ଓ ପ୍ରଭୁ, ଏହି କଥା ଏପରି ଅଟୁଟ ଶ୍ରଦ୍ଧା ଓ ଭକ୍ତି ସହିତ ଶୁଣ। ପୁଷ୍ପକ ବିମାନର ଦୀର୍ଘ ବର୍ଣ୍ଣନା ଶୁଣି, ରାମଙ୍କ ସେବକ ତାଙ୍କ ସମ୍ମୁଖରେ ତାଲି ମାରି ଦଣ୍ଡବତ୍ ପ୍ରଣାମ କଲେ। ରାମ, ମହାମୁନିମାନଙ୍କୁ ପ୍ରଣାମ କରି, ତାଙ୍କର ଧନୁଷ, ତୁଣୀର ଓ ଦୀପ୍ତିମାନ ତଳୱାର ନେଇ, ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ଆରୋହଣ କଲେ। ସେ ସମୟରେ ସଉମିତ୍ରି ଓ ଭରତଙ୍କୁ ନଗରରେ ରଖି, ରାମ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଦୃଢ଼ ଧ୍ୟାନ ସହିତ ଖୋଜିବାକୁ ପ୍ରସ୍ଥାନ କଲେ। ପ୍ରଥମେ ସେ ପଶ୍ଚିମ ଦିଗକୁ, ତାପରେ ଉତ୍ତର ଦିଗ ଓ ହିମାଳୟ ପାହାଡ଼ରେ ବିଶ୍ରାମ କଲେ। ପରେ ପୂର୍ବ ଦିଗକୁ ଯାଇ, ସେ ସମସ୍ତ ଦିଗ ଦେଖିଲେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ଦିଗର ଲୋକମାନେ ନିର୍ମଳ ଚରିତ୍ର ଓ ଅପାପ ଥିଲେ। ତାପରେ ରଘୁନନ୍ଦନ ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗକୁ ଅଗ୍ରସର ହେଲେ। ପାହାଡ଼ର ଉତ୍ତର ପାଶ୍ଚାତ୍ୟ ଦିଗରେ ଏକ ବଡ଼ ଝିଲିକ ଦେଖିଲେ, ଯେଉଁଠାରେ ଏକ ଋଷି ଗମ୍ଭୀର ତପସ୍ୟା କରୁଥିଲେ। ରାମ ଦେଖିଲେ, ଏକ ଭୟଙ୍କର ତପସ୍ବୀ ଶିର ନମାଇ, ଉଲ୍ଟା ହୋଇ ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି। ତାଙ୍କୁ ନିକଟରେ ଗିଁ ରାମ ପ୍ରଶ୍ନ କଲେ, “ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ ଅପ୍ରତିମ ତପସ୍ବୀ, କେଉଁ ଜନ୍ମରେ ଏପରି ଦୃଢ଼ ନିଶ୍ଚୟ ଓ ତପସ୍ୟା ହୁଏ? ମୁଁ ଦଶରଥ ପୁତ୍ର ରାମ, ଆପଣଙ୍କୁ ଜିଜ୍ଞାସା କରୁଛି—ଆପଣ କି ସ୍ୱର୍ଗ ଲୋକ ପାଇଁ ଏ ତପସ୍ୟା କରୁଛନ୍ତି, କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କିଛି?” “ଆପଣ କି ବ୍ରାହ୍ମଣ, କି ବିଜୟୀ କ୍ଷତ୍ରିୟ, କି ତୃତୀୟ ବର୍ଣ୍ଣର ବୈଶ୍ୟ, କି ଶୂଦ୍ର? ଏହି ତପସ୍ୟା ସତ୍ୟର ସ୍ୱରୂପ, ସ୍ୱର୍ଗ ପ୍ରାପ୍ତି ପାଇଁ। ତପସ୍ୟା ସାତ୍ତ୍ୱିକ ଓ ରାଜସିକ—ଏହି ସତ୍ୟର ସ୍ୱରୂପ, ବ୍ରହ୍ମା ଜଗତର କ୍ଷେମ ପାଇଁ ଏହା ସୃଷ୍ଟି କରିଥିଲେ। କ୍ଷତ୍ରିୟମାନଙ୍କ ଶକ୍ତି ରାଜସିକ ଓ ଅସୁରୀ, ଏହା ଅନ୍ୟମାନେ ନାଶ କରିବା ପାଇଁ। ଯିଏ ଦେହ ଲୁଚାଇ, ରକ୍ତ ଲେପିତ, କିମ୍ବା ପଞ୍ଚାଗ୍ନି କ୍ରିୟା କରେ, ସେ ସଫଳତା କିମ୍ବା ମୃତ୍ୟୁ ପାଏ। ଏହି ଆପଣଙ୍କ ଭାବ ଦେଖି ମୁଁ ଆପଣଙ୍କୁ ଦ୍ୱିଜ ଭାବି ନାହିଁ; ସତ୍ୟ କହିଲେ ହିଁ ସଫଳତା, ମିଥ୍ୟାରେ ଜୀବନ ନାହିଁ।” ରାମଙ୍କ ଏହି ଅପାପ କର୍ମର ମଧୁର କଥା ଶୁଣି, ମୁଣ୍ଡ ନମାଇଥିବା ସେ ତପସ୍ବୀ କହିଲେ, “ହେ ରାଜା, ଆପଣଙ୍କୁ ଦେଖି ବହୁତ ଦିନ ପରେ ମୋର ଭାଗ୍ୟ ଉଦୟ ହେଲା। ଆପଣ ପିତା, ମୁଁ ପୁତ୍ର; କିନ୍ତୁ ପୁନି ଭାବୁଛି, ରାଜା ସମସ୍ତଙ୍କର ପିତା। ଆମେ ଆପଣଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ତପସ୍ୟା କରୁଛୁ। ଏହି ସ୍ଥାନ ପୂର୍ବରୁ ସ୍ୱୟଂଭୂଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସୃଷ୍ଟି ହୋଇଥିଲା। ଆପଣ ଭାଗ୍ୟଶାଳୀ, ଆମେ ନୁହେଁ; ଆପଣଙ୍କ ରାଜ୍ୟରେ ତପସ୍ବୀମାନେ ଏପରି ଫଳ ଆଶା କରନ୍ତି। ମୋ ତପସ୍ୟାରେ ଆପଣ ସଫଳ ହେଉନ୍ତୁ, ହେ ରାଘବ। “ଆପଣ ପ୍ରଶ୍ନ କରିଥିଲେ—ମୁଁ କେଉଁ ଜନ୍ମରେ ଏହି ତପସ୍ୟା କରୁଛି? ମୁଁ ଏକ ଶୂଦ୍ର ଗର୍ଭରେ ଜନ୍ମ ନେଇଛି, ଏବଂ ଦୃଢ଼ ତପସ୍ୟା କରୁଛି। ଏହି ଦେହରେ ଦେବତ୍ୱ ପାଇଁ ଚେଷ୍ଟା କରୁଛି, ମିଥ୍ୟା କହୁନାହିଁ, ମୋ ଲକ୍ଷ୍ୟ ଦେବଲୋକ ଜିତିବା। ମୋ ନାମ ଶମ୍ବୂକ, ମୁଁ ଶୂଦ୍ର।" ଏହି କଥା ଶୁଣିବା ସହିତ, କକୁତ୍ସ୍ଥ ରାମ ତାଙ୍କର ଦୀପ୍ତିମାନ ତଳୱାର ଉଠାଇ, ମୁଁଡ଼ ଚେରିଦେଲେ। ଶୂଦ୍ର ଶମ୍ବୂକଙ୍କୁ ମାରିଦେଖି, ଦେବମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର, ଅଗ୍ନି ଓ ଅନ୍ୟମାନେ ରାମଙ୍କୁ ପୁନିପୁନି ‘ଶାବ୍ବାଶ’ ବୋଲି ପ୍ରଶଂସା କଲେ। ଦେବମାନେ ଆକାଶରୁ ରାମଙ୍କ ଉପରେ ଚମନ୍ତା, ସୁଗନ୍ଧିତ ଫୁଲ ଝରାଇଲେ। ଏହାପରେ ଦେବମାନେ ଆନନ୍ଦରେ କହିଲେ, “ହେ ରାଘବ, ତୁମେ ଦିବ୍ୟ କାର୍ଯ୍ୟ କରିଛ, ଚାହିଁଥିବା ଆଶୀର୍ବାଦ ମାଗ। ତୁମ ଦ୍ୱାରା ଏହି ଶୂଦ୍ର ଦେହ ସହିତ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଗଲେ।" ଦେବମାନେ ଏହିପରି କହିବା ପରେ, ରାମ ଶାନ୍ତ ମନେ ହାତ ଜୋଡି ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କୁ କହିଲେ, “ଯଦି ମୋ କାର୍ଯ୍ୟରେ ଦେବମାନେ ପ୍ରସନ୍ନ, ଯଦି ମୁଁ ଆଶୀର୍ବାଦ ଦେଖିବା ଯୋଗ୍ୟ, ତେବେ ଯେହେତୁ ମୋ ଦୋଷରେ ଏକ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପୁତ୍ର ଅକାଳରେ ମୃତ୍ୟୁବରଣ କରିଥିଲେ, ସେଉଁଠି ତାଙ୍କୁ ପୁନଃ ଜୀବନ ଦିଅ। ଏହି ହେଉ ମୋର ପ୍ରଧାନ ଆଶୀର୍ବାଦ। ମୁଁ ମୋର ଆୟୁଷ୍ୟ ଦେଉଛି, ଏକ ଅଂଶ ଦେଉଛି, କିମ୍ବା ମୋର ଆଧା ଆୟୁଷ୍ୟ ଦେଉଛି, ଏହି ଆଶୀର୍ବାଦ ଅନେକ ଆଶୀର୍ବାଦଠାରୁ ଶ୍ରେଷ୍ଠ।" ରାମଙ୍କ ଏହି କଥା ଶୁଣି, ଦେବମାନେ ଆନନ୍ଦ ଓ ପ୍ରେମରେ କହିଲେ, “ହେ କକୁତ୍ସ୍ଥ, ତୁମେ ନିଶ୍ଚିନ୍ତ ହେଉ। ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କ ଏକମାତ୍ର ପୁତ୍ର ପୁନଃ ଜୀବନ ପାଇଛି, ସେ ପରିବାର ସହିତ ମିଶିଛି। ଯେତେବେଳେ ଶୂଦ୍ର ନିହତ ହେଲେ, ସେ ସମୟରେ ଏହି ପୁତ୍ର ପୁନଃ ଜୀବନ ପାଇଲେ।" ଦେବମାନେ ଆଶୀର୍ବାଦ କଲେ, “ହେ ଶତ୍ରୁଦଳନ, ତୁମେ କୁଶଳ ଓ ଶୁଭ ହେଉ। ଏବେ ଆମେ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ଋଷିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଯାଉ।" ଏଭଳି ନିଷ୍ପତ୍ତି ହେବା ପରେ, ରଘୁନନ୍ଦନ ରାମ ସୁବର୍ଣ୍ଣରେ ଶୋଭିତ ପୁଷ୍ପକ ବିମାନରେ ଆରୋହଣ କଲେ। ଏହି ସମୟରେ, ପୁଲସ୍ତ୍ୟ ମୁନି କହିଲେ, ଦେବମାନେ ଅନେକ ବିମାନରେ ଯାଇଥିଲେ, ଓ ରାମ ତୁରନ୍ତ ତାଙ୍କୁ ଅନୁସରଣ କରି କମଳ-ଯୋନି ମୁନିଙ୍କ ଆଶ୍ରମକୁ ଗଲେ। ଏହିପରି, ଭଗବାନଙ୍କ ଆଗ୍ରହରେ, ରାମ ପୂର୍ବରୁ ଯଥାବିଧି କାର୍ଯ୍ୟ କରିବା ପାଇଁ ଆଉଥରେ ଆସିଥିଲେ, କାରଣ ପୂର୍ବରୁ ସଭାରେ ସେ ମୋତେ ଦେଖିବାକୁ ଆସିଥିଲେ।