ଏକ ଶାନ୍ତ ଦୃଶ୍ୟରେ, କେକସୀ ଦେବୀଙ୍କ ପାଦ ଦେଖି ଏକ ପୁରୁଷ ପୂର୍ଣ୍ଣତା ଅନୁଭବ କରେ। ରାମ ତାଙ୍କୁ ଦେଖି ଅତ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ କେକସୀ ମାତା ତାଙ୍କୁ କୁଶଳ ଓ ଦୀର୍ଘାୟୁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେନ୍ତି। କେକସୀ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “କୌଶଳ୍ୟା ମୋର ମା, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ମୋ ପାଇଁ ମା। ମୋ ସ୍ୱାମୀ କହିଥିଲେ, ବୀର ରାମ, ବିଷ୍ଣୁ ମାନବ ରୂପ ନେଇ ରଘୁବଂଶରେ ଦେବତାଙ୍କ ଉପକାର ପାଇଁ ଅବତରଣ କରିଛନ୍ତି। ଦଶଗ୍ରୀବଙ୍କ ନାଶ, ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ ଶ୍ରୀ, ବାଲିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ, ଏବଂ ସାଗର ଉପରେ ସେତୁ ନିର୍ମାଣ ହେବ। ଦଶରଥଙ୍କ ପୁତ୍ର ଏହି ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ ସଫଳ କରିବେ। ମୁଁ ଏବେ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନିଛି, ମୋ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ କଥା ମନେ ପକାଇ। ସୀତା ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁ, ଦେବତା ଓ ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟ; ମୁଁ ଘରକୁ ଫେରିବି, ମୋ ପୁତ୍ର—ତୁମେ ଚିରସ୍ଥାୟୀ କୀର୍ତି ପାଉ।” ତାପରେ ସରମା କହିଲେ, “ଅଶୋକବନରେ ତୁମ ପ୍ରିୟ ଜାନକୀ ଏକ ବର୍ଷ ହେଲା ରହିଛନ୍ତି, ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ସେବା କରୁଛି, ମହାନ୍ତା; ସୀତା ସୁଖରେ ରହୁଛନ୍ତି। ଶତ୍ରୁମାନଙ୍କ ଦୁଃଖଦାୟକ ରାମ, ମୁଁ ସୀତାଙ୍କ ପାଦକୁ ସଦା ଚିନ୍ତା କରେ; ଦିନ ରାତି ଭାବୁଛି, ‘କେବେ ମୁଁ ଏହି ଦେବୀକୁ ଦେଖିବି?’” ସରମା ପ୍ରଶ୍ନ କରିଲେ, “କେଉଁ କାରଣରେ ଦେବତାଙ୍କ ମହାନ୍ତା ଜାନକୀକୁ ଏଠାକୁ ନେଇ ଆଣନ୍ତିନାହିଁ? ତୁମେ ଏକା ଅଲୋକିତ ହେବେନାହିଁ, ଏକ ନାରୀ ବିନା ତୁମେ ଅପୂର୍ଣ୍ଣ। ସୀତା ତୁମ ସାଥିରେ ଅଲୋକିତ, ତୁମେ ତାଙ୍କ ସାଥିରେ ଅଲୋକିତ।" ଏହି କଥା ଶୁଣି ଭରତ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଏହି କିଏ?” ତାପରେ ବିଦ୍ରାମା ଭରତକୁ ଇସାରା କରି ଶୀଘ୍ର କହିଲେ, “ଏହି ସରମା, ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଜଣେ ପତ୍ନୀ।” ସରମା ସୀତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ଓ ଉତ୍ତମ ମିତ୍ର, ସୀତା ତାଙ୍କୁ ଦୃଢ଼ ଭାବରେ ଗ୍ରହଣ କରନ୍ତି। ସରମା ଯାହା କରିଛନ୍ତି, ସବୁ ଆବଶ୍ୟକ କାର୍ଯ୍ୟ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ, ଏବେ ସେ କଣ କରିବେ ମୁଁ ଜାଣିନି। ତାପରେ ସରମାକୁ କହିଲେ, “ଉତ୍ତମ ଭାଗ୍ୟବତୀ, ତୁମେ ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ଘରକୁ ଯାଉ ଓ ରକ୍ଷା କର; ଦେବୀ ମୋତେ ଛାଡି ଚାଲିଗଲେ, ମୁଁ ଅଭାଗୀ, ଭାଗ୍ୟ ଅନୁସାରେ। ସୀତା ବିନା, ମୁଁ କୌଣସି ଆନନ୍ଦ ଭାବୁନାହିଁ; ସମସ୍ତ ଦିଗ ଶୂନ୍ୟ ଲାଗେ, ମୁଁ ପୁନଃ ପୁନଃ ଘୁଞ୍ଚିବି।" ସୀତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ ମିତ୍ର ସରମାକୁ ଦୂର କରାଯିବା ପରେ, ସରମା କେକୟାକୁ ଗଲା, ଏବଂ ରାମ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଦେବତାଙ୍କ ପ୍ରିୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ; ଦେବତାଙ୍କୁ ଅପରାଧ କରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ରାଜାଙ୍କ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ଆବଶ୍ୟକ, ନିରପରାଧ। ଯଦି କୌଣସି ମାନବ ଯେକି ଭାବରେ ଲଙ୍କାକୁ ଆସନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ରାକ୍ଷସମାନେ ମାରନ୍ତୁ ନାହିଁ; ତାଙ୍କୁ ମୋ ପରି ଦେଖନ୍ତୁ।” ବିଭୀଷଣ ବିନୟରେ କହିଲେ, “ତୁମ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ, ମହାବୀର, ମୁଁ ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି।” ଏହି ସମୟରେ, ବାୟୁ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏଠି ବାଲିଙ୍କୁ ବାନ୍ଧିଥିବା ବୈଷ୍ଣବ ମୂର୍ତ୍ତି ଅଛି; ଏହି ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ନେଇ କାନ୍ୟକୁବ୍ଜରେ ସ୍ଥାପିତ କର।” ବାୟୁଙ୍କ କଥାର ଅର୍ଥ ବୁଝି ବିଭୀଷଣ ବାମନ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ସମସ୍ତ ମଣି ଓ ମୂଲ୍ୟବାନ ରତ୍ନରେ ସଜାଇଲେ। ସେ ଏହାକୁ ରାମଙ୍କୁ ଦେଇ କହିଲେ, “ମେଘନାଦ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ଜିତିଥିଲାବେଳେ, ଏହି ବାମନ, ପଦ୍ମନୟନ, ଆଣାଯାଇଥିଲେ; ଏହି ଦେବତାକୁ ନେଇ, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା, ସ୍ଥାପନ କର।” ରାମ ଏହି ପ୍ରସ୍ତାବକୁ ମନେ ରଖି, ପୁଷ୍ପକ ରଥରେ ବସି, ଅନେକ ଧନ, ରତ୍ନ ଓ ବାମନ ମୂର୍ତ୍ତିକୁ ନେଇଲେ। ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଭରତକୁ ବାମନ ପରେ ବସାଇ ଆକାଶ ମାଗରେ ଯାଉଥିବା ବେଳେ, ରାମ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏଠି ରୁହ।” ବିଭୀଷଣ ରାମଙ୍କ ଉପଦେଶ ଶୁଣି ପୁନଃ ବିନୟରେ କହିଲେ, “ମହାନ୍ତା, ମୁଁ ତୁମ ଆଜ୍ଞା ଅନୁସାରେ ସବୁ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବି।” ବିଭୀଷଣ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଏହି ସେତୁ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ଲୋକ ଆସି ଉପରେ ଚାଲିପାରିବେ; ତୁମ ଆଜ୍ଞା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିବା ନାହିଁ। ମୋ କର୍ତ୍ତବ୍ୟ କଣ, ମହାନ୍ତା? ମୁଁ କଣ କରିବି?” ରାମ ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ଧନୁଷ ଉଠାଇ ଶୀଘ୍ର ସେତୁକୁ ଦୁଇ ଭାଗ କରି, ତିନି ଭାଗରେ ଭାଗ କରି, ମଧ୍ୟରେ ଦଶ ଯୋଜନା ଖାଲି କଲେ। ଏକ ଯୋଜନା କାଟି, ତିନି ଭାଗ କଲେ; ସମୁଦ୍ରର ତୀରର ପବିତ୍ର ଉଦ୍ୟାନରେ ପହଞ୍ଚି, ଲକ୍ଷ୍ମୀପତିଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ। ରାମେଶ୍ବର ନାମକ ଦେବତା, ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା ଜନାର୍ଦନଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ ଓ ପୂଜା କରି, ରାମ ଜଳପାତ୍ର ଉଠାଇଲେ। ପଛରୁ ଶୀଘ୍ର ଦକ୍ଷିଣ ସାଗର ଛାଡି ଦେଲେ; ଆକାଶରୁ ଏକ ଗମ୍ଭୀର ଧ୍ୱନି ଆସିଲା। ରୁଦ୍ର କହିଲେ, “ରାମ, ତୁମେ କୁଶଳରେ ରୁହ! ମୁଁ ଏଠି ଅଛି। ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ବିଶ୍ୱ ଅଛି, ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏହି ପୃଥିବୀ ଅଛି—ସେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ତୁମ ସେତୁ ଓ ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନ ରହିବ।” ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତାଙ୍କ ଏହି ଅମୃତ ସଦୃଶ ଶବ୍ଦ ଶୁଣି ରାମ ବିନୟରେ କହିଲେ, “ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତା, ଭକ୍ତମାନେ ଭୟହୀନତା ଦେଇଥିବା, ଗୌରୀପ୍ରିୟ, ଦକ୍ଷ ଯଜ୍ଞ ନାଶକ, ତୁମକୁ ନମସ୍କାର। ଭବ, ଶର୍ବ, ରୁଦ୍ର, ଦାନଦାତା, ନିତ୍ୟ ପଶୁପତି, ଉଗ୍ର, ଜଟାଧର, ମହାଦେବ, ଭୟଙ୍କର, ତ୍ରୟମ୍ବକ, ଦିଗ୍ବନ୍ଧୁ, ଈଶାନ, ଭଗ ନାଶକ, ଅନ୍ଧକ ହନ୍ତା, ନୀଳକଣ୍ଠ, ଭୟଙ୍କର, ସୃଷ୍ଟିକର୍ତ୍ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ, କୁମାର ଶତ୍ରୁ ନାଶକ ଓ କୁମାର ଜନକ, ରକ୍ତବର୍ଣ୍ଣ, ଧୂମ୍ର, ଶିବ, ନାଶକ, ନୀଳଶିର, ତ୍ରିଶୂଳଧାରୀ, ଦେମନ ନାଶକ, ଉଗ୍ର, ତ୍ରିନୟନ, ସୁନୀଳ, ନିର୍ମଳ, ଅମ୍ବିକାପତି, ସମସ୍ତ ଦେବତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରଶଂସିତ, ସୁଲଭ, ଆକାଂକ୍ଷିତ, ସଦ୍ୟୋଜାତ, ବୃଷଧ୍ୱଜ, କପାଳଧାରୀ, ଜଟାଧରୀ, ନିର୍ବାଣୀ—ତୁମକୁ ନମସ୍କାର।