ଦାନବ ଦଳର ଭୟଙ୍କର ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିବାକୁ ମିଳିଲା। ଭୟାନକ ବଣ୍ଡୁକ ଓ କୁହାଡ଼ିରେ ସଜିତ, ଏହି ସେନା ଶତ୍ରୁଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ ଉତ୍ତୋଳିତ ହେଲା, ମନ୍ଦାର ପର୍ବତର ଦ୍ୱିତୀୟ ରୂପରେ ପ୍ରକାଶ ହେଲା। ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥରେ ବସି, ହଜାର ଗଧା ଯୁକ୍ତ, ରୂଷ୍ଟ ଭାବରେ ଭାସ୍ମାସ୍ତ୍ର ଧରି ଭଗ୍ନ ହେଲେ ଭୟଙ୍କର ବିରୋଚନ। ସେନାର ଆଗରେ, ଦହୁକୁଥିବା ପର୍ବତ ପ୍ରମାଣ ଦେଇ, ହୟଗ୍ରୀବ ଦାନବ ହଜାର ଘୋଡ଼ା ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ଥିଲେ। ବିପ୍ରଚିତ୍ତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଶ୍ୱେତ, ଧଳା କଣ ଦ୍ୱାରା ଭୂଷିତ, ଦାନବ ଦଳରେ ଘୁମି ଯୁଦ୍ଧ ଶୃଙ୍ଗାରଣ କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେ ମହାନ ଧନୁ ଦେଇ, ରଥ ଚଳାଇ ଶତ୍ରୁ ଦଳକୁ ଚୁର୍ଣ୍ଣ କରି, ହଜାର ଧନୁର ତାର ଦେଇ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲେ। ରଣଭୂମିରେ ପର୍ବତର ଶିଖର ପ୍ରମାଣ ଦେଇ ଦଢ଼ି ହେଲେ, ଖରାସ ଦାନବ ରୂଷ୍ଟ ଭାବରେ ଚକୁରେ ଲୁହ ଭରି ଦଢ଼ି ହେଲେ। ତାଙ୍କର ଦାନ୍ତ, ଓଠ, ଚକୁ ଅନ୍ତର୍ଗତ କମ୍ପି ଯୁଦ୍ଧର ଆଶାରେ ତତ୍ପର ହେଲେ; ଦାନବ ତ୍ୱଷ୍ଟା ଅଠର ଘୋଡ଼ା ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ଚଢ଼ି ଯୁଦ୍ଧର ସମ୍ମୁଖୀନ ହେଲେ। ବଳିଙ୍କ ପୁତ୍ର ଅରିଷ୍ଟା, ପ୍ରମୁଖ ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି, ଦିବ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧ ଶୃଙ୍ଗାରଣ ଦେଇ ଦଢ଼ି ହେଲେ। କିଶୋର, ବଡ଼ ଉତ୍ସାହରେ, ଯୁବକ ବଳଦ ପ୍ରମାଣ ଦେଇ ଉତ୍ସାହିତ ହେଲେ। ଦାନବ ମଧ୍ୟରେ ସେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରମାଣ ଦେଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ; ଲମ୍ବା, ନୂତନ ମେଘ ପ୍ରମାଣ ଦେଇ, ପ୍ରଲମ୍ବଙ୍କ ଉତ୍ତରୀୟ ଦେଇ ଭୂଷିତ ହେଲେ। ଦାନବ ଦଳରେ ଯୁକ୍ତ ହୋଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟର ମିଷ୍ଟ ପ୍ରମାଣ ଦେଇ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ; ପରେ, ଦଶ ଦାନ୍ତ, ଦଶ ଓଠ, ଦଶ ଚକୁ, ଦଶ ଶସ୍ତ୍ର ଧାରଣ କରି ବସୁଂଧର ଦଢ଼ି ହେଲେ। ଦାନବ ମଧ୍ୟରେ ହସି, ଭୟଙ୍କର ଗ୍ରହ ପ୍ରମାଣ ଦେଇ ଦଢ଼ି ହେଲେ; କିଛି ଦାନବ ଘୋଡ଼ା, କିଛି ମଦୋନ୍ମତ ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିଲେ। କିଛି ସିଂହ, ବାଘ, କିଛି ଶୁଆ, ଭାଲୁ, କିଛି ଗଧା, ଉଠ, କିଛି ଜଳ ଜନ୍ତୁ ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିଲେ। ଅନ୍ୟ ଦାନବ ଭୟାନକ ମୁହଁ ଦେଇ ପଦଯାତ୍ରା କରୁଥିଲେ; କିଛି ଏକ ଚରଣ, କିଛି ଚରଣ ବିନା, ସମସ୍ତେ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଉତ୍ସାହିତ ହୋଇ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ଅନେକ ଦାନବ ଆପଣଙ୍କ ଭୁଜ ମାରୁଥିଲେ, ଅନେକ ଉଚ୍ଚ ସ୍ୱରରେ ଉଲ୍ଲାସ କରୁଥିଲେ; ଦାନବ ନାୟକମାନେ ଅଭିମାନୀ ବାଘ ପ୍ରମାଣ ଦେଇ ଗର୍ଜନ କରୁଥିଲେ। ଭୟାନକ ଗଦା, ଲୋହା ଦଣ୍ଡ, ପାଥର, ମୁସଳ ନେଇ, ଦେବତାମାନେକୁ ଲୋହା ଦଣ୍ଡ ପ୍ରମାଣ ଦେଇ ଭୟ ଦେଉଥିଲେ। ବଣ୍ଡୁକ, ତଳୱାର, ପାଶ, ଶୂଳ, ଅଙ୍କୁଶ, ଚାବୁକ ଦେଇ, ଶତ ମୃତ୍ୟୁ ଯନ୍ତ୍ର ଓ ଶତ ତଳୱାର ଦେଇ ଖେଳ କରୁଥିଲେ। ତଳୱାର, ପାଥର, ଲୋହା ଦଣ୍ଡ ଉପରେ ତଳୱାର ଉଠାଇ, ଦିଗ୍ବ୍ୟାପି ଆକାଶ ମେଘ ଦେଇ ଆଛାଦିତ ହେଲା। ଏପରି ଦାନବ ସେନା, ସମସ୍ତ ଜୀବର ଅଭିମାନ ଦେଇ ଭୟାନକ, ଦେବତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ଉଠିଥିଲା। ଦାନବ ଦଳ, ହଜାର ହଜାର ଦେଇ ଗଢ଼ି, ପବନ, ଅଗ୍ନି, ପର୍ବତ, ମେଘ, ଜଳ ପ୍ରମାଣ ଦେଇ ଉତ୍ସାହରେ ଉଚ୍ଚାସିତ ହୋଇ, ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ପ୍ରସ୍ତୁତ ହେଲା। ହେ କୁରୁବଂଶୀ, ଦାନବ ସେନାର ବିସ୍ତୃତି ତୁମେ ଶୁଣିଛ; ଏବେ ଦେବତାଙ୍କ ବୈଷ୍ଣବ ସେନାର ବର୍ଣ୍ନନା ଶୁଣ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଆଦିତ୍ୟ, ବସୁ, ରୁଦ୍ର, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଅଶ୍ୱିନୀକୁମାର, ସମସ୍ତ ସାଥୀ ସେନା ସହିତ ଶୃଙ୍ଗାରଣ ଦେଇ ଦଢ଼ି ହେଲେ। ପୁରୁହୂତ, ହଜାର ଚକୁ ଦେଇ ବିଶ୍ୱର ରକ୍ଷକ, ଦେବତାଙ୍କ ନେତା, ସେନାର ଆଗରେ ନବୀନ ହାତୀ ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିଲେ। ତାଙ୍କ ବାମ ପାଖରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରଥ, ମୁଖ୍ୟ ପକ୍ଷୀର ପତାକା ଦେଇ ଭୂଷିତ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରମାଣ ଚକାଚକି ଚକ, ସୁନା ପାଖା ଦେଇ ଭୂଷିତ ଥିଲା। ତାଙ୍କ ପଛରେ ହଜାର ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷ, ଦିବ୍ୟ ଜନ ଓ ବ୍ରହ୍ମର୍ଷିମାନେ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ। ବିଜୁଳିର ଅପ୍ରତିମ ଚମକ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଶସ୍ତ୍ର ଦେଇ ଗଢ଼ିତ ମେଘ, ଚାହିଁଲେ ମେଘ ପର୍ବତ ପ୍ରମାଣ ଦେଇ ଯୁକ୍ତ ଥିଲା। ଶୁଭ୍ର ଦେବତା ଏହାରେ ବସି, ସମସ୍ତ ଜଗତକୁ ଉପରେ ଘୁମିଥିଲେ; ବଳିଦାନରେ ପୁରୋହିତମାନେ ତାଙ୍କ ପ୍ରଶଂସା କରୁଥିଲେ। ଦିବ୍ୟ ଯୁଦ୍ଧରେ ଦେବ ଡ଼ମ୍ରୁ ଚମ୍ପାଇ, ଶତ ଅପ୍ସରା ଇନ୍ଦ୍ର ସମ୍ମୁଖରେ ନୃତ୍ୟ କରୁଥିଲେ। ସର୍ପରାଜ ପତାକା ଦେଇ, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପ୍ରମାଣ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ, ହଜାର ଘୋଡ଼ା ଦେଇ ଯୁକ୍ତ, ମନ ଓ ପବନ ପ୍ରମାଣ ତ୍ୱରିତ। ମାତଳି ସଠିକ ଭାବେ ରଥ ଯୁକ୍ତ କରି, ସୂର୍ଯ୍ୟର ଚମକ ଦେଇ ମେରୁ ପର୍ବତ ପ୍ରମାଣ ଚାରିପାଖ ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ କରିଥିଲେ। ୟମ, କାଳଯୋଗ୍ୟ ଦଣ୍ଡ ଓ ଗଦା ଉଠାଇ, ଦେବସେନାର ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ି ହେଲେ, ଦାନବମାନେକୁ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦେଖାଇ। ଚାରିଟି ମହାସାଗର, ଚୁମୁଁ ଦେଇଥିବା ସର୍ପ, ଶଙ୍ଖ ଓ ବ୍ରସ୍ଲେଟ୍ ଦେଇ ଭୂଷିତ, ଜଳ ଦେହ ଧାରଣ କରି ଯୁକ୍ତ ହେଲେ। କାଳର ପାଶ ଦେଇ ଉଠାଇ, ଚନ୍ଦ୍ରର କିରଣ ପ୍ରମାଣ ଘୋଡ଼ା, ପବନ, ଅଗ୍ନି, ଜଳର ରୂପ ଦେଇ ଅନେକ ଖେଳ କରୁଥିଲେ। ଶୁଭ୍ର ପୋଶାକ, ପ୍ରବାଳ ପ୍ରମାଣ ଭୂଜବନ୍ଦ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ନୀଳ ଦେହ ଚମକି, ମଣିରେ ଭୂଷିତ କମର ଦେଇ ଭୂଷିତ ହେଲେ। ବରୁଣ, ପାଶ ନେଇ, ଦେବସେନାର ମଧ୍ୟରେ ଦଢ଼ି ହେଲେ, ଯୁଦ୍ଧ ସମୟ ଆଶା କରୁଥିଲେ, ସାଗର ତାର ଭାଙ୍ଗିବା ଆଶା କରୁଥିବା ପ୍ରମାଣ। ଯକ୍ଷ, ରାକ୍ଷସ, ଗୁହ୍ୟକ ଦଳ ଯୁକ୍ତ, ଧନର ଲୋକପାଳ, ଶଙ୍ଖ ଓ ପଦ୍ମ ନେଇ, ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଦଢ଼ି ହେଲେ। ମହାରାଜା, ଗଦା ନେଇ, ଦେବତାଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ପୁଷ୍ପକ ରଥରେ ଦଢ଼ି ହେଲେ। ଯକ୍ଷରାଜା, ମାନବ ଭାଣ୍ଡାରେ ବସି, ଉଜ୍ଜ୍ୱଳ ହେଲେ; ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ହଜାର ଚକୁ ଦେଇଥିବା, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ପିତୃରାଜ, ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ବରୁଣ, ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ମାନବ ଉପରେ ଚଢ଼ିଥିବା ଲୋକପାଳ ଦଢ଼ି ହେଲେ। ଚାରି ଦିଗରେ ଚାରି ଶକ୍ତିଶାଳୀ ଲୋକପାଳ ଦଢ଼ି ହେଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ, ନିଜ ଦିଗରେ ଦିବ୍ୟ ସେନା ସହିତ ଗତି କରୁଥିଲେ; ସେ ସାତ ଘୋଡ଼ା ଦେଇ ଯୁକ୍ତ ରଥରେ ବସି, ପବନ ପ୍ରମାଣ ତ୍ୱରାନ୍ୱିତ ହେଲେ। ଏପରି ଦେବତା ଓ ଦାନବଙ୍କର ବିଶାଳ ଦଳ ଯୁଦ୍ଧ ପାଇଁ ଦଢ଼ି ହେଲା, ଦିବ୍ୟ ରଣଭୂମିରେ ଏକ ଅପୂର୍ବ ଦୃଶ୍ୟ ଉପସ୍ଥିତ ହେଲା।