ରାମାନୁଜଙ୍କୁ ଏହି ଗଳ୍ପ କୁହିବାକୁ ଆମେ ଆରମ୍ଭ କରିବା। ମୁଁ ଏହି ହ୍ରଦର ଅବସ୍ଥା ବିଷୟରେ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲି; ଏହିପରି ଚିନ୍ତା କରି ଠିଆ ହେଇଥିଲି, ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମା। ଏହି ଭାବରେ ଅପେକ୍ଷା କରୁଥିବା ବେଳେ, ମୁଁ ହଠାତ୍ ଏକ ଦିବ୍ୟ ଦୃଶ୍ୟ ଦେଖିଲି—ଏକ ଅତି ମନୋହର ଦିବ୍ୟ ରଥ, ଯାହା ଚିନ୍ତା ଭଳି ତୀବ୍ର ଥିଲା, ହଂସମାନେ ତାହାକୁ ଏଣ୍ଡାଇଥିଲେ। ଏହି ରଥର ସାମ୍ନାରେ ହଜାର ଦିବ୍ୟ ଅପ୍ସରାମାନେ ଥିଲେ; ଏବଂ ସେହିପରି ହଜାର ଗନ୍ଧର୍ବମାନେ ତାହାରେ ଉତ୍ସାହ ଭରିଥିଲେ। କିଛି ଦିବ୍ୟ ଗୀତ ଗାଇଥିଲେ, କିଛି ଦିବ୍ୟ ଦୁନିଆ ଚାଳିଥିଲେ; ଏହିପରି ଦୃଶ୍ୟ ମଧ୍ୟରେ ମୁଁ ଦେଖିଲି, ଏକ ମଣିଷ ଏହି ରଥରୁ ଅବତରିଲେ। ସେ ମୃତଦେହର ମାଂସ ଖାଇଲେ, ଏବଂ ସ୍ନାନ କରି, ରଘୁବଂଶର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାମା, ପୁନି ଇଚ୍ଛାମୁତାବକ ଭରିପାଇଁ ମାଂସ ଖାଇଲେ। ପରେ ହ୍ରଦରେ ଶୀଘ୍ର ଅବତରିଲେ, ଏବଂ ପୁନି ଦିବ୍ୟ ଦେହରେ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଉତ୍କ୍ରମ କରିଗଲେ; ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ଦେଖିଲି, ଦେବତା ଭଳି, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତେଜରେ ଭରିଥିଲେ। ମୁଁ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲି: "ହେ ସ୍ୱର୍ଗର ଧନ୍ୟଜନ! ତୁମର ଖାଦ୍ୟ କିପରି ଏତେ ଅପ୍ରୀତିକର, କିନ୍ତୁ ତୁମର ଗତି ଏତେ ଉଚ୍ଚ?" ମୁଁ ଏହି ଅତିଶ୍ରେଷ୍ଠ ବିଷୟ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଥିଲି; ଯଦି ଏହା ଗୁପ୍ତ ନୁହେଁ, ଦୟାକରି ଆଜି ମୋତେ କୁହ। "ତୁମେ କିଏ? ମୋ ଶଙ୍କା ଦୂର କର। ଏତେ ଅପମାନଜନକ ଖାଦ୍ୟ କାହିଁକି ଖାଉଛ? କେଉଁ ଉଦ୍ଦେଶ୍ୟରେ, କେଉଁଠି ରହୁଛ?" "ଏହି ଦିବ୍ୟ ଅବସ୍ଥା କାହାର? ଏହି ମୃତଦେହର ଆକାରରେ କିପରି ତିଆରି? ତୁମର ଖାଦ୍ୟ କାହିଁକି ଏତେ ଅପମାନଜନକ? ମୁଁ ଏହି ସତ୍ୟ ଜାଣିବାକୁ ଚାହୁଁଛି।" ମୋର ଏହି ପ୍ରଶ୍ନ ଶୁଣି, ରାମା, ଧର୍ମଜନମାନେ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ସେ ଦିବ୍ୟ ପୁରୁଷ ହାତ ଜୋଡି ମୋତେ ଉତ୍ତର ଦେଲେ: "ହେ ଦ୍ୱିଜ, ଏବେ ମୋର ସୁଖ ଦୁଃଖର ଏକ ସତ୍ୟ କଥା ଶୁଣ; ଅପସୃତ ଭାବରେ ଇଚ୍ଛା ଚାଲିଲେ ଦୁଃଖ ଆସେ—ତୁମେ ଯାହା ପ୍ରଶ୍ନ କରିଛ, ତାହା ଶୁଣ।" "ପ୍ରାଚୀନ କାଳରେ, ମୋର ପିତା ଭିଦର୍ଭର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ରାଜା ଭାସୁଦେବ ଥିଲେ, ତିନି ଲୋକରେ ଧର୍ମନିଷ୍ଠ। ତାଙ୍କର ଦୁଇଟି ପୁଅ ଥିଲେ, ଦୁଇଟି ମହିଳାରୁ; ମୁଁ ଶ୍ୱେତ ନାମରେ ପରିଚିତ, ଏବଂ ଛୋଟ ଭାଇ ସୁରଥା। ପିତା ଚାଲିଗଲା ପରେ, ନାଗରିକମାନେ ମୋତେ ରାଜା କରିଥିଲେ; କିନ୍ତୁ ଶାସନ କରିବା ସମୟରେ ମୁଁ ଅହଂକାରୀ ହେଲି, ଧର୍ମରେ ଅନିଷ୍ଠା ରହିଲି। ଏଭଳି ହଜାର ହଜାର ବର୍ଷ ରାଜ୍ୟ ଶାସନ କରି, ଜନମାନେ ରକ୍ଷା କରିଲି।" "ପରେ କିଛି ସମୟରେ, ବିରକ୍ତି ଆସିଲା, ମୁଁ ମୃତ୍ୟୁରେ ଚିତ୍ତ ଏକାଗ୍ର କରି, ତପସ୍ୱୀମାନଙ୍କର ଅଟାରେ ଗଲି। ଏହି ଅତି ମନୋହର ଜଙ୍ଗଲରେ, ପକ୍ଷୀମାନେ ନଥିବା, ଏହି ହ୍ରଦ ପାଖରେ ତପସ୍ୟା କରିବାକୁ ଗଲି। ଭାଇ ସୁରଥାକୁ ରାଜା କରି ଦେଇ, ମୁଁ ଏହି ହ୍ରଦକୁ ଗଲି, ତୀବ୍ର ତପସ୍ୟା ଆରମ୍ଭ କଲି। ଦଶ ହଜାର ବର୍ଷ ତପସ୍ୟା କରି, ମୁଁ ଦିବ୍ୟ ଆଶ୍ରୟ—ନିର୍ମଳ ବ୍ରହ୍ମା ଲୋକ—ପାଇଲି।" "କିନ୍ତୁ ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ସ୍ୱର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ମୋତେ ଭୋକ ତିବ୍ର ଭାବରେ ପୀଡ଼ା ଦେଲା, ଇନ୍ଦ୍ରିୟମାନେ ଅଶାନ୍ତ ହେଲେ। ତାପରେ ମୁଁ ସ୍ୱର୍ଗର ସର୍ବୋତ୍ତମ ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପ୍ରଶ୍ନ କଲି: 'ପ୍ରଭୁ, ଏହି ସ୍ୱର୍ଗ ଭୋକ ତିଆରି ନୁହେଁ ବୋଲି କୁହାଯାଏ।'" "'କେଉଁ କାରଣରୁ ଏହି ଫଳ, ମୋତେ ଏଯାଁ ଭୋକ ତିଆରି? ହେ ପିତାମହ, ଏହି ଦେହର କିପରି ଖାଦ୍ୟ?'" "ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମା ଦୀର୍ଘ ଧ୍ୟାନ କରି, ମୋତେ କହିଲେ: 'ଏଠାରେ ତୁମର ଦେହ ଛଡ଼ି ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଖାଦ୍ୟ ନାହିଁ।'" "'ତୁମେ ତୁମର ଦେହର ମାଂସ ଛଡ଼ି ଅନ୍ୟ କିଛି ଖାଇପାରିବ ନାହିଁ; ତୁମେ ତୁମ ଦେହକୁ ପୋଷଣ କରି ଶ୍ରେଷ୍ଠ ତପସ୍ୟା କରିପାରିବ।'" "'ହେ ଶ୍ୱେତ, ପୃଥିବୀରେ ଦେଖ: ଦାନ ଦିଆଯାଏ ନଥିଲେ କିଛି ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ ନାହିଁ; ଭିକ୍ଷା ମଧ୍ୟ ଉପେକ୍ଷା ଦ୍ୱାରା ମିଳିଥିଲା।'" "'ଯଦି ଗୃହରେ ଅତିଥିକୁ ଦାନ ଦିଆଯାଏ ନାହିଁ, ଭ୍ରମ ବା ମୋହରେ, ତେବେ ସ୍ୱର୍ଗରେ ମଧ୍ୟ ଭୋକ ତିଆରି ହୁଏ।'" "'ତେଣୁ, ରାଜା, ତୁମର ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଦେହ, ଖାଦ୍ୟରେ ପୋଷିତ, ଖାଉ; ଏହିପରି ତୁମେ ତୃପ୍ତି ପାଇବା।'" "ଏପରି ଉତ୍ତର ଶୁଣି, ମୁଁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ କହିଲି: 'ମୁଁ ମୋ ଦେହ ଖାଇଛି, ପ୍ରଭୁ, ଅନ୍ୟ କୌଣସି ଖାଦ୍ୟ ନାହିଁ।'" "'ଏହି ଦେହ ପାଇଁ ଖାଦ୍ୟ ଛଡ଼ି ଭୋକ ଦୂର ହୁଏ ନାହିଁ; ମୁଁ ମୋ ଅକ୍ଷୟ ମାଂସ ଖାଉଛି, କିନ୍ତୁ ତୃପ୍ତି ମିଳୁ ନାହିଁ।'" "ତାପରେ ବ୍ରହ୍ମା ପୁନି କହିଲେ: 'ତୁମର ଦେହକୁ ଅବିନାଶୀ କରାଯାଇଛି; ଦିନକୁ ଦିନ ତୁମର ପ୍ରାଣ ପୋଷିତ ହେବା, ତୁମର ମୃତଦେହ ଧଳା ହେବା।'" "'ଶତ ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ରାଜା, ତୁମର ଦେହ ଖାଉ; ଯେବେ ମହାତପସ୍ୱୀ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଧଳା ଜଙ୍ଗଲକୁ ଆସିବେ—'" "'ସେ ବେଳେ, ଏହି ଦୁଃଖରୁ ତୁମକୁ ମୁକ୍ତ କରିବେ; ଦେବତା ଓ ଦାନବମାନେ ଏବଂ ଇନ୍ଦ୍ରକୁ ମଧ୍ୟ ମୁକ୍ତ କରିପାରିବା।'" "'ଏହି ଖାଦ୍ୟ ଅପମାନଜନକ, ରାଜା ଋଷି, କିନ୍ତୁ ତୁମ ପାଇଁ କିପରି? ସେ ଦେବତା ପାଇଁ ମହା କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ, ମହାତ୍ମା ଉତ୍ତମ କାର୍ଯ୍ୟ କଲେ।'" "'ସେ ସାଗରକୁ ଶୁଷ୍କ କଲେ, ଦାନବମାନେ ନିପାତିତ ହେଲେ; ବିନ୍ଧ୍ୟ ପର୍ବତ ସୂର୍ଯ୍ୟ ସହ ଶତ୍ରୁତାରେ ବଢ଼ିଥିଲା, ସେହି ବଢ଼ିଲାକୁ ଅଟକାଇଲେ।'" "'ଏହି ପୃଥିବୀ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଝୁକିଗଲା, ତିନି ଲୋକ ଅସ୍ଥିର ହେଲା।'" "'ମୁଁ ଦେବମାନେ ସହ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କୁ ପଠାଇଲି; ହେ ଧନ୍ୟଜନ, ବ୍ରହ୍ମାଣ୍ଡ ସହ ପୃଥିବୀକୁ ସମତୁଳିତ କର।'" "'ଏହିପରି ଋଷି ଦ୍ୱାରା, ପୃଥିବୀ ସମତଳ ହେଲା; ଏବଂ ଆଜି ମଧ୍ୟ ଏହିପରି ଦେଖାଯାଏ।'" "ଏହିପରି ଭଗବାନଙ୍କର ଉପଦେଶ ଶୁଣି, ଦେବତାଙ୍କ ଦେବତାଙ୍କୁ, ମୁଁ ଅପମାନଜନକ ଖାଦ୍ୟ—ମୋ ଦେହ—ଖାଉଛି।" "ଶତ ବର୍ଷ ଧରି ଏହି ଅପମାନଜନକ ଖାଦ୍ୟ ମୋର ଜୀବନ; କିନ୍ତୁ, ମୁଁ ଋଷି, ମୋ ଦେହ କମିଯାଏ ନାହିଁ, ଏବଂ ତୃପ୍ତି ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" ଏହିପରି ଶ୍ୱେତଙ୍କ ଦିବ୍ୟ ଅନୁଭବ ଏବଂ ତାଙ୍କ ଦୁଃଖ ସୁଖର ଏକ ନିଜ ଗଳ୍ପ, ରାମା।