ଏହି ଘଟଣାକ୍ରମ ଆରମ୍ଭ ହେଉଛି ଏକ ଭୟଙ୍କର ଚେତାବନୀ ସହିତ—ଯଦି ରାଜା କୌଣସି ଅପରାଧ କରିଥାଏ, ତେବେ ମହା ଦୁଃଖ ଜନ୍ମିବ; କାରଣ ଯଦି ମୋର ପିତା କ୍ରୋଧିତ ହେବେ, ସେ ତିନୋଟି ଲୋକକୁ ମଧ୍ୟ ଦହି ପାରିବେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଶାସନ ଶୁଣି, ଅତ୍ୟଧିକ ଆସକ୍ତିରେ ମତ୍ତ ହୋଇଥିବା ରାଜା ମୁଣ୍ଡ ନମାଇ ପୁନି କହିଲେ—“ଏ ଚାରୁଦେହିନୀ, ମୋତେ କୃପା କର; ମୁଁ ଆସକ୍ତିରେ ଅନ୍ଧ ହୋଇଯାଇଛି, ତୁମ ଦ୍ୱାରା ମୋର ପ୍ରାଣ ବନ୍ଧି ରହିଛି, ମୁଁ ବିଭ୍ରାଟ ହେଉଛି। ତୁମକୁ ପାଇଲେ ପରେ, ମୋ ପାଇଁ ଶତ୍ରୁତା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ଆସୁଥିଲେ ମଧ୍ୟ ଚଲିବ; ମୋର ଭକ୍ତି ଉପରେ ଦୟା କର, ମୁଁ ତୁମର ଶରଣାଗତ।" ଏମିତି କହି, ରାଜା ଜୋରକରି ସେଠାରୁ ଝିଅକୁ ଧରିଲେ ଏବଂ ତାଙ୍କର ଅନ୍ୟ ହାତରେ ସେ ତାଙ୍କର ଅବସ୍ଥାକୁ ଅପମାନିତ କଲେ। ତା’ପରେ ରାଜା ତାଙ୍କର ଦେହକୁ ଝିଅଙ୍କ ଦେହ ସହ ଆଲିଙ୍ଗନ କଲେ, ତାଙ୍କର ମୁଁହ ଉପରେ ମୁଁହ ରଖି, ଝିଅ ବିରୋଧ କରୁଥିବା ସତ୍ତ୍ୱେ ମନମତାବେକ୍ତି ଭୋଗ କଲେ। ଏହି ଭୟଙ୍କର ଅପରାଧ କରି, ସେ ଏକ ମତ୍ତ ହାତୀ ପରି ଦ୍ରୁତ ତାଙ୍କର ସ୍ୱନଗରକୁ ଫେରିଗଲେ। ଏଉଁଠି, ଭାର୍ଗବୀ ଅତ୍ୟନ୍ତ କ୍ଷୁଦ୍ର ଏବଂ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ଆଶ୍ରମର ଏକାନ୍ତରେ ତାଙ୍କର ପିତାଙ୍କ ଆସିବାକୁ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିଲେ। କିଛି ସମୟ ପରେ, ଦେବତା ସମାନ ତେଜସ୍ୱୀ ମହାର୍ଷି, ସ୍ନାନ କରି, ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ସହ ଆଶ୍ରମକୁ ଫେରିଲେ। ସେଠାରେ, ଧୂଳିରେ ଢାକାଯାଇଥିବା ଦୁଃଖିତ ଆରଜାକୁ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠି ଝିଅ ଜଣେ ମେଘାବୃତ ଚନ୍ଦ୍ରାଲୋକ ପରି ଦେଖାଯାଉଥିଲେ। ତା’ପରେ, ଏହି ମହାତ୍ମାରେ ଭୟଙ୍କର କ୍ରୋଧ ଉଦ୍ଭବିତ ହେଲା, ଯେଉଁ କ୍ରୋଧ ତିନି ଲୋକକୁ ଦହିପାରିବା ପରି। ସେ ତାଙ୍କ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ କହିଲେ—“ଅବିବେକୀ ଲୋକଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ହେଉଥିବା ଅପରାଧର ଫଳ ଏଭଳି ଭୟଙ୍କର ଅପଦ୍ରବ। ନିଶ୍ଚୟ, ଯିଏ ଏପରି ନାଶ କରିଛି, ସେ ଏବଂ ତାଙ୍କ ସହଯୋଗୀମାନେ ଏଠାରେ ଅଗ୍ନିର ଶିକା ଛୁଇଁଛନ୍ତି—ସେମାନେ ଅପରିମିତ ଦୁଃଖ ଭୋଗିବେ।" “ଏପରି ଭୟଙ୍କର ଅପରାଧ କରିଥିବା ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ମନୋବୃତ୍ତି ରାଜା ଉପରେ ଅପୂର୍ବ ଧୂଳିର ବୃଷ୍ଟି ହେବ। ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ରାଜା ସେତେ ଅଞ୍ଚଳ, ଦଳ, ସେନା ଓ ଯାନ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପାପ କରିବାରୁ ନିଶ୍ଚୟ ନାଶ ପାଇବ। ଏହି ଦୁଷ୍ଟ ରାଜ୍ୟର ଭୂମିକୁ, ଏକ ଶତ ଯୋଜନା ପରିଧି ମଧ୍ୟରେ, ଧର୍ମର ଆଧିପତ୍ୟ ଭୂମିକମ୍ପ କରିବେ, ଏବଂ ମହା ଧୂଳିର ବୃଷ୍ଟି ହେବ।" “ଏଠାର ସମସ୍ତ ଚରାଚର ପ୍ରାଣୀ ଏହି ଧୂଳି ବୃଷ୍ଟି ଦ୍ୱାରା ଶୀଘ୍ର ନାଶ ପାଇବେ। ଯେଉଁଅଞ୍ଚଳ ଏହି ଶାପ ପ୍ରଭାବିତ କରିବ, ଯଜ୍ଞସ୍ଥଳ ଓ ଆଶ୍ରମ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ସାତ ରାତି ଧରି ଧୂଳି ବୃଷ୍ଟି ହେବ।" ଏପରି କହି, କ୍ରୋଧରେ ଦହିଯାଉଥିବା ତାଙ୍କର ଆଶ୍ରମବାସୀଙ୍କୁ କହିଲେ—“ସେଠାରେ ଗ୍ରାମର ସୀମାରେ ରୁହ।" ଉଶନାସଙ୍କର ଏହି ଆଦେଶ ମିଳିବା ସହିତ, ଆଶ୍ରମବାସୀମାନେ ଶୀଘ୍ର ସେଠାରୁ ବାହାରିଯାଇ ଅନ୍ୟ ସ୍ଥାନକୁ ଯାଇଥିଲେ। ତେବେ, ତିନି ଆରଜାକୁ କହିଲେ—“ଏହି ଦୁଷ୍ଟମନା, ଆଶ୍ରମରେ ଶାନ୍ତ ହୋଇ ରୁହ। ଏ ନିର୍ଦ୍ଦୋଷ ଆରଜା, ଏହି ଆଶ୍ରମରେ ଏକ ଯୋଜନା ପରିଧିରେ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ଚମକି ରୁହ।" ମହାର୍ଷିଙ୍କ ଆଦେଶ ଶୁଣି, ଭୃଗୁକୁମାରୀ ଆରଜା ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁଃଖିତ ହୋଇ, ତାଙ୍କ ପିତାଙ୍କୁ "ଯଥାସ୍ତୁ" କହି ସ୍ୱୀକାର କଲେ। ଏପରି କହି, ଭାର୍ଗବ ଅନ୍ୟ ଏକ ନିବାସକୁ ଯାଇଥିଲେ; ଏବଂ ସପ୍ତ ଦିନ ମଧ୍ୟରେ, ବ୍ରହ୍ମଜ୍ଞ ମହାର୍ଷିଙ୍କ କଥା ଅନୁଯାୟୀ, ସେଠା ଭସ୍ମରେ ପରିଣତ ହେଲା। ଏହିପରି ଭୟାନକ ଅପରାଧ ଦ୍ୱାରା, ଦଣ୍ଡ ରାଜ୍ୟର ଭୂମି ଉପରେ ଉଶନାସ ଶାପ ଦେଇଥିଲେ, ଯାହା ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ପ୍ରସାରିତ ହେଲା। ଏହି ଦିନରୁ, ଏହି ଅଞ୍ଚଳ 'ଦଣ୍ଡକାରଣ୍ୟ' ଭାବରେ ପରିଚିତ ହେଲା; ଏହି ସମସ୍ତ କଥା ମୁଁ ତୁମକୁ କହିଲି, ରାଘବ। ଏହି ଅନ୍ତେ, ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନର ସମୟ ଆସିଗଲା; ଏଠି ମହାର୍ଷିମାନେ ଜଳପୂର୍ଣ୍ଣ କଳଶ ନେଇ, ଚାରିପାଖରେ ଦଣ୍ଡାୟମାନ ଅଛନ୍ତି। ରାମ, ସମସ୍ତ ଋଷିମାନେ ପ୍ରଚଳିତ ବେଦମନ୍ତ୍ର ଓ ବ୍ରହ୍ମାଦି ଋଷିଙ୍କ ରଚିତ ସୂର୍ୟସ୍ତୁତି ସହିତ ସୂର୍ୟପୂଜା କରୁଛନ୍ତି। ସୂର୍ୟାସ୍ତ ପରେ, ରାମ ଋଷିଙ୍କ ଉପଦେଶକୁ ମନେ ରଖି, ନିଜେ ମଧୁର ଅରଣ୍ୟରେ ସନ୍ଧ୍ୟାବନ୍ଦନା ଆରମ୍ଭ କଲେ। ସେଠି ସୁନ୍ଦର ବୃକ୍ଷରେ ଶୋଭିତ, ପବିତ୍ର ନଦୀ ଓ ବଡ଼ ପର୍ବତ ଉପରେ, ଅନେକ ପକ୍ଷୀର କୁହୁକାଣି ଓ ବିଭିନ୍ନ ପ୍ରାଣୀ ରହୁଥିବା ଉଦ୍ୟାନ ମଧ୍ୟରେ, ସିଂହ, ବାଘ, ବିଭିନ୍ନ ପକ୍ଷୀ, ଗୃଧ୍ର ଓ ପିଙ୍ଗଳା ଏଠାରେ ବର୍ଷକାଳ ଧରି ବାସ କରୁଥିଲେ। ଏଠି, ଏକ ଦୁଷ୍ଟ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟ ନେଇ ଗୃଧ୍ର ତାଳି ନିଜର ବାସସ୍ଥଳକୁ ପିଙ୍ଗଳାଠାରୁ ଦାବି କଲା, ଏବଂ ଦୁହେଁ ମଧ୍ୟରେ ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ଆରମ୍ଭ ହେଲା। ଏହି ଦୁଇଁ, କ୍ରୋଧରେ ଉତ୍ପ୍ରେରିତ ହୋଇ, ରାମଙ୍କ ପାଖକୁ ତାଙ୍କର ମନର ଦ୍ୱନ୍ଦ୍ୱ ନେଇ ଆସିଲେ। ଦୁଇଁ ଶତ୍ରୁ ଏକାଉଁଥିବା ଅବସ୍ଥାରେ, ସେମାନେ ରାମଙ୍କ ପାଦ ସ୍ପର୍ଶ କଲେ। ତା’ପରେ, ଗୃଧ୍ର ରାଘୁବଂଶୀ ରାମଙ୍କୁ ସମ୍ବୋଧନ କରି କହିଲେ—“ଦେବ ଓ ଦାନବଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ତୁମକୁ ସର୍ବୋପରି ମନେ କରେ; ବୃହସ୍ପତି, ଶୁକ୍ର ଠାରୁ ତୁମେ ବେଶି ଜ୍ଞାନୀ। ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀମାନଙ୍କ ଉଚ୍ଚ-ନିମ୍ନ ଅବସ୍ଥା ଜାଣିଥିବା, ମନୁଷ୍ୟମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଇନ୍ଦ୍ର ସମାନ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ପରି ଦୁର୍ଦ୍ଶନୀୟ, ହିମାଳୟ ପରି ଭାରୀ। ସମୁଦ୍ର ପରି ଗଭୀର, ଜଗତର ରକ୍ଷକ ଯମ ସମାନ; ଧରଣୀ ପରି ଧୈର୍ୟ୍ୟଶୀଳ, ବାୟୁ ପରି ଶୀଘ୍ର। ତୁମେ ଗୁରୁ, ସମସ୍ତ ଗୁଣର ଧାମ, ବିଷ୍ଣୁ ରୂପୀ ରାଘବ; ଅନ୍ୟାୟ ଅସହ୍ୟ, ଅଜୟ, ବିଜୟୀ, ସମସ୍ତ ଅସ୍ତ୍ର-ଶସ୍ତ୍ରର ଅଧିପତି।" ଏଭଳି ଭାବେ, ଏହି ଦୁଃଖ, ଶାପ, ଭକ୍ତି ଓ ନ୍ୟାୟର ଗଭୀର କଥା ଏ ଅରଣ୍ୟରେ ଗଞ୍ଜି ଉଠିଲା।