ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ରୂପାନ୍ତର ଅନ୍ତିମ ସମୟରେ, ଭଗବାନ ନାରାୟଣ ଏବଂ ତପସ୍ୱୀଙ୍କ ଶିରୋମଣି କପିଳ, ସେମାନଙ୍କର ପୁଅମାନେ ସହିତ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ସେହି ଦିଗରେ ପ୍ରବେଶ କରି, ଅତ୍ୟଧିକ ତପସ୍ୟା କରି, ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପଦକୁ ଉନ୍ମୁଖ ହେଲେ। କିନ୍ତୁ ଏକମାତ୍ର ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମା, ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ଏହି ଲକ୍ଷ୍ୟକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରିପାରିଲେ ନାହିଁ, ତେଣୁ ସେ ନିଜ ଶରୀରର ଅର୍ଧାଙ୍ଗ ଠାରୁ ଶୁଭା ଗୁଣରେ ଶୋଭିତ ଏକ ଜନନୀକୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ତାପରେ, ବ୍ରହ୍ମା, ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ପିତାମହ, ନିଜ ପରିଚୟରେ ସମାନ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀଙ୍କର ନାୟକ ଭଳି ପୁଅମାନେ ସୃଷ୍ଟି କଲେ, ଯାହାଠାରୁ ଏହି ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତି ହେଇଛି। ପ୍ରଥମେ, ତାଙ୍କର ମହାତ୍ମା ଦ୍ୱାରା ତପସ୍ୟାରୁ ଜନ୍ମିତ ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ବ୍ୟାପ୍ତ ଏବଂ ଶୁଦ୍ଧ ଧର୍ମଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କଲେ। ପରେ, ଡକ୍ଷ, ମରୀଚି, ଅତ୍ରି, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ, ପୁଲହ, କ୍ରତୁ, ବଶିଷ୍ଠ, ଗୌତମ, ଭୃଗୁ ଏବଂ ଅଙ୍ଗିରସ ନାମକ ମହାମୁନିମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଏହି ମହାମୁନିମାନେ ନିଜ ନିଜ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଅତି ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟଜନକ; ଏବଂ ଏହି ମହାମୁନିମାନଙ୍କର ଉତ୍ପତ୍ତି ତେର ଗୁଣରେ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଡକ୍ଷଙ୍କୁ ଏକାଧିକ କନ୍ୟା ଦେଇଥିଲେ: ଅଦିତି, ଦିତି, ଦନୁ, କାଳା, ଅନାୟୁ, ସିଂହିକା, ଖସା, ପ୍ରାଚୀ, କ୍ରୋଧା, ସୁରସା, ବିନତା, କଦ୍ରୁ। ଏହି ବାରୋଟି କନ୍ୟା ଡକ୍ଷଙ୍କର ସନ୍ତାନ; ଏବଂ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ସମସ୍ତ ସୁଭ କ୍ଷତ୍ରମାନେ (ରୋହିଣୀ ଆଦି ୨୭ଟି) ଦିଆଯାଇଥିଲା। ମରିଚିଙ୍କୁ ତପସ୍ୟାରୁ କଶ୍ୟପ ଜନ୍ମିଥିଲେ; ଡକ୍ଷ ତାଙ୍କୁ ଏହି ବାରୋଟି କନ୍ୟା ଦେଇଥିଲେ ଏବଂ କଶ୍ୟପ ସେମାନେକୁ ଗ୍ରହଣ କଲେ। ମୁନି କଶ୍ୟପ ଚନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ ଏହି କ୍ଷତ୍ରମାନେ ଦେଇଥିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା ମଧ୍ୟ ପୂର୍ବରୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ସରସ୍ୱତୀ, ସନ୍ଧ୍ୟା, ବିଶ୍ୱେଶା ଏବଂ ଦେବୀ ସରସ୍ୱତୀଙ୍କୁ ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। ଏହି ପାଞ୍ଚଟି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଦେବୀକୁ ବ୍ରହ୍ମା ଧର୍ମଙ୍କୁ ଦେଇଥିଲେ, ତୁମର ମଙ୍ଗଳାର୍ଥ। ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଅର୍ଧାଙ୍ଗୀନୀ, ଯିଏ ଯେକୌଣସି ରୂପ ଧାରଣ କରିପାରିଥିଲେ, ହଠାତ୍ ସୁରଭି ଭାବେ ପ୍ରକାଶିତ ହେଲେ ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ସମୀପ ଆସିଲେ। ବ୍ରହ୍ମା, ଜଗତରେ ସମ୍ମାନିତ, ତାଙ୍କ ସହିତ ସମ୍ମିଳନ କଲେ, ପ୍ରାଣୀ ସୃଷ୍ଟି ଏବଂ ଗୋମାନ୍ୟ ଉତ୍ପତ୍ତି ପାଇଁ। ସୁରଭିଙ୍କୁ ଏଗାରୋଟି ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ, ଯେଉଁମାନେ ଧର୍ମ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଲାଲ ଧୂସର ମେଘ ଭଳି, ଦୀପ୍ତିମାନ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ। ସେମାନେ କାନ୍ଦିବା ଏବଂ ଦୌଡ଼ିବା କରି, ପିତାମହଙ୍କୁ ଆସିଲେ; ଏହି କାରଣରୁ ସେମାନେ ରୁଦ୍ର ଭାବେ ଚିହ୍ନିତ। ଏଗାରୋଟି ରୁଦ୍ର ହେଲେ: ନିର୍ହୃତି, ସନ୍ଧ୍ୟା, ତୃତୀୟ ଯିଏ ଗର୍ଭ ବିନା ଜନ୍ମିଥିଲେ, ମୃଗବ୍ୟାଧ, କପର୍ଦୀ, ବିଶ୍ୱେଶ୍ୱର, ଅହିର୍ବୁଧ୍ନ୍ୟ, କପାଳୀ, ପିଙ୍ଗଳ, ସେନାନୀ ଏବଂ ଏଗାରୋଟି ରୁଦ୍ରର ଶିରୋମଣି। ସେହି ସୁରଭି ଠାରୁ ଗୋମାନ୍ୟ ଏବଂ ଦେବତାମାନେ ଜନ୍ମିଲେ; ଏଜା ଏବଂ ହଂସ ମଧ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ସୁରଭିଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଔଷଧିମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ଧର୍ମଠାରୁ ଲକ୍ଷ୍ମୀ ଏବଂ କାମ ଜନ୍ମିଲେ; ସାଧ୍ୟାଠାରୁ ସାଧ୍ୟମାନେ ଜନ୍ମିଲେ। ଭବ, ପ୍ରଭବ, କୃଷାଶ୍ୱ, ସୁଵାହ, ଅରୁଣ, ବରୁଣ, ବିଶ୍ୱାମିତ୍ର, ଚଳ, ଧ୍ରୁବ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ହବିଷ୍ମାନ୍ତ, ତନୁଜ, ନିୟମ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ମାନିତ, ବତ୍ସର, ଭୂତି, ସମସ୍ତ ଦାସୁରଙ୍କ ନାଶକ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ସୁପର୍ବଣ, ବୃହତ୍କାନ୍ତି, ସାଧ୍ୟା ଯାହାକୁ ଜଗତ ଉପାସନା କରେ, ଏବଂ ଦେବୀ ଯିଏ ବସବଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି, ଦେବତାମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। ଧର୍ମ ପ୍ରଥମ ଦେବତା, ଧ୍ରୁବ ଦ୍ୱିତୀୟ, ଅବିନାଶୀ; ବିଶ୍ୱବାସୁ ତୃତୀୟ, ସୋମ ଚତୁର୍ଥ। ତାପରେ ଅନୁରୂପ, ମାୟା, ଯମ; ସପ୍ତମ ଥିଲେ ବାୟୁ, ଅଷ୍ଟମ ନିର୍ହୃତି। ଏହି ଧର୍ମର ସନ୍ତାନ ସୁରଭିଠାରୁ ଉତ୍ପନ୍ନ; ବିଶ୍ୱାଦେବମାନେ ବିଶ୍ୱାଠାରୁ ଧର୍ମ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଡକ୍ଷ, ପୁଷ୍କର, ଚକ୍ଷୁଷ, ଅତ୍ରି ଏବଂ ଶୁଭ ମହାନାଗମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ବିଶ୍ୱନ୍ତକ, ବସୁ, ବଳ, ନିକୁମ୍ଭ, ରୁରୁଦା, ଭାସ୍କର ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ବିଶ୍ୱାଦେବମାନେ ନିଜ ସନ୍ତାନଙ୍କୁ ବିଶ୍ୱାଦେବମାନଙ୍କ ମାତା ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ମାରୁତ୍ବତୀ ମାରୁତଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଅଗ୍ନି, ଚକ୍ଷୁ, ରବି, ଜ୍ୟୋତି, ସବିତ୍ରି, ମିତ୍ର, ଅମର, ଶରାବୃଷ୍ଟି, ସୁକର୍ଷ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ବିରାଜ, ରାଜା, ବିଶ୍ୱାୟୁ, ସୁମତି, ଅଶ୍ୱଗମ୍, ଚିତ୍ରରଶ୍ମି, ନିଶାଧ ରାଜା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ପୁନି, ଆତ୍ମବିଧି, ଚରିତ୍ର, ପଦମାତ୍ର, ବୃହନ୍ତ, ସନାଭିଗା ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ମାରୁତ୍ବତୀ ମାରୁତଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ; ଅଦିତି, କଶ୍ୟପ ଠାରୁ, ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟଙ୍କୁ ଜନ୍ମ ଦେଲେ। ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ ହେଲେ: ଇନ୍ଦ୍ର, ବିଷ୍ଣୁ, ଭାଗ, ତ୍ୱଷ୍ଟ୍ରି, ବରୁଣ, ଅଂଶ, ଯମ, ଅରବି, ପୁଷଣ, ମିତ୍ର, ବରଦ, ଧାତା, ପର୍ଜନ୍ୟ। ଏହି ଦ୍ୱାଦଶ ଆଦିତ୍ୟ ସ୍ୱର୍ଗବାସୀଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ; ଅଦିତି ଏବଂ ସରସ୍ୱତୀଠାରୁ ଦୁଇଟି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ପୁଅ ଜନ୍ମିଲେ। ଏହି ଦୁଇ ପୁଅ ତପସ୍ୟା ଏବଂ ଧର୍ମରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ସମ୍ମାନିତ; ଦନୁ ଦାନବମାନେ ଜନ୍ମ ଦେଲେ, ଦିତି ଦୈତ୍ୟମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ। କାଳା କାଳକେୟ ଦାନବ ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ କଲେ; ଅନାୟୁଷ ଠାରୁ ପୁଅ ଏବଂ ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରୋଗ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ସିଂହିକା ଗ୍ରହମାନେର ମାତା, ଏବଂ ମୁନି ଗନ୍ଧର୍ବମାନେର ପିତା। ପ୍ରାଚୀ ଦେବୀ ନୀତିମାନ୍ ଅପ୍ସରାମାନେର ମାତା, ଯେଉଁମାନେ ଭାରତର ନୁହଁନ୍ତି। କ୍ରୋଧାଠାରୁ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ; ପିଶାଚୀଠାରୁ ଯକ୍ଷ ଏବଂ ରାକ୍ଷସମାନେ ଉତ୍ପନ୍ନ ହେଲେ। ଏଭଳି ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ତପସ୍ୟା, ଶୁଭ ଅଙ୍ଗୀନୀ, ଏବଂ ମହାମୁନିମାନେ ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଜଗତର ଉତ୍ପତ୍ତି ଏବଂ ଦେବତା, ଦାନବ, ଦୈତ୍ୟ, ଗୋମାନ୍ୟ, ଅପ୍ସରା, ରାକ୍ଷସ, ଯକ୍ଷ, ଏବଂ ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ଏହି ବିଶ୍ୱରେ ଆସିଲେ।