ଋଷି ଅପରାଜିତ ମୁନିମାନେଙ୍କୁ ଏପରି କହିବା ପରେ, ସେ ତାଙ୍କ କନ୍ୟା ଅରଜାଙ୍କୁ କହିଲେ, "ହେ ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଷ୍ଟଚିତ୍ତା, ତୁମେ ଏଠାରେ ଆଶ୍ରମରେ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ରୁହ।" ପୁନି କହିଲେ, "ହେ ନିର୍ମଳ ଅରଜା, ଏହି ଆଶ୍ରମ ଭିତରେ ଏକ ଶତାବ୍ଦୀ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଏଉଁ ଯୋଜନା ପରିସରରେ ଚମକି ରୁହ।" ପିତାଙ୍କ ଏହି ଆଜ୍ଞା ଶୁଣି, ଭୃଗୁ କନ୍ୟା ଅରଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ବିଷଣ୍ଣ ହୋଇ, "ଯଥାସ୍ତୁ," ବୋଲି ଉତ୍ତର ଦେଲେ। ଏପରି କହି ଭାର୍ଗବ ଅନ୍ୟ ଏକ ନିବାସକୁ ଚଲିଗଲେ; ବ୍ରହ୍ମବିଦ୍ୟା ଜ୍ଞାନୀ ଯେପରି ଘୋଷଣା କରିଥିଲେ, ସେହି ଆଶ୍ରମ ସାତ ଦିନରେ ଭସ୍ମୀଭୂତ ହେଲା। ଏହି ଦୁର୍ବ୍ୟବହାରର ଫଳରେ, ଉଶନାସଙ୍କ ଶାପରେ ଦଣ୍ଡ ଅଞ୍ଚଳ, ଵିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ଅପବିତ୍ର ହେଲା, ଏହି ଦିନରୁ ଏହାକୁ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ। ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ତୁମେ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ ବୋଲି ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଦେଲି, ହେ ରାଘବ। ଏହି ବେଳେ, ସଂଧ୍ୟା ଉପାସନାର ସମୟ ଆସିଗଲା; ଏହି ମହାମୁନିମାନେ ହାତରେ ଜଳପାତ୍ର ନେଇ, ଚାରିପାଖରେ ଦଢ଼ି ଅଛନ୍ତି। ରାମ, ସମସ୍ତ ମୁନିମାନେ ଅଭ୍ୟାସ କରୁଥିବା, ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ସ୍ତୋତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟ ଉପାସନା ସହିତ ଜଳକ୍ରିୟା କରିବାକୁ ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତମିତ ହେବା ପରେ, ରାମ ମୁନିଙ୍କ କଥା ମନେରେ ରଖି, ସଂଧ୍ୟା-ବନ୍ଦନା କରିବାକୁ ଲାଗିଲେ। ସେହି ପବିତ୍ର ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟରେ, ଶୋଭାମାନ ବୃକ୍ଷମାଳା ମଧ୍ୟରେ, ମହାପର୍ବତ ଉପରେ, ମଧୁର କୋକିଳ ଦଳରେ ଶୁଭିତ, ବିବିଧ ପକ୍ଷୀ ଓ ପଶୁସମୃଦ୍ଧ ବଗିଚାରେ ସଂଧ୍ୟା ଉପାସନା ହେଉଥିଲା। ସେଠାରେ ସିଂହ, ବାଘ, ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀ, ଗୃଧ୍ର ଓ ପଚି, ବର୍ଷରୁ ବର୍ଷ ରହୁଥିଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ଦୁଷ୍ଟ ହୃଦୟ ଗୃଧ୍ର ଏକ ଦିନ ପଚିର ନିବାସକୁ ନିଜ ବୋଲି ଦାବି କଲା, ଏବଂ ଦୁହେଁ ମଧ୍ୟରେ ବିବାଦ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ରାମ, ଜଗତର ରାଜା, କମଳନୟନ, କହିଲେ, "ଚଳ, ଦୁହେଁ ମିଶି ତାଙ୍କ ନିବାସ କାହାର ହେବ ତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କରିବାକୁ ଯିବା।" ଗୃଧ୍ର ଓ ପଚି, କ୍ରୋଧରେ ଅନ୍ଧ, ଅସହ୍ୟ ଅବସ୍ଥାରେ ଦ୍ରୁତ ଗତିରେ ରାମଙ୍କ ନିକଟକୁ ଆସିଲେ, ଦୁହେଁ ଶତ୍ରୁତା ଭାବରେ ତାଙ୍କ ଚରଣ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ। ତାପରେ ଗୃଧ୍ର ରାମଙ୍କୁ କହିଲା, "ଦେବ ଓ ଦାନବମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ, ବୃହସ୍ପତି ଓ ଶୁକ୍ରଠାରୁ ଅଧିକ ଜ୍ଞାନୀ, ଉଚ୍ଚ ଓ ନୀଚ ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଇନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୁର୍ଦ୍ଶ୍ୟ, ହିମାଳୟ ପରି ଭାରୀ। ସମୁଦ୍ର ପରି ଗଭୀର, ଜଗତର ରକ୍ଷକ ଯମ, ଧରିତ୍ରୀ ପରି ଧୈର୍ଯ୍ୟଶୀଳ, ବାୟୁ ପରି ଶୀଘ୍ର। ଅନେକ ଗୁଣର ଅଧିପତି, ବିଜୟୀ, ଅସମର୍ଥ୍ୟ, ଅନ୍ୟାୟକୁ ଅସହିଷ୍ଣୁ, ଶସ୍ତ୍ର ବିଦ୍ୟାର ମାହିର, ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ରୂପ ରାଘବ।" "ମୋର କଥା ଶୁଣ, ଏହି ନିବାସ ପୂର୍ବରୁ ମୋର ଥିଲା, ମୋର ବଳରେ ଲାଗିଥିଲା। ଏହି ପଚି ଏହା ଦଖଳ କରିଛି, ତାହା ସ୍ୱାମୀଙ୍କ ନିକଟରେ ଅନୁଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛି, ତୁମ ଆଜ୍ଞା ଉଲ୍ଲଂଘନ କରିଛି। ଏହାର ଶାସ୍ତି ଦିଅ, ଏହି ଦୁଷ୍ଟକୁ ଦଣ୍ଡ ଦିଅ।" ଗୃଧ୍ର ଏହିପରି କହିଲାପରେ, ପଚି ଉତ୍ତର ଦେଲା, "ମୋର କଥା ଶୁଣ, ଏ ରାମ; ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, କୁବେର, ଯମ ଠାରୁ ରାଜା ଜନ୍ମ ନେଇ ମାନବ ହୁଏ; କିନ୍ତୁ ତୁମେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଦେବ, ନାରାୟଣଙ୍କୁ ଭକ୍ତ। କାର୍ଯ୍ୟରେ ତୁମେ ସୋମ, ଅନ୍ଧକାର ନାଶକ, ଦୁଃଖରୁ ରକ୍ଷା କର, ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ଅପରାଧୀଙ୍କୁ ଭୟ ଦୂର କର, ଦାତା, ରକ୍ଷକ, ଅତିତେଜସ୍ବୀ, ଅଗ୍ନିପରି, ପାପ ନାଶକ, ସୂର୍ଯ୍ୟପରି।" "ତୁମେ କୁବେର ସମାନ କିମ୍ବା ଉପରେ, କିନ୍ତୁ ଧନ ତାଙ୍କ ଭଣ୍ଡାରରେ ଅନ୍ତର୍ଭୁକ୍ତ; ତୁମେ ଶତ୍ରୁ ଓ ମିତ୍ର ଉଭୟଙ୍କୁ ସମ ଦୃଷ୍ଟିରେ ଦେଖ, ଧର୍ମ ଅନୁସାରେ ରାଜ୍ୟ ଚାଳାଉଛ। ତୁମ କ୍ରୋଧ ଯେଉଁଠାରେ ପଡ଼େ, ସେଠାରେ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ; ତୁମେ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ ଶାସନ କରୁଥିବା ରାଜା। ତୁମ ମନୁଷ୍ୟତା ସଦା କରୁଣାମୟ, ସମସ୍ତଙ୍କୁ ଦୟା ଦେଖାଉଥିବା ରାଜା। ଦୁର୍ବଳଙ୍କ ଶକ୍ତି, ନିରାଶ୍ରୟଙ୍କ ରକ୍ଷାକର୍ତ୍ତା, ଅନ୍ଧଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ, ଅବିବେକୀଙ୍କ ମନ।" "ତୁମେ ଆମର ମଧ୍ୟ ରକ୍ଷକ, ଏହି ପକ୍ଷୀମାନେ ପରି ଆମକୁ ଚିନ୍ତା କର। ଯିଏ ଆମ ସ୍ୱାମୀ, ସେ ପକ୍ଷୀମାନେ ରାଜା ତୁମେ ନିଯୁକ୍ତ କରିଛ। ତୁମ ସାମ୍ନାରେ ଆମେ ନିଜସ୍ୱତନ୍ତ୍ର ନୁହେଁ। ତୁମେ ଏହି ଚତୁର୍ବର୍ଗ ପ୍ରଜା ଗଠିତ କରିଥିଲ; ଏବେ ଏହି ଗୃଧ୍ର ମୋ ଘରକୁ ଆସି ମୋତେ ଅନ୍ୟଥା କରୁଛି। ଦେବ ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଶାସକ।" ଏହି ଶୁଣି ରାମ ତାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀମାନେଙ୍କୁ ଡାକିଲେ—ବିଷ୍ଟି, ଜୟନ୍ତ, ବିଜୟ, ସିଦ୍ଧାର୍ଥ, ରାଷ୍ଟ୍ରବର୍ଧନ, ଅଶୋକ, ଧର୍ମପାଳ, ଓ ପ୍ରଭଳ ସୁମନ୍ତ୍ର। ଏହିମାନେ ରାମ ଓ ଦଶରଥଙ୍କ ମନ୍ତ୍ରୀ, ଚତୁର୍ନୀତିରେ ନିପୁଣ, ସମସ୍ତ ଶାସ୍ତ୍ରର ଜ୍ଞାନୀ।