ରାଘବଙ୍କୁ ଦେଖି, ତାଙ୍କ ପିତା କହିଲେ, “ହେ ରାଘବ, ତୁମେ ନାଥିବାରେ ମୋ ପାଇଁ ସ୍ୱର୍ଗର କୌଣସି ମୂଲ୍ୟ ନାହିଁ; ତୁମେ ମୋତେ ଉଦ୍ଧାର କରିଛ, ମୋ ପୁଅ, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ଲୋକ ଲାଭ କରିଛି।” ପରେ ରାଜା ଲକ୍ଷ୍ମଣଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ, “ମୋ ପୁଅ, ତୁମେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରିଛ; ତୁମେ ତୁମ ଭାଇ ପରି ସର୍ବୋଚ୍ଚ ଦିବ୍ୟ ଲୋକ ପ୍ରାପ୍ତ କରିବେ।” ତା’ପରେ ରାଜା ସୀତାଙ୍କୁ ଡାକି କହିଲେ, “ହେ ସତୀ, ତୁମେ ତୁମ ସ୍୵ାମୀପ୍ରତି କୌଣସି କ୍ରୋଧ ଧରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ।” ତାଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ, “ହେ ଶୁଭଦୃଷ୍ଟି, ତୁମ ସ୍୵ାମୀଙ୍କର କୀର୍ତ୍ତି ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ସର୍ବୋତ୍ତମ ହେବ; ଏପରି ଭାବରେ ରାମ ଉତ୍ତମ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ବସିଥିଲେ।” ଏହି ସମୟରେ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠମାନେ ଶୀଘ୍ର ବିଭୀଷଣଙ୍କ ନିକଟକୁ ଯାଇ କହିଲେ, “ରାମ ସୁଗ୍ରୀବ ସହିତ ଆସିଛନ୍ତି।” ଏହା ଶୁଣି ବିଭୀଷଣ ସେହି ଗୁପ୍ତଚରମାନଙ୍କୁ ଅନେକ ଧନ ଓ ରତ୍ନ ଦେଇ ସମ୍ମାନ କଲେ। ସେ ନଗରକୁ ଶୋଭାୟିତ କରି, ମନ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କ ସହିତ ବାହାରିଲେ; ବିମାନରେ ବସିଥିବା ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ମେରୁ ପର୍ବତ ଉପରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦେଖାଉଥିଲେ। ବିଭୀଷଣ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କରି ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଆଜି ମୋ ଜନ୍ମ ସାର୍ଥକ, ସମସ୍ତ ଆଶା ପୂରଣ ହେଲା।” “ମୁଁ ବିଶ୍ୱଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ଏହି ଦିବ୍ୟ ଚରଣ ଦେଖିଛି, ଏହି ଦେଖି ମୁଁ ଇନ୍ଦ୍ର ଓ ଦେବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ପ୍ରଶଂସା ଯୋଗ୍ୟ ହୋଇଛି, ପ୍ରଭୁ। ଆମେ ରାବଣଙ୍କ ରତ୍ନମୟ ଗୃହରେ ବସୁଥିଲେ ମୁଁ ପୁରନ୍ଦର ଇନ୍ଦ୍ରଠାରୁ ମଧ୍ୟ ବଡ଼ ବୋଧ କରୁଛି।” କକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ ବସିଥିବାବେଳେ ବିଭୀଷଣ ତାଙ୍କୁ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦେଇ ହାତ ଜୋଡି ସୁଗ୍ରୀବ ଓ ଭରତଙ୍କୁ କହିଲେ, “ରାମ ଯିଏ ଏଠାକୁ ଆସିଛନ୍ତି, ତାଙ୍କୁ ଦେବା ପାଇଁ ମୋ ପାଖରେ କିଛି ନାହିଁ; ଏହି ଲଙ୍କା, ତିନି ଲୋକର କଣ୍ଟକ ନାଶ କରିଥିବା ରାମଙ୍କ ଦ୍ୱାରା— ପୂର୍ବେ ଦୁଷ୍ଟ ରାକ୍ଷସଙ୍କୁ ମାରି ଏହି ସହର ମୋତେ ଦିଆଯାଇଥିଲା; ଏହି ସହର, ଏହି ପତ୍ନୀମାନେ, ପୁଅମାନେ ଓ ମୁଁ ନିଜେ— ସବୁ ମୁଁ ଦେଇଛି; ଏହି ସବୁ ତୁମ ପାଇଁ ଅକ୍ଷୟ ହେଉ। ଏହାପରେ ଲଙ୍କାବାସୀ ଓ ସମସ୍ତ ପୌରଜନ ଉତ୍ସୁକତା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ରାଘବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଲେ; ସେମାନେ ବିଭୀଷଣଙ୍କୁ କହିଲେ, ‘ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆମକୁ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖାନ୍ତୁ।’ ବିଭୀଷଣ ଏହି କଥା ମହାତ୍ମା ରାଘବଙ୍କୁ କହିଲେ; ରାମଙ୍କ ଆଜ୍ଞାରେ ଭରତ ସେମାନଙ୍କ ଉପହାର ଗ୍ରହଣ କଲେ। ବାନରରାଜ ସେହି ଧନ ଓ ରତ୍ନ ନେଲେ; ଏପରି ଭାବରେ ରାମ ତିନି ଦିନ ରାକ୍ଷସମାନଙ୍କ ନିବାସରେ ରହିଲେ। ଚତୁର୍ଥ ଦିନ ଆସିଲା, ରାମ ସଭାରେ ବସିଥିବାବେଳେ, କେକସୀ ତାଙ୍କ ପୁଅଙ୍କୁ କହିଲେ, “ମୋ ପୁଅ, ମୁଁ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଚାହେଁ।” “ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ମହାର୍ଷିମାନେ ବଡ଼ ପୁଣ୍ୟ ଲାଭ କରନ୍ତି; ଏହି ବିଷ୍ଣୁ, ଅପାର ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଚତୁର୍ବିଘ୍ନ ଦେବତାଙ୍କ ଶାଶ୍ୱତ ପ୍ରଭୁ। ସୀତା ହେଉଛନ୍ତି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ହେ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ତୁମର ଭାଇ ତାଙ୍କୁ ଚିହ୍ନିପାରିନଥିଲେ; ତୁମ ପିତା ପୂର୍ବରୁ ଦେବସଭାରେ ଏହି କଥା କହିଥିଲେ। ବିଷ୍ଣୁ ରଘୁବଂଶରେ ଦଶରଥଙ୍କ ପୁଅ ଭାବରେ ଜନ୍ମ ନେବେ, ଦଶମୁଖ ରାକ୍ଷସଙ୍କ ବିନାଶ ପାଇଁ।" ବିଭୀଷଣ କହିଲେ, “ମା, ଏପରି କର, ନବମ ବର ଗ୍ରହଣ କର, ଚନ୍ଦନ ଲିପ୍ତ ପାତ୍ର, ଦଧି, ମଧୁ, ଚାଉଳ ନେଇ। ଦୂର୍ବା ଘାସ ଦେଇ ଅର୍ଘ୍ୟ ଦିଅ, ଏବଂ ରାଘବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଅ; ସରମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦିବ୍ୟ କନ୍ୟାମାନେ ପୂର୍ବରୁ ଯିବେ। ରାଘବଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଯାଅ; ମୁଁ ତୁମ ପୂର୍ବରୁ ଯିବି; ଏଭଳି କହି ବିଭୀଷଣ ରାମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଚଲିଗଲେ। ସେ ସମସ୍ତ ଦାନବମାନେ ଯେଉଁମାନେ ରାମଙ୍କୁ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଥିଲେ, ସେମାନଙ୍କୁ ଦୂରେ କରି, ସଭାକୁ ପବିତ୍ର କଲେ, ଓ ରାମଙ୍କୁ ସମ୍ମୁଖୀନ କଲେ। ବିଭୀଷଣ କହିଲେ, “ମୋର ଅନୁରୋଧ ଶୁଣ, ମନୁଷ୍ୟମୁଖ, ଯିଏ ଦଶଗ୍ରୀବ, କୁମ୍ଭକର୍ଣ୍ଣ ଓ ମୋତେ ଜନ୍ମ ଦେଇଥିଲେ— ସେ ଆମ ଦିବ୍ୟ ମାତା ତୁମର ପାଦ ଦେଖିବାକୁ ଚାହାନ୍ତି; ତାଙ୍କୁ ଦୟା କରି ଦର୍ଶନ ଦିଅ।” ରାମ କହିଲେ, “ମୋତେ ଦେଖିବାକୁ ଚାହୁଁଥିବା ମୋ ମାଆଙ୍କୁ ମୁଁ ଦେଖିବାକୁ ଯିବି, ରାକ୍ଷସରାଜ; ତୁମେ ଆଗରେ ଯାଅ।” ଏଭଳି ପ୍ରତିଜ୍ଞା କରି ସେ ଉତ୍ତମ ଆସନରୁ ଉଠି, ହାତ ଜୋଡି ମାଥାରେ ରଖି, ଶ୍ରଦ୍ଧା ସହ କହିଲେ, “ମୁଁ ଏଠାରେ ତୁମକୁ ପ୍ରଣାମ କରୁଛି, ଧର୍ମରେ ତୁମେ ମୋ ମାଆ, ତୁମର ତପସ୍ୟା ଓ ପୁଣ୍ୟ ବଡ଼। ଯଦି କେହି ତୁମ ପାଦ ଦେଖିଥାଏ, ଦେବୀ, ସେ ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୁଏ; ମୁଁ ଖୁସି, ମାଆ, ପୁଅପ୍ରତି ଭକ୍ତିଶୀଳ ତୁମ ଏହି ଦୁଇ ପାଦ ଦେଖି। କୌଶଲ୍ୟା ଯେପରି ମୋର ମାଆ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ତେଣୁଁ।" କେକସୀ ରାମଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଦୀର୍ଘାୟୁ ହେଉ, ସୁଖୀ ରୁହ। ମୋ ପତି ମୋତେ କହିଥିଲେ, ହେ ଧୀର, ବିଷ୍ଣୁ ମାନବ ରୂପ ଧାରଣ କରି ଏଠାରେ ଦେବମାନଙ୍କ କ୍ଷେମ ପାଇଁ ରଘୁବଂଶରେ ଅବତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବେ। ଦଶଗ୍ରୀବଙ୍କ ବିନାଶ, ବିଭୀଷଣଙ୍କ ଉନ୍ନତି, ବାଲିଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଓ ସମୁଦ୍ର ଉପରେ ସେତୁ ନିର୍ମାଣ ପାଇଁ। ଦଶରଥଙ୍କ ପୁଅ ସେଇ ସମସ୍ତ କାର୍ଯ୍ୟ ସାଧିବେ; ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଚିହ୍ନିପାରିଛି, ପତିଙ୍କ କଥା ମନେ ପକାଇ। ସୀତା ହେଉଛନ୍ତି ଲକ୍ଷ୍ମୀ, ତୁମେ ବିଷ୍ଣୁ, ଦେବତା ଓ ବାନରମାନେ ମଧ୍ୟ; ମୁଁ ଘରକୁ ଯାଉଛି, ପୁଅ—ତୁମେ ଚିରସ୍ଥାୟୀ କୀର୍ତ୍ତି ଲାଭ କର।" ସରମା କହିଲେ, “ଏଠି ଅଶୋକବାଟିକାରେ ତୁମର ପ୍ରିୟା ଜାନକୀ ପୂରା ଏକ ବର୍ଷ ରହିଛନ୍ତି, ମୋ ସେବାରେ, ପ୍ରଭୁ; ସେ ସୁଖରେ ବାସ କରୁଛନ୍ତି। ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ, ମୁଁ ସୀତାଙ୍କ ପାଦକୁ ସଦା ସ୍ମରଣ କରେ; ଦିନ ଓ ରାତି ଚିନ୍ତା କରେ, ‘କେବେ ମୁଁ ସେ ଦେବୀଙ୍କୁ ଦେଖିବି?’ କିଏ ଦେବମାନଙ୍କ ପ୍ରଭୁ ଜନକୀଙ୍କୁ ଏଠାକୁ ଆଣିନଥିଲେ? ତୁମେ ଏକା ଅଦୃଶ୍ୟ, ଏବଂ ତୁମ ବିନା ଜନକୀ ମଧ୍ୟ ଅଦୃଶ୍ୟ। ସୀତା ତୁମ ସହ ରହିଲେ ଦୀପ୍ତିମାନ, ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ, ତୁମେ ମଧ୍ୟ ସେଉଁଠି ତାଙ୍କ ସହ ଦୀପ୍ତିମାନ।" ଏଭଳି କଥା କହୁଥିଲେ, ଭରତ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଏଁ ଅଟେ କିଏ?