ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ ଏକ ମହାନ ବଂଶୀ ଉତ୍ପତ୍ତିର ଉଲ୍ଲେଖ ଆଛି । ଆଗ୍ନି, ଚକ୍ଷୁ, ରବି, ଜ୍ୟୋତି, ସବିତୃ, ମିତ୍ର, ଅମର, ଶରବୃଷ୍ଟି, ସୁକର୍ଷା ଏବଂ ସବୁଠାରୁ ବଡ଼ ଏକ ଦେବତା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ । ତାପରେ, ବିରଜା, ରାଜା, ବିଶ୍ୱାୟୁ, ସୁମତି, ଅଶ୍ୱଗମ୍, ଚିତ୍ରରଶ୍ମି ଏବଂ ନିଷାଧ ରାଜା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ । ପୁନଃ ଆତ୍ମବିଧି, ଚରିତ୍ର, ପଦମାତ୍ର, ବୃହନ୍ତ ଏବଂ ସନାଭିଗା ମହାକାୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ । ମାରୁତ୍ବତୀ ମାରୁତମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ବୃଦ୍ଧ ଏକ ମାରୁତକୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ । ଅଦିତି, କଶ୍ୟପଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଇ, ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ । ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ ହେଲେ—ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ଭାଗ, ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ରି, ବରୁଣ, ଅଂଶ, ଯମ, ଅରବି, ପୁଷଣ, ମିତ୍ର, ବରଦ, ଧାତା ଏବଂ ପର୍ଜନ୍ୟ । ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ସବୁଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ । ଆଦିତ୍ୟ ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ଦ୍ୱିତୀୟ ଦୁଇ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁତ୍ର ଜନ୍ମ ଦେଲେ । ସେହି ଦୁଇ ପୁତ୍ର ତପସ୍ୟା ଏବଂ ଧର୍ମରେ ପ୍ରଶସ୍ତ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ । ଦାନୁ ଦାନବମାନଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଦିତି ଦୈତ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ । କାଳା କାଳକେୟ ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ । ଅନାୟୁଷା ରୁ ପୁତ୍ରମାନେ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରୋଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ । ସିଂହିକା ଗ୍ରହମାନଙ୍କ ଜନନୀ, ଋଷି ଗନ୍ଧର୍ବମାନଙ୍କ ପ୍ରଜାପତି । ପ୍ରାଚୀ ନାମକ ମାତା ଅପ୍ସରାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଭାରତର ନୁହେଁ । କ୍ରୋଧା ରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ, ପିଶାଚୀ ରୁ ଯକ୍ଷ ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ଭାରତରେ ଉତ୍ପତ୍ତି ହେଲା । ଚାରିପାଉଁ ଜନ୍ତୁମାନେ ଏବଂ ସୌରଭୀ ଗାଈ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ । ପ୍ରାଚୀନ ପୁରୁଷ—ବିଷ୍ଣୁ ହରି, ପ୍ରଭୁ—ମାୟାକୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ । ସେ ପୂର୍ବରୁ ବିବର୍ଣ୍ତ ହୋଇଛନ୍ତି ଏବଂ ମହା ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶଂସା କରିଛନ୍ତି । ଯେଉଁ କୌଣସି ମହାପୁରାଣର ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥାକୁ ସମୟରେ ଶୁଣିବା କିମ୍ବା ପଢିବା କରେ— ସେଉଁ ମାନେ ରାଗରୁ ମୁକ୍ତ ହୋଇ, ଦୃଷ୍ଟି, ମନ, ବାଣୀ ଏବଂ କ୍ରିୟା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଚତୁର୍ବିଧ ଉପାୟରେ ସ୍ୱର୍ଗ ଏବଂ ଏହି ଲୋକର ଫଳ ଭୋଗ କରନ୍ତି । ଯେଉଁ ମାନେ କୃଷ୍ଣଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରନ୍ତି, କୃଷ୍ଣ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରନ୍ତି; ରାଜା ରାଜ୍ୟ ପାଇଥାଏ, ଗରିବ ମହା ଧନ ପାଇଥାଏ । ଯେଉଁ ମାନେ ଅୟୁଷ୍ୟ କମିଥିଲେ, ସେ ଦୀର୍ଘାୟୁ ହୋଇଥାଏ; ପୁତ୍ର ଚାହିଁଥିଲେ, ପୁତ୍ର ପାଇଥାଏ; ଯଜ୍ଞ ଚାହିଁଥିଲେ, ଏହି ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ ହୋଇଥାଏ; ବିଭିନ୍ନ ତପସ୍ୟା ଫଳିଥାଏ । ଯେଉଁ ମାନେ ଯେଉଁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ସେଉଁ ଲୋକମାନଙ୍କୁ ଏହି ପୃଥିବୀର ଲୋକପତିମାନେ ପୂରଣ କରନ୍ତି । ଯେଉଁ ମାନେ ହରିଙ୍କ ପୌଷ୍କର ଏହି କଥାକୁ ପଢିବା କିମ୍ବା ଶୁଣିବା କରନ୍ତି, ସେମାନେ କୌଣସି ଅନ୍ୟ କଥାରେ ଆସକ୍ତ ନୁହେଁ । ଏମାନେ, ମନ୍ୟ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଉତ୍ପତ୍ତି ସମୟରେ କୌଣସି ଅପରାଧ ଭୋଗ ନ କରନ୍ତି । ଏହା ହେଉଛି ପୌଷ୍କର ମହାତ୍ମ୍ୟର ଉତ୍ପତ୍ତି । ଏହି ଉତ୍ପତ୍ତି ବ୍ୟାସ ପରମ୍ପରା ଅନୁସାରେ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି । ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ବିଷ୍ଣୁତ୍ୱ ଏବଂ କୃତ ଯୁଗରେ ତାଙ୍କ ହରିତ୍ୱ ବିଷୟରେ ଏବେ ଶୁଣ । ଦେବମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ତାଙ୍କର ବୈକୁଣ୍ଠ ଭାବ, ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ କୃଷ୍ଣ ଭାବ; ଏହିପରି ଭାବରେ ପ୍ରଭୁଙ୍କର କାର୍ଯ୍ୟ ଗଭୀର ଏବଂ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଙ୍ଗଳ ଲାଗି କରାଯାଇଛି । ଏବେ ଶୁଣ, ରାଜା, ଏହି ଭୂତ, ବର୍ତ୍ତମାନ ଏବଂ ଭବିଷ୍ୟତ ସମ୍ପର୍କରେ । ଏହି ପ୍ରଭୁ ଅପ୍ରକାଶ, ପ୍ରକାଶ ରୂପରେ ବସିଛନ୍ତି । ନାରାୟଣ ଅନନ୍ତ ସ୍ୱଭାବର, ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଅନ୍ତ; ଏହି ନାରାୟଣ ହରି ହୋଇ, ଚିରଯୁବା । ବ୍ରହ୍ମା, ବାୟୁ, ସୋମ, ଧର୍ମ, ଶକ୍ର, ବୃହସ୍ପତି—ସେଉଁ ଜନ୍ମ ନ ନେଇଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ଅଦିତିଙ୍କ ପୁତ୍ର ହେଲେ । ସେ ବିଷ୍ଣୁ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଛୋଟ ଭାଇ ଭାବରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ; ଅଦିତିଙ୍କ ପ୍ରତି ଦୟା ଦ୍ୱାରା ସେ ତାଙ୍କ ପୁତ୍ର ହେଲେ । ଦେବମାନଙ୍କ ଶତ୍ରୁ—ଦୈତ୍ୟ, ଦାନବ, ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନାଶ ପାଇଁ, ସେ ପ୍ରଥମେ ଦେବମାନେ, ବ୍ରହ୍ମା ଏବଂ ପ୍ରଜାପତିମାନଙ୍କୁ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ । ତାପରେ ମନ ଦ୍ୱାରା ବ୍ରହ୍ମା ବଂଶର ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁରୁଷମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ସେମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଚିରଯୁବା ବ୍ରହ୍ମ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ । ଏପରି ବିଷ୍ଣୁଙ୍କର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ ବ୍ୟାଖ୍ୟା କରାଯାଇଛି । ଏବେ ମୁଁ ତାଙ୍କର ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟ କଥା ଏବଂ ଲୋକମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ କଥା କହିବି । ଧର୍ମ ଯୁଗରେ, ବଳୀୟ ବୃତ୍ର ନାଶ ପରେ, ତିନି ଲୋକରେ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ତାରକାମୟ ଯୁଦ୍ଧ ହେଲା । ସେହି ଯୁଦ୍ଧରେ, ଦାନବମାନେ ଯୁଦ୍ଧରେ ଅଜୟ ଥିଲେ, ସମସ୍ତ ଦେବତା, ଅସୁର, ଯକ୍ଷ, ସର୍ପ ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ ଉପରେ ଆକ୍ରମଣ କରି ହତ କରିଦେଲେ । ଦେବମାନେ ଆକ୍ରମିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କର ଅସ୍ତ୍ର ଭାଙ୍ଗିଗଲା, ସେମାନେ ମନରେ ରକ୍ଷକ ପାଇଁ ଚିନ୍ତା କଲେ—ପ୍ରଭୁ ନାରାୟଣ, ଦିବ୍ୟ ଶ୍ୱାମୀ । ଏହି ସମୟରେ, ତିଆଳ ଆଗ୍ନି ରଙ୍ଗର ମেঘ ଆକାଶକୁ ଢାକିଦେଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ, ଚନ୍ଦ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ଲୁଚିଗଲା । ଭୟଙ୍କର ଆପ୍ରାଣ ତୁଡ଼ି ଦେଉଥିବା ତୀବ୍ର ଆପ୍ରାଣ ତେଜରେ ସପ୍ତ ପବନ ଏକାଉଁ ହୋଇ ଭୟଙ୍କର ଗର୍ଜନ କରି ବହିଗଲା । ବିଦ୍ୟୁତ, ଅଗ୍ନି, ପବନ ଏବଂ ଜଳର ମିଶ୍ରଣରେ ଆକାଶ ଜଳନ୍ତା ଭାବରେ ଦେଖାଯାଉଥିଲା, ଭୟଙ୍କର ଶବ୍ଦ ଏବଂ ଅପଶକୁନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା । ହଜାର ହଜାର ଉଲ୍କା ଖସିଗଲା, ଦିବ୍ୟ ଚରାଇ ମାନେ ଆକାଶରୁ ପୃଥିବୀକୁ ଖସିଗଲେ; ଦିବ୍ୟ ଯାନ ମାନେ ଅନ୍ୟଥା ଉଡ଼ିଲେ । ଏହି ସମୟରେ, ଚାରି ଯୁଗର ଶେଷର ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଉଥିଲା—ଅରୂପ ରୂପ, ଭୟଙ୍କର ଅପଶକୁନର ଚିହ୍ନ । ଏହିପରି, କିଛି ସ୍ପଷ୍ଟ ଦେଖାଯାଉନାହିଁ; ସମସ୍ତ ଅନ୍ଧାରରେ ଢାକିଗଲା, ଦଶ ଦିଶା ଚମକିଲାନାହିଁ । ଏପରି ଦ୍ୱାରା କାଳୀ ରୂପ ଧାରଣ କରି, କାଳର ମେଘ ଭିତରେ ପ୍ରବେଶ କଲେ; ଆକାଶ ଅନ୍ଧାରରେ ଢାକିଗଲା, ସୂର୍ଯ୍ୟ ଲୁଚିଗଲା, ଭୟଙ୍କର ଅନ୍ଧାର ଚାଉଁଗଲା । ତେବେ, ପ୍ରଭୁ ତାଙ୍କର ଦୁଇ ହାତ ଦ୍ୱାରା ସେହି ଘନ ଅନ୍ଧାର ମେଘକୁ ଉଁଡ଼ିଦେଇ, ତାଙ୍କର ଦିବ୍ୟ ରୂପ ପ୍ରକାଶ କଲେ—ହରି, ବର୍ଷା ମେଘ ଭଳି କଳା ।