ଏହିପରି ଘଟଣାରେ, ମହାନ ଆତ୍ମା ଏବଂ ତୀବ୍ର ଭୋକରେ ଅତି କ୍ରୁଧ୍ଧ ହେଲେ । ତାଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଏପରି ଭାବେ ବିକାଶ ପାଇଲା, ଯେପରି ଶୁନ୍ୟ ଜଗତକୁ ଦହି ଦେବ । ସେ ତାଙ୍କର ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଦେଖ, ଏହି ଭୟଙ୍କର ବିପଦ ଆସୁଛି, ଯାହା ଅଗ୍ନି ଭଳି ଦହୁଛି, ଏହା ଅବିଚାରୀ ଦଣ୍ଡର ଫଳ । ନିଶ୍ଚୟ ଯିଏ ନାଶ କରିଛି ଏବଂ ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟରେ ପଡ଼ିଛି, ସେ ଏଠାରେ ତାଙ୍କ ସହ ଅଗ୍ନିର ଶିଖାକୁ ଛୁଇଁଛି । ଏପରି ଭୟଙ୍କର ଓ ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମ କରିଥିବା ଏହି ପାପୀ ଅପରିମିତ ଧୂଳି ବର୍ଷା ପାଇବେ । ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ରାଜା, ଯାହା ପ୍ରଜା, ସେନା, ରଥ ଓ ପରିଚାରକ ଥିଲେ, କିନ୍ତୁ ଦୁଷ୍ଟ କର୍ମ କରିଥିଲେ, ସେ ନିଶ୍ଚୟ ନଶ୍ଟ ହେବ । ଧର୍ମର ଅଧିପତି ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ରାଜ୍ୟକୁ ଏକ ଶତ ଯୋଜନା ପରିଧିରେ ଭୂମିକମ୍ପ ଓ ବଡ଼ ଧୂଳି ବର୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଉଲ୍ଲଖିତ କରନ୍ତୁ । ଏଠିରେ ସମସ୍ତ ଚର ଅଚର ପ୍ରାଣୀ ଏହି ଧୂଳି ବର୍ଷା ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ନଶ୍ଟ ହେବେ । ଯେଉଁଠାରେ ଦଣ୍ଡ ଲାଗିଛି, ଯଜ୍ଞ କ୍ଷେତ୍ର ଓ ଆଶ୍ରମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସପ୍ତ ରାତି ଧରି ଅଚାନକ ଧୂଳି ବର୍ଷା ହେବ ।” ଏପରି କହି, କ୍ରୋଧରେ ଦହୁଥିବା ଉଶନାସ ଆଶ୍ରମବାସୀଙ୍କୁ କହିଲେ, “ତୁମେ ଗ୍ରାମର ସୀମାରେ ରୁହ ।” ଉଶନାସଙ୍କ ବଚନ ଶୁଣି, ଆଶ୍ରମର ଲୋକମାନେ ଶୀଘ୍ର ସେଠାରୁ ବାହାରି ଦେଖିଲେ । ପରେ ସେ ତାଙ୍କ ତପସ୍ବୀ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ କହିଲେ, ଏବଂ ଆରଜାଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କହିଲେ, “ହେ ଅତି ଦୁଷ୍ଟ ମନବଳୀ, ଏଠାରେ ଆଶ୍ରମରେ ଶାନ୍ତ ଭାବେ ରୁହ । ହେ ନିର୍ମଳ ଆରଜା, ଏଠାରେ ଏକ ଯୋଜନା ପରିଧିରେ ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଆଶ୍ରମର ଭିତରେ ଅତି ସୁନ୍ଦର ଭାବରେ ରୁହ ।” ଏପରି ଆଜ୍ଞା ଦେଖି, ଭୃଗୁ କନ୍ୟା ଆରଜା ଦୁଃଖିତ ହୋଇ ପିତାଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଯଥା ଆଜ୍ଞା ।” ଏପରି କହି, ଭାର୍ଗବ ଅନ୍ୟ ଏକ ଆଶ୍ରମକୁ ଚାଲିଗଲେ । ଏବଂ ସପ୍ତ ଦିନ ପରେ, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞାନୀ ଉଶନାସଙ୍କ ଶାପ ଦ୍ୱାରା ସେଠା ଅଗ୍ନିରେ ଭସ୍ମ ହେଲା । ଏହିପରି ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳରେ, ଦଣ୍ଡର ଭୂମି ମାଉଣ୍ଟ ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଉଶନାସଙ୍କ ଶାପରେ ପଡିଲା, ଓ ଏହିଠାରୁ ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟ ନାମ ହେଲା । ଏହା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି, ହେ ରାଘବ । ଏହି ସମୟରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ଆରାଧନାର ଅବସର ଆସିଗଲା । ବଡ଼ ବଡ଼ ଋଷିମାନେ ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ କଳଶ ନେଇ ଚାରିପଟେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ହେଲେ । ତାହାପରେ ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ବ୍ରହ୍ମା ଓ ଅନ୍ୟ ଦ୍ୱାରା ରଚିତ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ସୂର୍ଯ୍ୟଙ୍କୁ ପୂଜା କଲେ । ସୂର୍ଯ୍ୟ ଅସ୍ତ ହେଲାପରେ, ରାମ ଋଷିଙ୍କ ବଚନ ମନେ ପକାଇ ସନ୍ଧ୍ୟା ବନ୍ଦନା କରିଲେ । ଏହି ଶୁଭ୍ର ଅରଣ୍ୟରେ, ସୁନ୍ଦର ଗଛ ଦ୍ୱାରା ଶୋଭିତ ଏକ ଦିବ୍ୟ ସ୍ଥାନରେ ସନ୍ଧ୍ୟା ଆରାଧନା ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ଏଠାରେ ବଡ଼ ପାହାଡ଼ ଉପରେ ପବିତ୍ର ନଦୀ ଓ ଉଦ୍ୟାନ ଥିଲା, ଯେଉଁଠାରେ ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀର ଧ୍ୱନି ଓ ଅନେକ ପ୍ରାଣୀ ଥିଲେ । ସିଂହ, ବାଘ, ଅନେକ ପକ୍ଷୀ, ଗୃଧ୍ର ଓ ପେଚା ବର୍ଷକାଳ ଧରି ଏଠି ବାସ କରୁଥିଲେ । ଏହିଠାରେ ଗୃଧ୍ର ଦୁଷ୍ଟ ମନେ ନିଶ୍ଚୟ କରି, ପେଚାଙ୍କ ଘର କୁ ନିଜ ଘର ବୋଲି ଦାବି କଲା ଏବଂ ଦୁଃଖ ଆରମ୍ଭ ହେଲା । ତେଣୁ ରାମଙ୍କୁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ କରି କହିଲେ, “ହେ ଲୋଟସ୍-ନେତ୍ରୀ, ଆମେ ଦୁଇଁଜଣ ତୁମେ ନିକଟକୁ ଯାଉଛୁ, ଏହି ଘର କାହାର ହେବ ତା ନିର୍ଣ୍ଣୟ କର ।” ଗୃଧ୍ର ଓ ପେଚା, ଦୁଃଖ ଓ କ୍ରୋଧରେ ଅସହ୍ୟ ହୋଇ, ଶୀଘ୍ର ରାମଙ୍କ ଚରଣ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ । ଏବେ ଗୃଧ୍ର ରାଘବଙ୍କୁ ଦେଖି କହିଲେ, “ଦେବତା ଓ ଦାନବ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ମନ୍ୟ ହେଉଛ । ବୃହସ୍ପତି ଓ ଶୁକ୍ର ଠାରୁ ମଧ୍ୟ ତୁମେ ଅଧିକ ଜ୍ଞାନୀ । ସମସ୍ତ ଜନ୍ତୁ ମଧ୍ୟରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ ଓ ମାନବ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱିତୀୟ ଇନ୍ଦ୍ର ଭଳି ଅପ୍ରତିମ । ସୂର୍ଯ୍ୟ ସଦୃଶ ଦୀପ୍ତିମାନ୍, ହିମାଳୟ ସମ ଗୁରୁତ୍ୱ । ସମୁଦ୍ର ସମ ଗମ୍ଭୀର, ଯମ ଭଳି ଜଗତ୍ର ରକ୍ଷକ, ଧରା ସମ ଧୈର୍ୟ, ପବନ ସମ ଶୀଘ୍ର । ତୁମେ ଗୁରୁ, ଗୁଣମୟ, ବିଷ୍ଣୁ ସ୍ୱରୂପ, ଅନ୍ୟାୟକୁ ଅସହ୍ୟ, ଅଜୟ, ଅପରାଜିତ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର ଶିଳ୍ପର ଅଧିପତି । ମୋର ଅନୁରୋଧ ଶୁଣ, ଏହି ଘର ପୂର୍ବରୁ ମୋର ଥିଲା, ମୋର ବଳରେ ଲାଭ କରିଥିଲି । ପେଚା ଏହାକୁ ଦଖଳ କରିଛି, ତୁମେ ନିକଟରେ ଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ । ଏହି ତାଙ୍କ ଦୁଷ୍ଟ କାର୍ଯ୍ୟ, ତୁମ ଆଜ୍ଞା ଉଲ୍ଲଂଘନ । ତୁମେ ଜୀବନ ଶେଷ କରାଯିବା ଦଣ୍ଡ ଦିଅ ।” ଗୃଧ୍ର ଏପରି କହିବା ପରେ, ପେଚା ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ହେ ପ୍ରଭୁ, ମୁଁ ମନଃପୂର୍ଣ୍ଣ ଭାବେ କହିବାକୁ ଚାହେଁ, ସୋମ, ଇନ୍ଦ୍ର, ସୂର୍ଯ୍ୟ, କୁବେର, ଯମ ଠାରୁ ଏକ ରାଜା ଜନ୍ମ ନେଇ କିଛି ମାନବ ହୁଏ । କିନ୍ତୁ ତୁମେ ସର୍ବବ୍ୟାପୀ ଦେବ, ନାରାୟଣ ଭକ୍ତ । ଯେତେବେଳେ ଉଚିତ କାର୍ଯ୍ୟ ହୁଏ, ତୁମକୁ ସୋମ ବୋଲାଯାଏ; ଦୁଃଖରୁ ରକ୍ଷା କରିବାରେ ତୁମେ ଅନ୍ଧକାର ନାଶକ । ଜନମାନସେ ଦୋଷ ପାଇଁ ଦଣ୍ଡ ଦେଇ, ପାପ ଭୟ ହରିଥିବା ତୁମେ ଦାତା, ଦଣ୍ଡକ, ରକ୍ଷକ, ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ । ସମସ୍ତ ଜନ୍ତୁ ମଧ୍ୟରେ ଅଜୟ, ପ୍ରଭାୟେ ଅଗ୍ନି ସମାନ; ଅବିରତ ତପସ୍ୟା ଦ୍ୱାରା ପାପ ନାଶ କର, ସୂର୍ଯ୍ୟ ସମାନ । ରାଜାମାନେ ମଧ୍ୟରେ ତୁମେ କୁବେର ସମାନ କିମ୍ବା ତାଠାରୁ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ; କିନ୍ତୁ ଭାଗ୍ୟ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କ ମନଭାବ ଉପରେ ନିର୍ଭର କରେ । କୁବେର ତାଙ୍କ ଧନ ଦ୍ୱାରା ଧନୀ, ଏହିପରି ସମସ୍ତ ଚର ଅଚର ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମାନିତ ।” ଏଭଳି ଆଶ୍ରମର ଆଶ୍ଚର୍ଯ୍ୟ ଘଟଣା ଓ ରାମଙ୍କ ପ୍ରଶଂସାରେ ଉଭୟ ପକ୍ଷୀ ନିଜ ନିଜ ଦାବି ଉପସ୍ଥାପନ କଲେ ।