିରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ମାୟା, ତାରା ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଉଥିଲେ, ସେମାନେ ଦେବତାମାନେ ସହ ଯୁଦ୍ଧରେ ସଦା ଜୟୀ ହେଉଥିଲେ। ଯୁଦ୍ଧ ଆଶାୟରେ ଦାନବମାନେ ମନ୍ତ୍ରପାଠ କରି, ଶୀଘ୍ର ରଣବ୍ୟବସ୍ଥା ଗଠନ କରି, ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପ୍ରବେଶ କଲେ। କାଳନେମିଙ୍କୁ ଦେଖି, ମାୟାଙ୍କ ସର୍ବଶ୍ରେଷ୍ଠ ସେନାନୀମାନେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସମସ୍ତେ ଭୟ ତ୍ୟାଗ କରି, ଆନନ୍ଦ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଆଗେଇଲେ—ମାୟା, ତାରା, ଭୟଙ୍କର ଭୂତ, ଦାନବ ହୟଗ୍ରୀବ, ଶ୍ୱେତ (ବିପ୍ରଚିତ୍ତିଙ୍କ ପୁତ୍ର), ଖରଳ, ଲମ୍ବା, ବଲିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅରିଷ୍ଟ, ଏବଂ କିଶୋର ନାମକ ଦାନବ। ସୁରଭାନୁ, ରାଜଚାମର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ମହାସୁର ଚକ୍ରୟୋଧିନ—ଏମାନେ ସମସ୍ତେ ଶସ୍ତ୍ରକୁଶଳ ଏବଂ ତପସ୍ୟାରେ ଦୃଢ଼। ସେମାନେ ଭୟଙ୍କର କାଳନେମିଙ୍କ ନେତୃତ୍ୱରେ ଭାରି ଗଦା, ଚକ୍ର, ପରଶୁ, ମୁଷଳ ଧାରଣ କରି ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ମୁଷଳ, ମାର, ଫଲଙ୍କୁ ଅସ୍ତ୍ର ଭାବେ ବ୍ୟବହାର କରି, ପାହାଡ଼ ମାନେ ପରି ଭୟଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଉଠାଇଥିଲେ। ତଳ, ଗୁଲି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଲୋହା ଦଣ୍ଡ, ମାରକ ଏବଂ ଭାରୀ ଅସ୍ତ୍ର, ଏବଂ ଶତଘ୍ନୀ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ଯୁଗ ଓ ମେକାନିକାଲ ଅସ୍ତ୍ର, ହଳ, ପାଶ, ଲୋହ ଦଣ୍ଡ ଏବଂ ଚାପରେ ତାଙ୍କର ହାତ ପ୍ରସାରିଥିଲେ। ସରପର ମୁଁହ ପରି ତୀକ୍ଷ୍ଣ ବାଣ, ବିଦ୍ୟୁତ୍, ଜ୍ୱଳନ୍ତି ଶୁଳ ଧାରଣ କରିଥିଲେ। ତୀକ୍ଷ୍ଣ, ଖଡ଼ଗ, ଶୁଦ୍ଧ ଏବଂ ତୀବ୍ର ଶୁଳ ଧାରଣ କରି, ଦାନବମାନେ ଧନୁ ଓ ବାଣ ଉଠାଇ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ। ଏପରି, କାଳନେମିଙ୍କ ଅଗ୍ରଣିତ୍ୱରେ ଦୈତ୍ୟସେନା ଜ୍ୱଳନ୍ତି ଅସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଦୀପ୍ତିମାନ ହେଲେ। ସମସ୍ତ ଅଙ୍ଗ ସଂକୋଚିତ କରି, ବର୍ଷା ଆସିଥିବା ବନ ପରି, ଦେବସେନା ମଧ୍ୟ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ରକ୍ଷାରେ ଆନନ୍ଦିତ ହେଲେ। ସେମାନେ ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟର ଶୀତଳତା-ତାପ, ବାୟୁ ସମ ଶୀଘ୍ର ଏବଂ ନକ୍ଷତ୍ର ଧ୍ୱଜ ଧାରଣ କରିଥିଲେ।