ରାମ, ଧର୍ମରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ମୋ ଉଚ୍ଚାରିତ କଥାଗୁଡ଼ିକୁ ଶୁଣି, ସେ ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷ ହାତ ଜୋଡ଼ି ମୋତେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ, “ଓ ଦ୍ବିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ, ଏବେ ଆପଣ ମୋର ସଠିକ୍ ସୁଖ-ଦୁଃଖର କଥା ଶୁଣନ୍ତୁ; କାରଣ, ଅନୁଚିତ ଭାବେ ଇଚ୍ଛା ପୂରଣ କଲେ ଦୁଃଖ ଆସେ—ଯାହା ଆପଣ ପଚାରିଛନ୍ତି, ତାହା ମୁଁ କହୁଛି। ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ମୋ ବାପା ବିଦର୍ଭର ପ୍ରସିଦ୍ଧ ରାଜା ଥିଲେ, ତାଙ୍କ ନାମ ବାସୁଦେବ, ତିନି ଲୋକରେ ଧର୍ମରେ ଅତିଶୟ ପ୍ରଶଂସିତ। ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ଝିଅ ଥିଲେ, ଦୁଇ ମାଆଁଠାରୁ ଜନ୍ମ; ମୁଁ ଶ୍ୱେତ ଭାବେ ଜଣାଯାଏ, ଏବଂ ମୋ ଭାଇ ସୁରଥ ଛୋଟ। ବାପାଙ୍କ ଦେହାନ୍ତ ପରେ, ପ୍ରଜାମାନେ ମୋତେ ରାଜ୍ୟାଭିଷେକ କଲେ; କିନ୍ତୁ ରାଜ୍ୟ ପାଳନକୁ ଆସି, ମୁଁ ଅହଂକାରୀ ହେଲି, ଧର୍ମରେ ଅବିଚଳ ରହିପାରିଲି ନାହିଁ। ଏଭଳି ହଜାର-ହଜାର ବର୍ଷ ମୁଁ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରି, ପ୍ରଜାଙ୍କୁ ରକ୍ଷା କରିଲି। କିନ୍ତୁ କେତେବେଳେ ଏକ ବିରକ୍ତି ଆସିଗଲା, ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁ ଉପରେ ମନ ନିଶ୍ଚିତ କରି, ଏହି ତପୋବନକୁ ଆସିଲି। ପକ୍ଷୀଶୂନ୍ୟ ଏହି ଶୁଭ୍ର ବନରେ ଏଠି ଝିଲିକ ପାଖରେ ମୁଁ ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲି। ମୋ ଭାଇ ସୁରଥଙ୍କୁ ରାଜ୍ୟର ଦାୟିତ୍ୱ ଦେଇ, ମୁଁ ଏଠାରେ ଗଭୀର ତପସ୍ୟା କଲି। ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ଦୀର୍ଘ ତପସ୍ୟା ପରେ, ମୁଁ ଦେବଲୋକ, ନିର୍ମଳ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକକୁ ପ୍ରାପ୍ତ ହେଲି। କିନ୍ତୁ, ଓ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସେଠି ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଭୟଙ୍କର ଭୋକ ଓ ତିଆସ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଲା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ଶାନ୍ତି ନ ମିଳିଲା। ତେଣୁ ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପଚାରିଲି, “ପ୍ରଭୁ, ଏହି ସ୍ୱର୍ଗ ତ ଭୋକ-ତିଆସ ଶୂନ୍ୟ ବୋଲି କୁହାଯାଏ; ତେବେ ମୋତେ ଏହି ଫଳ କାହିଁକି ମିଳୁଛି? ମୋର ଖାଦ୍ୟ କ’ଣ?” ବ୍ରହ୍ମା ଦୀର୍ଘ ଧ୍ୟାନ କରି, କହିଲେ, “ଏଠି ତୁମ ଦେହ ବ୍ୟତୀତ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଖାଦ୍ୟ ନାହିଁ। ତୁମେ ନିଜ ଦେହକୁ ଭୋଜନ କର; ଏହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ ତପସ୍ୟା କରିପାରିବ। ଶ୍ୱେତ, ପୃଥିବୀରେ କିଛି ମିଳେନାହିଁ ଯାହା ଦିଆଯାଏନି; ଅନ୍ନ ମାଗିଲେ ମଧ୍ୟ ଦେବାକୁ ମାନିଥିଲେ ମିଳେ। ଯଦି ଗୃହେ ଅତିଥିକୁ ଦାନ ନ କରାଯାଏ, ତେବେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ଭୋକ ଓ ତିଆସ ଯନ୍ତ୍ରଣା ଦେଇଥାଏ। ଏହିପରି, ତୁମେ ନିଜ ଶରୀରର ଉତ୍ତମ ମାଂସ ଭୋଜନ କର, ଯାହା ଭଲ ଭାବେ ପୋଷିତ; ଏହା ଦ୍ୱାରା ତୁମେ ତୃପ୍ତି ଲାଭିବେ।” ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପଚାରିଲି, “ପ୍ରଭୁ, ନିଜ ଦେହ ଭୋଜନ କରିଲେ ଆଉ କ’ଣ ଖାଇବି? ଏହି ଦେହ ବିନା ଭୋକ ଶାନ୍ତି ହୁଏନି, ଅକ୍ଷୟ ମାଂସ ଖାଉଛି, କିନ୍ତୁ ତୃପ୍ତି ମିଳୁନାହିଁ।” ବ୍ରହ୍ମା କହିଲେ, “ତୁମ ଦେହକୁ ଅକ୍ଷୟ କରାଯାଇଛି; ପ୍ରତିଦିନ ତୁମ ପ୍ରାଣ ପୋଷିତ ହେବ, ତୁମ ଶବ ଧୀରେ ଧୀରେ ଧଳା ହେବ। ଏହିପରି ଶତ ବର୍ଷ ନିଜ ମାଂସ ଭୋଜନ କର; ଯେତେବେଳେ ମହାତପସ୍ବୀ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଏହି ଧଳାବନକୁ ଆସିବେ, ସେତେବେଳେ ସେ ତୁମକୁ ଏହି ଦୁଃଖରୁ ମୁକ୍ତ କରିବେ। ସେ ଦେବତା-ଦାନବ ମଧ୍ୟକୁ ମୁକ୍ତ କରିପାରିବେ। ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଅପବିତ୍ର, ରାଜା ଋଷି, କିନ୍ତୁ ତୁମ ପାଇଁ ଏହା କ’ଣ? ସେ ଦେବତାଙ୍କ ପାଇଁ ମହତ୍ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛନ୍ତି, ମହାପୁରୁଷ ଦ୍ୱାରା ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ ସଂପାଦିତ। ସେ ସମୁଦ୍ରକୁ ଶୁଷ୍କ କରିଥିଲେ, ଦାନବମାନେ ବିନଶ୍ଟ ହେଲେ; ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହ ବିରୋଧ କରୁଥିବା ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତକୁ ନିବାରିଥିଲେ। ଏହି ପୃଥିବୀ ଭାରରେ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଝୁଲିଯାଇଥିଲା, ତିନି ଲୋକ ଅସ୍ଥିର ହୋଇଯାଇଥିଲେ। ମୁଁ ଦେବମାନେ ସହିତ ତାଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ପଠାଇଲି; ସେ ବିଶ୍ୱକୁ ସମତୁଳିତ କରିଲେ। ଏପରି ତାଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୃଥିବୀ ସମତଳ ହେଲା, ଏବଂ ଏଯାଁ ଯାଏଁ ଦେଖାଯାଏ। ପ୍ରଭୁଙ୍କ କଥା ଶୁଣି, ମୁଁ ନିଜ ଦେହ ଭୋଜନ କରି ଆସୁଛି; ଏହି ଅପବିତ୍ର ଖାଦ୍ୟ ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ମୋର ଆହାର, ତଥାପି ମୋ ଦେହ କମିନାହିଁ, ତୃପ୍ତି ଅତ୍ୟୁତ୍ତମ। ଏହି ଦୁଃଖରେ ଅନ୍ତର୍ମୁଖୀ ହୋଇ, ମୁଁ ଦିନ-ରାତି ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ଚିନ୍ତା କରେ—କେବେ ସେ ଏଠି ଦର୍ଶନ ଦେବେ? ଏଭଳି ଚିନ୍ତା କରି କରି ଶତ ବର୍ଷ ବିତିଗଲା; ଅଗସ୍ତ୍ୟ ମୋର ଶରଣ, ସେ ନିଶ୍ଚିତ ଆସିବେ। କୁମ୍ଭଯୋନି ଛଡ଼ା ମୋର ମୁକ୍ତି ନାହିଁ, ଦ୍ୱିଜଶ୍ରେଷ୍ଠ। ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଓ ରାମ, ମୋ ଅପବିତ୍ର ଖାଦ୍ୟ ଦେଖି, ମୋ ହୃଦୟରେ ଉତ୍କୃଷ୍ଟ କୃପା ଉଦୟ ହେଲା। ମୁଁ ଚିନ୍ତା କଲି—ଅଗସ୍ତ୍ୟ କ’ଣ କରିବେ? ମୁଁ ତୁମ ଏହି ଅପବିତ୍ର ଖାଦ୍ୟକୁ ନଶ୍ୱ କରିଦେବି। ତୁମ ମନରେ ଯାହା ଚାହଁ, ମୋଠାରୁ ଚାହଁ—ଯାହା ତୁମକୁ ଅତି ଆନନ୍ଦ ଦେବ। ତେବେ ସେ ସ୍ୱର୍ଗଯୋଗ୍ୟ ରାଜା କହିଲେ, “ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କଥା କିପରି ଅନ୍ୟଥା ହେବ?” ମୁଁ କହିଲି, “ଏହା ମୋ ଦ୍ୱାରା ସମ୍ଭବ, ଅନ୍ୟ କେହି ମୁକ୍ତି ଦେଇପାରିବେନି; କୁମ୍ଭଯୋନି, ମୈତ୍ରାବରୁଣର ପୁତ୍ର ଛଡ଼ା।” ମୁଁ ଚାହିଲିନଥିଲି ମଧ୍ୟ, ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ଏପରି କଥା କହିଥିଲେ। ସେଠି ଶ୍ୱେତ କହିଲେ—“ମୁଁ ସେଇଁ।” ମୋର ଭାଗ୍ୟରେ ତୁମେ ଆସି ଦର୍ଶନ ଦେଲେ—ଏହି ନିଶ୍ଚିତ। ଏହିପରି ଜାଣି, ସେ ମୋ ପାଏଁ ଶିର ନମାଇଲେ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଉଠାଇ, ପଚାରିଲି, “ରାମ, ମୁଁ କ’ଣ କରିଦେବି?” ସେ ରାଜା କହିଲେ, “ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଆଜି ମୋତେ ଏହି ଅପବିତ୍ର ଖାଦ୍ୟ ଭୋଜନର ପାପରୁ ମୁକ୍ତ କରନ୍ତୁ।