ଉତ୍ତର ଦିଗରେ, ଏକ ଶୋଭାମୟ କମଳ ଚିହ୍ନିତ ଦେବୀ ଗାୟତ୍ରୀଙ୍କୁ ବିଧିବତ୍ ସ୍ଥାପନା କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଋଗ୍ବେଦ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ଯଜୁର୍ବେଦକୁ ସ୍ଥାପନ କରିବା ନିୟମ ଅଛି। ପଶ୍ଚିମ ଦିଗରେ ସାମବେଦ ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଅଥର୍ବବେଦ ସ୍ଥାପିତ ହେବା ଉଚିତ୍। ଏହା ସହିତ ଇତିହାସ, ପୁରାଣ, ଛନ୍ଦସ୍ ଓ ଜ୍ୟୋତିଷ ମଧ୍ୟ ସ୍ଥାନ ପାଇଥାଏ। ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଦିଗରେ ଅନ୍ୟ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରଗୁଡ଼ିକୁ ରଖିବା ଉଚିତ୍। ପୂର୍ବ ଦଳରେ ବଳଙ୍କୁ, ଦକ୍ଷିଣ ଦଳରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନଙ୍କୁ ପୂଜିବା ନିୟମ ଅଛି। ପଶ୍ଚିମ ଦଳରେ ଅନିରୁଦ୍ଧ ଓ ଉତ୍ତର ଦଳରେ ବାସୁଦେବଙ୍କୁ ପୂଜିବା ଉଚିତ୍। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ବାମଦେବ, ଦକ୍ଷିଣ ଦିଗରେ ସଦ୍ୟୋଜାତ, ପଶ୍ଚିମରେ ଈଶାନ, ଉତ୍ତରରେ ତତ୍ପୁରୁଷ ଓ ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଅଘୋରଙ୍କୁ ପୂଜିବା ମଣ୍ଡଳ ପୂଜାର ବିଧି। ପୂର୍ବ ଦିଗରେ ଭାସ୍କର, ଦକ୍ଷିଣରେ ଦିବାକର, ପଶ୍ଚିମରେ ପ୍ରଭାକର ଓ ଉତ୍ତର ଦିଗରେ ଗ୍ରହନାୟକଙ୍କୁ ପୂଜିବା ନିୟମ। ଏଭଳି ନିୟମାନୁସାରେ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ପ୍ରଭୁ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ପୂଜିବା ପରେ, ମଣ୍ଡଳର ସମସ୍ତ ଦିଗରେ ଏଠି ପ୍ରକାର ଆଠଟି କଳଶ ସ୍ଥାପନ କରାଯିବା ଉଚିତ୍। ମଧ୍ୟରେ ନବମ କଳଶ ଭାବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କଳଶ ରଖିବା ଯାଏ; ଏହି ବ୍ରହ୍ମା କଳଶର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତି ଆଶା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତିଙ୍କୁ ସ୍ନାନ କରାଯିବ। ଯିଏ ଶ୍ରୀ, ଅର୍ଥାତ୍ ସମୃଦ୍ଧି ଚାହାଏ, ସେଠିପାଇଁ ବୈଷ୍ଣବ କଳଶର ଜଳ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଯିବ; ରାଜ୍ୟ ଆଶା କରୁଥିଲେ ଇନ୍ଦ୍ର କଳଶ, ଧନଶକ୍ତି ପାଇଁ ଅଗ୍ନେୟ କଳଶ, ମୃତ୍ୟୁ ଜୟ ପାଇଁ ଯମ କଳଶ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଯିବ। ଦୁଷ୍ଟ ନିବାରଣ ପାଇଁ ନୈୃତ କ୍ରିୟା, ପାପ ଶୀଘ୍ର ନିବାରଣ ପାଇଁ ବରୁଣ କଳଶ, ଶାରୀରିକ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ବାୟୁ କଳଶ, ଧନ-ଧାନ୍ୟ ବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ କୁବେର କ୍ରିୟା ପ୍ରସ୍ତାବିତ। ଜ୍ଞାନ ଆଶା କରୁଥିବା ବ୍ୟକ୍ତି ପାଇଁ ରୁଦ୍ର କଳଶ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ ହୁଏ। ଏହି ସମସ୍ତ ଦିଗପାଳ କଳଶ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କଲେ ବ୍ୟକ୍ତି ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ବ୍ରହ୍ମା ଭଳି କିମ୍ବା ରାଜା ସଦୃଶ ହୁଏ। ସେ ଦିଗପାଳମାନଙ୍କୁ ତାଙ୍କ ନାମରେ, ନିୟମାନୁସାରେ କଳଶ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିବା ଉଚିତ୍। ଏଭଳି ଦେବତା ଓ ଦିଗପାଳମାନଙ୍କୁ ଶୁଦ୍ଧମନା ଭାବରେ ପୂଜିବା ପରେ, ପରୀକ୍ଷିତ ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କୁ ଆଣି, ତାଙ୍କ ଦୃଷ୍ଟି ବନ୍ଧି ଶୂଧ୍ଧ କରିବାକୁ ଅଗ୍ନି କିମ୍ବା ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ପରିଶୋଧନ କରିବା ଉଚିତ୍। ପରେ ସୋମ ଦ୍ୱାରା ଶିତଳ କରି, ବ୍ରତ ଶିକ୍ଷା ଦିଆଯିବ। କେବେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବତା, ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ଦିଗପାଳ, ଗ୍ରହ, ଗୁରୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ କିମ୍ବା ପୂର୍ବ ଦିକ୍ଷିତ ଋଷିଙ୍କୁ ନିନ୍ଦା କରିବା ଉଚିତ୍ ନୁହେଁ। ଏପରି ବ୍ରତ ଶିକ୍ଷା ପରେ, ହୋମ କ୍ରିୟା କରିବା ଉଚିତ୍: "ଓଁ, ନମୋ ଭଗବତେ ବ୍ରହ୍ମଣେ ସର୍ବରୂପାୟ, ହୁଁ ଫଟ୍ ସ୍ୱାହା" ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଷୋଡଶାକ୍ଷରୀ ମନ୍ତ୍ରରେ ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ହବନ କରିବା ନିୟମ। ଗର୍ଭାଧାନ ଆଦି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ପାଇଁ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍। ତିନି ଭ୍ୟାହୃତି ସହିତ ଦେବତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ, ହୋମ ଶେଷରେ ଶିଷ୍ୟ ଗୁରୁଙ୍କୁ ଦକ୍ଷିଣା ଦେବା ଉଚିତ୍। ରାଜନ୍, ଗୁରୁଙ୍କୁ ହାତୀ, ଘୋଡ଼ା, ଯାନ, ଗାଡ଼ି, ସୁବର୍ଣ୍ଣ, ଧାନ୍ୟ ଓ ଏହାଦି ଦେବା ଦ୍ରବ୍ୟ ଅନୁଯାୟୀ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଅନ୍ୟମାନେ ସୁବର୍ଣ୍ଣ ସହିତ ଏକ ଯୁଗଳ ଦେବେ; ଏହା କଲେ ମହାପୁଣ୍ୟ ଉତ୍ପନ୍ନ ହୁଏ। ଏହି ପୁଣ୍ୟ ଶତ ବର୍ଷ ମଧ୍ୟରେ ବର୍ଣ୍ଣନ କରିହେବ ନାହିଁ। ଏହିପରି ଦିକ୍ଷିତ ହୋଇ, ପଦ୍ମପୁରାଣ ଶ୍ରବଣ କଲେ, ଏହା ଏପରି ଫଳ ଦିଏ – ଯେପରି ବେଦ, ପୁରାଣ, ମନ୍ତ୍ର ଏବଂ ସମସ୍ତ ସଂହିତା ପୁଷ୍କର, ପବିତ୍ର କ୍ଷେତ୍ର, ପ୍ରୟାଗ, ସିନ୍ଧୁ ସାଗର ତୀରେ ପାଠ କରିଲେ ମିଳେ। ଦେବହ୍ରଦ, କୁରୁକ୍ଷେତ୍ର, ବିଶେଷକରି ବାରାଣସୀରେ ଯେପରି ଫଳ ମିଳେ, ଗ୍ରହଣ କିମ୍ବା ସଂକ୍ରାନ୍ତିରେ ପାଠ କଲେ ଯେଉଁ ଫଳ ମିଳେ, ସେଉଁ ଫଳ ମିଳିଥାଏ। କମଳ ଉପରେ ବସିଥିବା ପିତାମହ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ ଶତଗୁଣିତ ଫଳ ମିଳିଥାଏ, ଚାହିଲେ ବିଭିନ୍ନ ଇଛା ପୂରଣ ହୁଏ। ଯିଏ ଦିକ୍ଷିତ ହୋଇ ନିୟମାନୁସାରେ ପୂଜା କରି ଶ୍ରବଣ କରେ—ସେଠି ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ଦେବତାମାନେ ମଧ୍ୟ ତପସ୍ୟା କରି ଚିନ୍ତା କରନ୍ତି: "କେବେ ଆମେ ଭାରତ ଭୂମିରେ ଜନ୍ମ ନେବୁ? କେବେ ଆମେ ଦିକ୍ଷିତ ହୋଇ ପଦ୍ମପୁରାଣ ଶୁଣିବୁ?" "କେବେ ଆମେ ଶୋଡଶପଦ୍ମ ଶରୀରେ ସ୍ଥାପନ କରି ସେଉଁ ସର୍ବୋଚ୍ଚ ସ୍ଥାନକୁ ଯିବୁ, ଯେଉଁଠାରୁ ପୁନଃ ଫେରିବା ନାହିଁ?" ଦେବତାମାନେ ଏପରି କଥା ଭାବନା କରନ୍ତି: "କେବେ ଆମେ କାର୍ତ୍ତିକ ମାସରେ ବ୍ରହ୍ମୟଜ୍ଞ ଦେଖିବୁ?" ଏହି କ୍ରମ ରାଜନ୍, ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ବିଧି କହିଲି; ଏହା ଦେବତା, ଗନ୍ଧର୍ବ, ଯକ୍ଷମାନେ ମଧ୍ୟ ସହଜରେ ପାଇପାରନ୍ତି ନାହିଁ। ଯିଏ ଏହି ବିଧିକୁ ଜାଣେ, ମଣ୍ଡଳ ଦେଖେ, କିମ୍ବା ଶୁଣେ—ସେମାନେ ସମସ୍ତେ ମୁକ୍ତ ହୁଅନ୍ତି, ଏହିପରି ଶାସ୍ତ୍ର କହେ। ଏବେ ମୁଁ ତୁମକୁ ଏହି ପରମ ଗୁପ୍ତ ଉପାୟ କହିବି, ଯାହାଦ୍ୱାରା ଲୋକେ ସମୃଦ୍ଧି, ତୃପ୍ତି ଓ ପୋଷଣ ପାଆନ୍ତି। ଏହା ଦ୍ୱାରା ସମସ୍ତ ଗ୍ରହ ସଦା ଶୁଭ ଥାଏ। ରବିବାର ଦିନ ଭକ୍ତି ସହିତ ହାତରେ ଏକ ଏକ କରି ସାତଟି ଉପହାର ଦେବା ଉଚିତ୍, ଏବଂ ସପ୍ତମ ଉପହାର ପରେ ବ୍ରାହ୍ମଣମାନେ ପାଇଁ ଭୋଜନ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରିବା ଉଚିତ୍। ଏକ ସୁନା ରବିମୂର୍ତ୍ତି, ଲାଲ କପଡ଼ା ଦ୍ୱିତୟ, ଛତା ଓ ଚପ୍ପଲ ସହିତ ପ୍ରସ୍ତୁତ କରିବା ଉଚିତ୍। ଚପ୍ପଲ ଏକ ତାମ୍ର ପାତ୍ରରେ ରଖି, ଘୃତ ଲେପନ କରି, ସମ୍ପୂର୍ଣ୍ଣ ଅଂଗ ସହିତ ଏକ ବିଦ୍ୱାନ୍ ବ୍ରାହ୍ମଣଙ୍କୁ ଦାନ ଦେବା ଉଚିତ୍। ଏହି ଦାନ ଦେଲେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ସ୍ୱାସ୍ଥ୍ୟ ଓ ସମସ୍ତ ଧନ-ଧାନ୍ୟ ଲାଭ ମିଳିଥାଏ। ଏହି ପୁରାତନ ବିଧି ଅଚ୍ୟୁତ, ଶାନ୍ତିଦାୟକ ଓ ପୋଷଣକାରୀ।