ଏହି ପବିତ୍ର କଥାରେ, ଏକ ରାଜାଙ୍କୁ ନିର୍ଦ୍ଦେଶ ଦିଆଯାଏ ଯେ ସେ ସୋମଦେବଙ୍କର ଶୋଭା ବଢାଇବା ପାଇଁ ମୁତ୍ସ ଦ୍ୱାରା, ସୂର୍ୟଙ୍କ ପାଇଁ ହୀରା ଦ୍ୱାରା ଏବଂ ସମସ୍ତ ଗ୍ରହମାନେ ପାଇଁ ସୁନାର ଉପଯୋଗ କରିବେ। ସୁନାର ତୁଳନାରେ ରୂପା ସାତ ଗୁଣା ହେବା ଉଚିତ, ଏହିପରି ରୂପା ତୁଳନାରେ ତାମ୍ବା ସାତ ଗୁଣା ଏବଂ ତାମ୍ବା ତୁଳନାରେ କଂସା ସାତ ଗୁଣା କରିବା ନିୟମ ଅଛି। ଏହିପରି କଂସା ତୁଳନାରେ ତା ସାତ ଗୁଣା ହେବା ଉଚିତ, ତାରୁ ଲିସା ସାତ ଗୁଣା ଏବଂ ଲିସାରୁ ଲୋହା ତିଆରି କରିବା ଉଚିତ। ଏହି ଅନୁପାତରେ, ଶିଳ୍ପୀମାନଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ସପ୍ତଦ୍ୱୀପ, ସମୁଦ୍ର ଏବଂ ସପ୍ତ ପ୍ରମୁଖ ପର୍ବତ ତିଆରି କରାଯିବା ଉଚିତ। ପୃଥିବୀର ସମସ୍ତ ପ୍ରାଣୀ ରୂପାରୁ, ଅରଣ୍ୟର ଜନ୍ତୁମାନେ ସୁନାରୁ ତିଆରି କରାଯିବେ। ଗଛ, ଅରଣ୍ୟର ଗଛ, ଝାଡ଼, ଘାସ, ପତ୍ର ଓ ଔଷଧୀମାନେ ଯଥାଯଥ ଭାବେ ବିନ୍ୟାସ କରି, ପୁଣ୍ୟସ୍ଥଳୀରେ ବିଦ୍ୱାନ୍ମାନେ ଏହା ଅର୍ପଣ କରିବେ। କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ଗୟା, ପ୍ରୟାଗ, ଅମରକଣ୍ଟକ, ଦ୍ୱାରାବତୀ, ପ୍ରଭାସ, ଗଙ୍ଗାଦ୍ୱାର ଏବଂ ପୁଷ୍କର ଏହି ପବିତ୍ର ସ୍ଥାନଗୁଡ଼ିକରେ, ଚନ୍ଦ୍ର ଓ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣ, ଦିନର ବିଭିନ୍ନ ସମୟ, ଦକ୍ଷିଣାୟନ ଓ ଉତ୍ତରାୟନ ସମୟରେ ଏହି ଦାନ କରିବା ଉଚିତ। ଗ୍ରହମାନେ ଯେତେବେଳେ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି ଓ ବିଷୁବ ହେବାବେଳେ ବିଶେଷ ଭାବେ ଏହି ଦାନ ବ୍ୟାପକ ଭାବରେ କରିବା ଉଚିତ, ଏହା ଉପରେ କୌଣସି ସନ୍ଦେହ କରିବା ଉଚିତ ନୁହେଁ। ଏହାପରେ ଏକ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ପୁରୋହିତ ଓ ତାଙ୍କର ଗୁଣବତୀ ସ୍ତ୍ରୀଙ୍କୁ ନିଯୁକ୍ତ କରି, ସେମାନଙ୍କୁ ମାନ୍ୟତା ଓ ଅଳଙ୍କାର ଦେଇ ସମ୍ମାନିତ କରିବା ଉଚିତ। ପ୍ରଧାନ ପୁରୋହିତ ସହିତ ଅନ୍ୟ ୨୪ ଜଣ ଦ୍ୱିଜ ଓ ତାଙ୍କର ସ୍ତ୍ରୀମାନଙ୍କୁ ନିମନ୍ତ୍ରଣ କରିବେ। ସେମାନଙ୍କୁ ଅଙ୍ଗୁଠି ଓ କଣପାଶା ଦେଇ ସମ୍ମାନ କରି, ନିଜେ ସମ୍ମାନରେ ସ୍ଥିତ ହେବେ। ଏହାପରେ ଅଷ୍ଟାଙ୍ଗ ପ୍ରଣାମ କରି, ପୁରୋହିତଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ହାତ ଜୋଡି ଶିର ନମାଇବେ। ତେଣୁ ରାଜା କହିବେ—“ହେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ, ଆପଣମାନେ ଯଦି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି ଏବଂ ମିତ୍ରତା ଦେଇ ଆଶୀର୍ବାଦ କରନ୍ତି, ତେଵେ ଆଜିର ଦିନ ଅଧିକ ପବିତ୍ର ହେବ। ଆପଣମାନଙ୍କର ଭକ୍ତି ଏକତା ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱୟଂ ପ୍ରଜାପତି ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି, ଏବଂ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଣ୍ଡ ଦାନରେ ଜନାର୍ଦନ ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି। ଶିଵ ଏବଂ ଦେବେନ୍ଦ୍ର ମଧ୍ୟ ଆପଣମାନଙ୍କ ଧ୍ୟାନ ଦ୍ୱାରା ପ୍ରସନ୍ନ ହୁଅନ୍ତି।” ଏପରି ପ୍ରଶଂସା କରି, ରାଜା ବେଦଜ୍ଞ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଏବଂ ନିଜ ଗୁରୁଙ୍କୁ ନିୟମାନୁସାରେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଣ୍ଡ ଦାନ କଲେ। ଏହା ପରେ ରାଜା ସମସ୍ତ ଇଚ୍ଛା ପୂର୍ଣ୍ଣ ହୋଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ଚଲିଗଲେ, ତାଙ୍କର ଗୁରୁ ଏହି ଦାନ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ମଧ୍ୟରେ ବଣ୍ଟନ କଲେ। ଏହି ରାଜା ଅନ୍ୟମାନେଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଣ୍ଡ ଦାନ କଲେ, କିନ୍ତୁ ଏହି ଦାନ କିମ୍ବା ଜମି ଦାନ କେବଳ ଜଣେକୁ ଦେବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏହି ଦାନ ଏକାକି ଗ୍ରହଣ କରିଲେ ନିଶ୍ଚିତ ହେଉଛି ବ୍ରାହ୍ମଣ-ହତ୍ୟାର ପାପ ଲାଗେ, ଏହି ଦାନ ସମସ୍ତଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସ୍ପଷ୍ଟ ଭାବେ ଦେବା ଉଚିତ। ଯେମାନେ ଏହି ଦାନ ଦେଖନ୍ତି ସେମାନେ ମଧ୍ୟ ପବିତ୍ର ହୁଅନ୍ତି, କେବଳ ଦେଖିଲେ ମଧ୍ୟ ମୋକ୍ଷ ମିଳିଯାଏ। ଏହି ଭୟାନକ ଦ୍ୱାଦଶୀ ଦିନରେ ସୁନା, ପାଣି ଓ କୃଷ୍ଣମୃଗ ଚର୍ମ ଦ୍ୱାରା କ୍ରିୟା କରି, ଏହି ଯଜ୍ଞର ଫଳ ନିଜ ଚକ୍ଷୁମାନେ ଦେଖିପାରିବେ। ଏହି ଫଳ ସହଜରେ ମିଳେ, ଏବଂ କ୍ରିୟାକର୍ତ୍ତା ସେଇ ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରେ। ଗାୟମାନେକୁ ଏହି ମନ୍ତ୍ରରେ ସଦା ନମସ୍କାର କରିବା ଉଚିତ—“ଗାୟମାନେ, ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗାୟମାନେ, ସୌରଭି ବଂଶଜ ଗାୟମାନେ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ କନ୍ୟାମାନେ, ପବିତ୍ର ଗାୟମାନେ, ଆପଣମାନେକୁ ପୁନଃପୁନଃ ନମସ୍କାର।” ଏହି ମନ୍ତ୍ର ସ୍ମରଣ କରିଲେ ଗୋଦାନର ଫଳ ମିଳିଥାଏ, ତେଣୁ ରାଜା, ଆପଣ ମଧ୍ୟ ପୁଷ୍କରରେ ବିଶେଷ ଭାବେ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ଏହି ଫଳ ଲାଭ କରିପାରିବେ। ଯେ କୌଣସି ପାପ ନାରୀ କିମ୍ବା ପୁରୁଷଙ୍କ ଥିଲେ ମଧ୍ୟ, ପୁଷ୍କରରେ କେବଳ ସ୍ନାନ କରିଲେ ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ନାଶ ହୁଏ। ଭୂମଣ୍ଡଳର ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥ, ସମୁଦ୍ର ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ, ପୃଥିବୀରେ ଯେଉଁମାନେ ଅଛନ୍ତି, ସେମାନେ ସବୁ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ପୁଷ୍କରରେ ଏକାଠି ହୁଅନ୍ତି। ଏହି ସବୁ ଉପଦେଶ ଭୀଷ୍ମଙ୍କୁ ଦିଆଯାଇଥିଲା, ଯାହା ପୁରାଣର ଅଧିକାର ସହିତ ମହାପୁରୁଷଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିଲା। ଏହିପରି ଶ୍ୱେତ ତାଙ୍କ ଗୁରୁଙ୍କୁ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ଅଣ୍ଡ ଦାନ କରିଥିଲେ। ଏହା ଶୁଣି ଭୀଷ୍ମଙ୍କ ମନରେ ଉତ୍ସୁକତା ଜନ୍ମ ନେଲା—“ତେଣୁ ଶ୍ୱେତ ଭୋକ ନିବାରଣ ପାଇଁ କିପରି ହାଡ଼ ଚାଟିଥିଲେ, ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କିଏ କଲେ ନାହିଁ? ଏହି ଭୂମିରେ କେଉଁ ରାଜାମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଦାନ କରି ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କଲେ? ଏବଂ ଖାଦ୍ୟ ଆଧାରିତ ଯଜ୍ଞ କେମିତି?” “ଶ୍ୱେତଙ୍କ ମନ କିପରି ଭ୍ରମିତ ହେଲା? ସେ ଖାଦ୍ୟ କାହିଁକି ଦାନ କଲେ ନାହିଁ? ମୁଁ ଏହା ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ। ଖାଦ୍ୟ ଦାନର ମହିମା ଅତି ଉତ୍କୃଷ୍ଟ—ଏହି ଦାନର ଫଳ ପରଲୋକରେ ଉପଭୋଗ କରାଯାଏ, ଏବଂ ସ୍ୱର୍ଗ ଅକ୍ଷୟ ହୁଏ। ସଦା ଚେଷ୍ଟାଶୀଳ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ଖାଦ୍ୟ ଦାନକୁ ସର୍ବୋତ୍କୃଷ୍ଟ କହନ୍ତି; ଏହି ଦ୍ୱାରା ଇନ୍ଦ୍ର ତିନି ଲୋକର ଉପଭୋଗ କରନ୍ତି। ଏହିପରି ଶତକ୍ରତୁ (ଇନ୍ଦ୍ର) ନାମ ପ୍ରସିଦ୍ଧ ହୋଇଛି, ଏହି ଦ୍ୱାରା ଦେବେଶ୍ୱର ସେଇ ସ୍ଥାନ ପ୍ରାପ୍ତ କରିଥିଲେ। ଦାନ ଦେବତା ଦ୍ୱାରା ସ୍ୱର୍ଗକୁ ପ୍ରାପ୍ତ କରି, ମୁଁ ଏହି ସବୁ କଥା ଶୁଣିଛି; ପୁରାତନ କାହାଣୀ ଯଦି ଅଛି ଆଉ କିଛି ଅଛି, ଦୟାକରି କହିବେ।” “ମୁଁ ଆଉ ଶୁଣିବାକୁ ଚାହେଁ, ହେ ବୁଦ୍ଧିମାନ। ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: ଏହି କଥା ପୂର୍ବେ ମହାତ୍ମା ଅଗସ୍ତ୍ୟଙ୍କ ଦ୍ୱାରା କହାଯାଇଥିଲା। ଏହା ରାମଙ୍କୁ କହାଯାଇଥିଲା; ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ କହିବି।” ଭୀଷ୍ମ ପଚାରିଲେ: “ସେଇ ରାମ କେଉଁ ବଂଶରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ, ଯାହାକୁ ଅଗସ୍ତ୍ୟ ପୁରାତନ କଥା କହିଥିଲେ?” ପୁଲସ୍ତ୍ୟ କହିଲେ: “ଶକ୍ତିଶାଳୀ ରାମ ରଘୁବଂଶରେ ଜନ୍ମିଥିଲେ। ସେ ଦେବତାଙ୍କ କାମ ସାଧନ କରିଥିଲେ, ଲଙ୍କାରେ ରାବଣଙ୍କୁ ବଧ କରିଥିଲେ। ସେ ଭୂମିରେ ରାଜ୍ୟେ ଅବସ୍ଥିତ ହେବାବେଳେ, ଋଷିମାନେ ତାଙ୍କ ଘରକୁ ଆସିଥିଲେ।