ଏହି ଦିବ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧର ଆରମ୍ଭରେ, ମାରୁତ ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ ଓ ବିଦ୍ୟାଧରମାନେ ଏକସাথে ଖେଳ କରୁଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଶକ୍ତିଶାଳୀ ପବନ ଦାଇତ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ଉତ୍ତେଜିତ କରି, ବର୍ଷା ଭରି ମେଘ ଦେଇ ଅଶାନ୍ତ କରିଥିଲା । ଦେବତାମାନେ ତୀବ୍ର ରଶ୍ମି ଦେଇ ଖେଳ କରୁଥିଲେ, ଏହି ରଶ୍ମିଗୁଡିକ ସର୍ପ ମାନେ ଛୁଟିଗଲା ପରି ଲାଗୁଥିଲା । ସର୍ପମାନେଙ୍କ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନାୟକମାନେ ତୀବ୍ର ରୋଷରେ ଦୁର୍ଦ୍ଧର ବିଷ ତ୍ୟାଗ କରୁଥିଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ଅଣୁସାରୀ ଆକାଶରେ ତୀର ଆକୃତିର ଜୀବମାନେ ଏକାଠି ହୋଇ ଘୂରେଇବା, ମୁହଁ ଖୋଲି ଚାଲିଥିଲେ । ପାହାଡ ଓ ଗଛମାନେ ଅନେକ ଶିଖର ଓ ଶଖା ସହିତ, ଦେବତାମାନେଙ୍କ ସେନାକୁ ସହଯୋଗ କରି ଦାନବମାନେଙ୍କ ଦଳକୁ ଆକ୍ରମଣ କରିବାକୁ ଆସିଥିଲେ । ଏହି ଦେବତା, ହୃଷୀକେଶ, ପଦ୍ମନାଭ, ତିନି ପଦ ନେଇଥିବା, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଉଥିଲେ । ଯୁଗ ଶେଷରେ, ଏହି ବିଶ୍ୱର ନାୟକ, କୃଷ୍ଣର ପଥ, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଉତ୍ସ, ଯଜ୍ଞ ଭୋଗ କରୁଥିବା ଓ ଯଜ୍ଞରେ ବସିଥିବା, ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ । ତାଙ୍କର ସ୍ୱରୂପ ପୃଥିବୀ, ଜଳ, ଆକାଶ ଓ ଦ୍ରବ୍ୟ ମିଶିତ, ଶ୍ୟାମବର୍ଣ୍ଣ, ଏଠାରେ ଶାନ୍ତି ଦେଇଥିବା, ଚକ୍ର ଓ ଗଦାଧାରୀ, ଅମରମାନେ ଓ ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କ ପାଇଁ ବାଧା ଦୂର କରିଥିଲେ । ତାଙ୍କ ବାମ ହାତରେ ଅତ୍ୟଧିକ ଦୁର୍ଲଭ ଗଦା ଧରି, ଏହି ଗଦା ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ରକୁ ନଷ୍ଟ କରିଥିଲା, କାଳୀ ଆକୃତିରେ ଶତ୍ରୁମାନେଙ୍କର ମୃତ୍ୟୁ ଆଣିଥିଲେ । ଅନ୍ୟ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ହାତରେ, ନାଗ ଧ୍ୱଜ ଧାରଣ କରି, ଶରଙ୍ଗ ଧନୁ ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଅସ୍ତ୍ର ଧରିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଚାରିପାଖରେ, କଶ୍ୟପଙ୍କ ଦ୍ୱିଜ ନନ୍ଦନ, ଯେଉଁଠାରେ ସର୍ପମାନେ ତାଙ୍କୁ ଭୋଜନ କରିବାକୁ ଚାହିଁଥିଲେ, ସର୍ପରାଜଙ୍କ ମୁହଁରେ ରଖିଥିଲେ । ଅମୃତ ଜଳ ସହିତ ଏହି ପ୍ରଭାବ ମାଉଣ୍ଟ ମନ୍ଦାର ପରି ଉପରକୁ ଉଠିଥିଲା, ଦେବ-ଦାନବ ଯୁଦ୍ଧରେ ତାଙ୍କର ସୂର୍ୟ ଦୃଢ ଦେଖାଯାଇଥିଲା । ମହେନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ବଜ୍ର ଚିହ୍ନ ଦ୍ୱାରା ଅମୃତ ପାଇଁ ଚିହ୍ନିତ, ଅଦ୍ଭୁତ ପରି ଖଗପତି ଶୁଭ୍ର ପାଟ ଧାରଣ କରି, ଖଣିଜ ସମୃଦ୍ଧ ପାହାଡ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ରୋଷର ଉତ୍ସରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ପରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ନାଗ ଦଳରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ମଣି ଲଗାଇ ସଜିଥିଲେ । ତାଙ୍କର ଦୁଇ ଶୁଭ୍ର ପଖ ଆକାଶକୁ ଆଛାଦିତ କରି ଖେଳ କରୁଥିଲେ, ଯୁଗ ଶେଷର ଆକାଶରେ ଇନ୍ଦ୍ରଧନୁ ଓ ମେଘ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ନୀଳ, ରାକ୍ତ, ହଳଦୀ ପତାକା ସହିତ ସଜି, ମହାପ୍ରଭୁ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅରୁଣଙ୍କ ଭାଇ ଉପରେ ଆରୋହଣ କରିଥିଲେ । ଦେବତା ଓ ଧ୍ୟାନରତ ଋଷିମାନେ ସୁପର୍ଣ୍ଣ, ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଶରୀରୀ, ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଆକାଶ ଚାରିବାକୁ ଅନୁସରଣ କରିଥିଲେ । ସମସ୍ତେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଗଦାଧାରୀକୁ ସ୍ତୁତି କରୁଥିଲେ, ବୈଶ୍ରବଣ ଓ ବୈବସ୍ବତ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଥିଲେ । ପାଣିର ରାଜା, ଦେବରାଜ ଓ ବାୟୁ ଦେବଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତେଜିତ ହୋଇ, ଏହି ଦେବସେନା ଅଗ୍ନି ପରି ଜ୍ୱଳିଥିଲା । ଦେବତା, ବିଷ୍ଣୁ, ଜିଷ୍ଣୁ, ସହିଷ୍ଣୁ, ଭ୍ରଜିଷ୍ଣୁ ଦେବତାମାନେ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଳ ଏକାଠି ହୋଇ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ତିଆରି ହେଲେ । ବୃହସ୍ପତି କହିଲେ, "ଦେବତାମାନେ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ," ଉଶନାସ କହିଲେ, "ଦାଇତ୍ୟମାନେ ପାଇଁ ଶୁଭ ହେଉ ।" ଏହି ଦୁଇ ଶକ୍ତିରୁ ଭୟାନକ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲା, ଦେବ-ଅସୁର ଏକାଠି ହୋଇ ଜିତିବାକୁ ଚେଷ୍ଟା କରିଥିଲେ । ଦାନବ ଓ ଦେବତା, ଅନେକ ଅସ୍ତ୍ର ନେଇ, ପାହାଡ ପାହାଡ ଧକ୍କା ଦେଇଥିବା ପରି ଯୁଦ୍ଧ କରୁଥିଲେ । ଏହି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ଧର୍ମ ଓ ଅଧର୍ମ, ଅଭିମାନ ଓ ନମ୍ରତା ଦ୍ୱାରା ଭରି ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲା । ତେବେ, ଶୀଘ୍ର ଅଶ୍ୱ ଓ ଉତ୍ସାହିତ ହାତୀ ଆକାଶକୁ ଉଡି ତାଳବାହା କରୁଥିଲେ, ହାତରେ ତଳୱାର ନେଇ । ଗଦା ଫିଙ୍ଗାଯାଉଥିଲା, ତୀର ବିକ୍ଷିପ୍ତ ହେଉଥିଲା, ଧନୁ ଟାଣାଯାଉଥିଲା, ଭୟାନକ ଅସ୍ତ୍ର ବର୍ଷା ହେଉଥିଲା । ଯୁଦ୍ଧ ଭୟାନକ ହୋଇଯାଇଥିଲା, ଦେବ ଓ ଦାନବ ଦ୍ୱାରା ଭରି, ସମସ୍ତ ଜଗତରେ ଭୟ ଦେଇ, ଯୁଗ ଶେଷର ବିନାଶ ପରି ଲାଗୁଥିଲା । ଦାନବମାନେ ଲୋହ ଗଦା, ମୁସଳ ଓ ପାହାଡ ଫିଙ୍ଗି, ଦେବତା ଦଳ ନେତୃତ୍ୱ ଦେଇଥିବା ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଆକ୍ରମଣ କରିଥିଲେ । ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦାନବମାନେ ଦେବତାଙ୍କୁ ମାରି, ଦେବମାନେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖରେ ପଡିଲେ, ମୁହଁ ଅନିମ୍ନ ହୋଇଯାଇଲା । ଅସ୍ତ୍ର ଓ ବାଣ ଦ୍ୱାରା ଚିଉଡ଼ି, ଦିତିପୁତ୍ରମାନେ କ୍ଲବ ଦେଇ ମୁଣ୍ଡ ଫାଟିଲେ, ଛାତି ଭାଙ୍ଗିଲେ, ଦେବତାମାନେ ରକ୍ତରେ ଭିଜି ଯୁଦ୍ଧ କ୍ଷେତ୍ରରେ ଚିଉଡ଼ି ପଡିଲେ । ବାଣ ବର୍ଷା ଦ୍ୱାରା ମୃତ୍ୟୁ ହୋଇ, ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅଶକ୍ତ, ଦାନବମାନେଙ୍କ ମାୟାରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଦେବତାମାନେ କିଛି କରିପାରିଲେ ନାହିଁ । ଦେବସେନା, ଦାନବମାନେଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ଅସ୍ତ୍ରହୀନ ଓ ଜୀବନ ହୀନ ହୋଇ, ନିର୍ଜୀବ ଶରୀର ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ପରେ, ଦାଇତ୍ୟମାନେଙ୍କ ଧନୁରୁ ଆସିଥିବା ତୀବ୍ର ତୀରକୁ ଶକ୍ର ନିଜ ବଜ୍ର ଦ୍ୱାରା କାଟିଦେଲେ, ଏବଂ ଦାଇତ୍ୟମାନେଙ୍କ ଭୟାନକ ଦଳରେ ପ୍ରବେଶ କରିଲେ । ଦାଇତ୍ୟ ନାୟକମାନେଙ୍କୁ ମାରି, ଦାଇତ୍ୟମାନେଙ୍କ ଦଳକୁ ତମସା ଅସ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ କରିଦେଲେ । ପୁରୁହୂତଙ୍କ ଶକ୍ତିରେ ଉତ୍ପନ୍ନ ଏହି ଭୟାନକ ଅନ୍ଧକାରରେ, ଦାଇତ୍ୟମାନେ ଏକାଉଁ ଅନ୍ୟରୁ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ, ତାଙ୍କ ଯାନ କୁ ମଧ୍ୟ ଚିହ୍ନିପାରିଲେ ନାହିଁ । ମାୟାର ବନ୍ଧନରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେବତାମାନେ ଚେଷ୍ଟା କରି, ଏହି ଅନ୍ଧକାର ଭିତରେ ଦାଇତ୍ୟ ଦଳର ମୁଣ୍ଡକୁ କାଟିଦେଲେ । ନୀଳ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅନ୍ଧକାରରେ ଦାଇତ୍ୟମାନେ ଅଚେତନ ହୋଇ, ପାହାଡର ଚଟା ଖସିଗଲା ପରି ଚିଉଡ଼ି ପଡିଲେ । ଦାଇତ୍ୟମାନେଙ୍କ ଆବାସ ଅନ୍ଧକାରରେ ଆବୃତ, ଶରୀର ମଧ୍ୟ ଅନ୍ଧକାରରେ ପରିଣତ ହୋଇଗଲା । ତେବେ, ମାୟା ଏକ ବୃହତ ମାୟା ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଏହି ଅନ୍ଧକାର ଓ ଅଗ୍ନି ମିଶିତ, ମୌର୍ବି ଅଗ୍ନିରେ ଉତ୍ପନ୍ନ, ଯୁଗ ଶେଷର ଚମକ ଆଣିଥିଲା । ଶକ୍ରଉତ୍ପନ୍ନ ମାୟାକୁ ଜଳାଇଦେଲେ, ମାୟା ଦାଇତ୍ୟମାନେ ସୂର୍ୟର ଆକୃତି ନେଇ, ଯୁଦ୍ଧରେ ଉଠି ଆସିଲେ । ମୌର୍ବି ମାୟା ସହିତ ଆସି, ଦେବତାମାନେ ଜଳି, ଚନ୍ଦ୍ର ଅଞ୍ଚଳକୁ ପଳାଇ, ଚନ୍ଦ୍ର ଜଳର ଶୀତ ହ୍ରଦକୁ ଶରଣ ନେଲେ । ଔର୍ବ ଅଗ୍ନିରେ ଦେବମାନେ ଜଳି, ମନ ଭ୍ରମି, ଶରଣ ଚାହିଁ, ବଜ୍ରଧାରୀଙ୍କୁ ଖବର ଦେଲେ ।