ଏହି ସମୟରେ, ସୋମଦେବଙ୍କୁ ଉପାସନା କରି କହାଯାଇଲା, “ହେ ଅବିନାଶୀ, ତୁମେ ସମୟର ସଂଯୋଗର ଆତ୍ମା, ଯଜ୍ଞର ରଥ, ଔଷଧିର ନାଥ, କ୍ରିୟାର ମୂଳ, ଜଳର ଉତ୍ସ ଏବଂ ତାପରହିତ। ତୁମେ ଶୀତଳ କିରଣର ଧାରୀ, ଅମୃତର ଆଧାର, ଶ୍ୱେତ ରଥରେ ଅତି ତ୍ୱରିତ ଚଳିଥିବା, ଉଜ୍ୱଳମୟ ମଧ୍ୟରେ ଅଧିକ ଉଜ୍ୱଳ, ସୋମପାନୀୟଙ୍କ ପାଇଁ ସୋମ ହେବା। ସମସ୍ତ ଜୀବରେ କ୍ଷମାଶୀଳ, ଅନ୍ଧକାରକୁ ନାଶ କରୁଥିବା, ତାରାମଣ୍ଡଳର ଅଧିପତି ହେବା ଦ୍ୱାରା, ମହାସେନ ଓ ବରୁଣଙ୍କ ସହିତ ସେନାସମୂହ ନେଇ ଯାଅ। ଯେଉଁ ଦାନବୀୟ ମାୟା ଦ୍ୱାରା ଆମେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦଗ୍ଧ ହେଉଛୁ, ତାହାକୁ ଶାନ୍ତ କର।" ତାପରେ, ସୋମଦେବ କହିଲେ, "ହେ ଦେବେଶ୍ୱର, ଆପଣ ଯେଉଁ ଆଦେଶ ଦେଇଛନ୍ତି, ମୁଁ ଏବେ ଦାନବମାୟାକୁ ଦୂର କରିବା ପାଇଁ ଶୀତଳ ବର୍ଷା ବର୍ଷାଇବି। ଦେଖ, ଏହି ଦାନବମାନେ ତୀବ୍ର ଶୀତରେ ଜଡି ହୋଇ, ହିମରେ ଢାକା ପଡ଼ିଛନ୍ତି।" ଏପରି, ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କର ଶୀତଳ ବର୍ଷା ବନ୍ଧନ ସହିତ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ଘେରି ଦେଲା, ଯେପରି ବାୟୁ ମେଘମାଳାକୁ ଘେରି ଦେଇଥାଏ। ବରୁଣ ଓ ସୋମ, ଦୁଇ ମହାବଳୀ, ନାଗପାଶ ଓ ଶୀତଳ କିରଣ ଦ୍ୱାରା ଦାନବମାନେ ଉପରେ ହିମବର୍ଷା କରି ଆକ୍ରମଣ କଲେ। ଦୁଇ ଜଳପତି, ବରୁଣ ଓ ଚନ୍ଦ୍ର, ବଡ଼ ବଡ଼ ତରଙ୍ଗ ସହିତ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ସମୁଦ୍ର ଭଳି ଚଳିଲେ। ସେମାନେ ଦାନବସେନାକୁ ମହାପ୍ରଳୟର ବର୍ଷା ଭଳି ଆବୃତ କରି ଦେଲେ। ଏହି ଦୁଇ ଜଳପତି, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ବରୁଣ, ଦାନବପତି ତିଆରି କରିଥିବା ମାୟାକୁ ଦମନ କଲେ। ଚନ୍ଦ୍ରକିରଣର ତୀବ୍ରତା ଓ ପାଶ ଦ୍ୱାରା ଦାନବମାନେ ଅଚଳ ହୋଇଯାଇଲେ, ପର୍ବତରୁ ଶିଖର ଖସିଯିବା ପରି ଅସ୍ଥିର ହୋଇପଡ଼ିଲେ। ସମସ୍ତ ଦାନବ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଆଘାତରେ ହିମରେ ଢାକା ଅଗ୍ନି ଭଳି ଶୀତଳ ହୋଇ ଭୂମିକୁ ଢଳିପଡ଼ିଲେ। ତେବେ, ଦାନବମାୟାର ଅଧିପତି ମୟା ଦେଖିଲେ, ସେ ଦାନବମାନେ ଆକାଶରେ ପାଶରେ ବନ୍ଧା ଓ ଶୀତଳ କିରଣରେ ଢାକା। ସେ ଏକ ବିଶାଳ ମାୟା ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯାହା ପାହାଡ଼ ଶୃଙ୍ଗରେ ଭରିଆ, ତଳୱାର ଓ ଛୁରୀରେ ଶସ୍ତ୍ରସଜ୍ଜିତ, ଗୁହା ଓ ଅରଣ୍ୟରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ। ସେଠାରେ ସିଂହ, ବାଘ ଦଳ, ଦିବ୍ୟ ପଶୁମାନଙ୍କର ଧ୍ୱନି, ବନ୍ୟପ୍ରାଣୀ ଓ ବାତାସରେ ଗଛ ଅସ୍ଥିର ହେଉଥିଲା। ଏହି ପ୍ରସିଦ୍ଧ ମାୟା, 'ପାର୍ବତୀ' ନାମରେ ପରିଚିତ, ମୟାଙ୍କ ପୁଅ ଦ୍ୱାରା ତିଆରି, ଦେବତାମାନେ ଆକାଂକ୍ଷା କରୁଥିଲେ, ଏବଂ ସେ ଏହାକୁ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ପ୍ରସାର କଲେ। ଏହି 'ପାର୍ବତୀ' ମାୟା ତଳୱାରର ଧ୍ୱନି, ପାଥର ବର୍ଷା, ଗଛପତନ ଦ୍ୱାରା ଦେବସେନାକୁ ଆକ୍ରମଣ କଲା, ଦାନବମାନେ ପুনଃ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ। ଏହାଦ୍ୱାରା ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ବରୁଣଙ୍କ ମାୟା ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲା, ଭୂମି ପାହାଡ଼ ଚଳିବା ପରି ଭୟାନକ ହୋଇଯାଇଲା। ଦେବତାମାନେ ଗଛମାଳାରେ ଆବୃତ ହୋଇ ଅଦୃଶ୍ୟ ହେଲେ, ସେମାନଙ୍କ ଧନୁ ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ଅସ୍ତ୍ର ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ସେମାନେ ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଲେ। କେବଳ ଗଦାଧରୀ ଛାଡ଼ି, ସମସ୍ତ ଦେବସେନା ଅଶକ୍ତ ହୋଇଯୁଦ୍ଧ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ; ସେ ମହିମାମୟ ଏବଂ ପ୍ରଭୁତ୍ୱଶାଳୀ ଥିଲେ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଚଳ ରହିଲେ। ସେ, ବିଶ୍ୱନାଥ, ଧୈର୍ୟ ଦ୍ୱାରା କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲେ ନାହିଁ, ଯୁଦ୍ଧର ସମୟ ଉପଯୁକ୍ତ ଜାଣି, ମେଘମାଳା ଭଳି କଳା ରୂପେ ଅବସ୍ଥାନ କରି, ସମୟ ଅବଲୋକନ କରିଥିଲେ। ଦେବାସୁର ସଂଗ୍ରାମ ଦେଖିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରି, ଭଗବାନଙ୍କ ଆଦେଶରେ ହରି ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁଙ୍କୁ ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରକୁ ପଠାଇଲେ। ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ଶବ୍ଦରେ ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁ ଜାଗୃତ ଶକ୍ତିରେ ମହାସଂଗ୍ରାମରେ ମାୟାକୁ ଅପସାରଣ କଲେ। ସେଇ 'ପାର୍ବତୀ' ମାୟା ଅଗ୍ନିରେ ଦଗ୍ଧ, ଭସ୍ମୀଭୂତ ଏବଂ ନଶ୍ୱର ହେଲା; ଅଗ୍ନି ବାୟୁ ସହିତ ଏକତ୍ରିତ ହେଲା, ବାୟୁ ଅଗ୍ନିରେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହେଲା। ଯୁଗାନ୍ତରେ ଅଚେତନ ଭଳି, ସେମାନେ ଦାନବସେନାକୁ ଦଗ୍ଧ କଲେ; ପ୍ରଥମେ ବାୟୁ ଚଳିଲେ, ପରେ ଅଗ୍ନି ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କଲେ। ଅଗ୍ନି ଓ ବାୟୁ ଦାନବସେନା ମଧ୍ୟରେ ଚଳି, ଉଠୁଥିବା ଓ ଢଳିଥିବା ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଭସ୍ମ କରି ଖେଳିଲେ। ଦାନବମାନଙ୍କର ଉଡ଼ୁଥିବା ମହଲଗୁଡ଼ିକ ବାୟୁର ଝଟକାରେ ଚତୁର୍ଦିଗରେ ଖସିପଡ଼ିଲା, ତାପରେ ଅଗ୍ନି ତାହାର କାର୍ଯ୍ୟ ସମାପ୍ତ କଲେ। ମାୟା ନଶ୍ୱର ହେଉଥିବା ସମୟରେ, ଗଦାଧରୀଙ୍କୁ ସ୍ତୁତି କରାଯାଉଥିଲା, ଦାନବମାନେ ଅଶକ୍ତ ହୋଇପଡ଼ିଲେ, ଏବଂ ତିନି ଲୋକ ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହେଇଗଲା। ଦେବତାମାନେ ଅନନ୍ଦରେ ଉଚ୍ଚସ୍ୱରେ "ଶାବାଶ! ଶାବାଶ!" ବୋଲି ଉଚ୍ଚାରଣ କଲେ, ସହସ୍ରନୟନଙ୍କ ବିଜୟ ଓ ଦାନବମାନଙ୍କ ପରାଜୟ ଦେଖି। ଯେତେବେଳେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ପବିତ୍ର, ଧର୍ମ ଅଧିକ, ଚନ୍ଦ୍ରର ମାର୍ଗ ଖୋଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ନିଜ ସ୍ଥାନରେ ରହିଥାଏ; ସମସ୍ତ ଜୀବ କର୍ମରେ ନିୟୋଜିତ, ଲୋକମାନେ ସଦାଚାରୀ, ମୃତ୍ୟୁ ବନ୍ଧନ କାଟେ ନାହିଁ, ଅଗ୍ନିକୁ ହବି ଦିଆଯାଉଛି; ଦେବତାମାନେ ଯଜ୍ଞରେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ସ୍ୱର୍ଗର ମାର୍ଗ ଖୋଲା, ସମସ୍ତ ଲୋକପାଳ ବର୍ତ୍ତମାନ, ଦିଗ ଶାନ୍ତିମୟ; ସିଦ୍ଧମାନେ ତପସ୍ୟାରେ ନିରତ, ଅପକର୍ମ ଅନୁପସ୍ଥିତ, ଦେବପକ୍ଷ ଅନନ୍ଦ ଓ ଦାନବପକ୍ଷ ଦୁଃଖିତ; ଧର୍ମ ତିନି ପାଦରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ, ଅଧର୍ମ ଏକ ପାଦ ଧାରଣ କରିଥାଏ; ମହାଦ୍ବାର ଖୋଲା, ଉତ୍ତମ ପଥ ଅନୁସରଣ ହେଉଛି; ସମାଜରେ ଧର୍ମ ବ୍ୟାପ୍ତ, ଆଶ୍ରମ ଚର୍ଯ୍ୟା ପାଳିତ, ରାଜାମାନେ ପ୍ରଜାର ରକ୍ଷାରେ ନିରତ; ତିନି ଲୋକ ଶାନ୍ତିମୟ, ଦାନବମାନେ ଅନ୍ଧକାର ଦମିତ, ଯୁଦ୍ଧର କାର୍ଯ୍ୟ ଅଗ୍ନି ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା କରାଯାଉଛି—ତେବେ ଏହି ଦୁଇ ଦେବତା ଦ୍ୱାରା ତିନି ଲୋକ ପବିତ୍ର ହୁଏ, ସେମାନଙ୍କ କାର୍ଯ୍ୟ ବିଜୟ ଆନେ। ବାୟୁ ଓ ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟ ଭୟ ଦେଖି ଦାନବମାନେ ଭୟଭୀତ ହୋଇଯାଉଥିଲେ। ଏପରେ, ଏକ ଭୟାନକ ଦାନବ, କାଳନେମି ନାମକ, ସୂର୍ଯ୍ୟସ୍ୟ ମୁକୁଟ ଧାରଣ କରି, ତାଙ୍କ ଅଳଙ୍କାର ଓ ବାହୁବଳର ଧ୍ୱନି ସହିତ ପ୍ରକଟ ହେଲେ। ସେ ମନ୍ଦାର ପର୍ବତ ସମ ଦେହୀ, ମହାରୂପୀ ସ୍ୱର୍ଣ୍ଣରେ ଆବୃତ, ଶତାସ୍ର ଏବଂ ଶତମୁଖୀ, ଶତବାହୁ ଧାରଣ କରି ଯୁଦ୍ଧକ୍ଷେତ୍ରରେ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲେ।