ବ୍ରହ୍ମମୁହୂର୍ତ୍ତରେ ଉଠି, ଶିଷ୍ୟମାନେ ପଦ୍ମାସନରେ ବସିଥାନ୍ତି । ସେମାନେ ତାଙ୍କର ଗୁରୁଙ୍କୁ ହଜାର ପତ୍ର ଥିବା ପଦ୍ମରେ ଧ୍ୟାନ କରନ୍ତି, ଯିଏ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ଓ ପବିତ୍ର ଉପବୀତ ପିନ୍ଧିଛନ୍ତି । ଶିଷ୍ୟମାନେ ଧଳା ମାଳା ଓ ଧଳା ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଧଳା ଚନ୍ଦନ ଲଗାଇ, ନଦୀ କିମ୍ବା ଜଳାଶୟ କିମ୍ବା ଘରେ ବାହାରକୁ ଯାଇ ଦୈନିକ କାର୍ଯ୍ୟ କରନ୍ତି । ଗୁରୁଦେବ ଏହିଠାରେ ମଧୁ ଥିବା ଗଛର ଦାନ୍ତଘସ ଦେଇଥାନ୍ତି । ଏହାକୁ ଚବାଇ, ଶିଷ୍ୟମାନେ ସମୁଦ୍ରକୁ ବହୁଥିବା ନଦୀକୁ ଯାନ୍ତି, କିମ୍ବା ନିୟମାନୁସାରେ ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନଦୀ, ପୋଖରୀ କିମ୍ବା ଘରେ ମଧ୍ୟ ଚବାଇପାରନ୍ତି । ଏହି ସମୟରେ ସେମାନେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିଥାନ୍ତି । 'ଆପୋହିଷ୍ଠ' ମନ୍ତ୍ରରେ ସାତଥର ପବିତ୍ର କରି, 'ଦେବସ୍ୟ ବୈ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦାନ୍ତଘସ ହାତରେ ଧରି, 'ଲେପ୍ୟତାମ୍' ବୋଲି ଲଗାନ୍ତି । 'ଇରାବତୀ' ମନ୍ତ୍ରରେ ଧୁଇଁ, 'ବ୍ରହ୍ମୋଦନ' ମୁଖରେ ଉଚ୍ଚାରଣ କରି ଦାନ୍ତଘସ ଚବାଇ ଦୂରକୁ ଫିଙ୍ଗିଦିଅନ୍ତି ଏବଂ କେଉଁଠି ପଡ଼ିଛି ଦେଖନ୍ତି । ଦାନ୍ତଘସ ଯଦି ସିଧା, ପୂର୍ବଦିଗ କିମ୍ବା ଶୁଭ ଦିଗକୁ ପଡ଼େ, ଦେବତାର ସାକ୍ଷାତ୍କାର ଓ ମନ୍ତ୍ରର ସିଦ୍ଧି ଲଭ୍ୟ ହୁଏ । ଯଦି ଦାନ୍ତଘସ ଶୁଭ ଦିଗରୁ ବିପରୀତ ଦିଗକୁ ପଡ଼େ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ଦୂରେଇଯାନ୍ତି । ଉତ୍ତରକୁ ଯିବା ଦାନ୍ତଘସ ଦ୍ୱାରା ସଫଳତା ହେବା କି ନହେବା ଅନିଶ୍ଚିତ ଅଟେ । ଦକ୍ଷିଣକୁ ଯିବା ଦାନ୍ତଘସ ଦ୍ୱାରା ନିଶ୍ଚିତ ଗୁରୁଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ଘଟେ । ଯଦି ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦେଖାଯାଏ, ତେବେ ଦେବତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଭୂମିରେ ଶୋଇ ରହିବା ଉଚିତ୍ । ଗୁରୁଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଦେଖିଥିବା ସ୍ୱପ୍ନ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଗୁରୁଙ୍କୁ କହିଦେବା ଉଚିତ୍ । ତାପରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ ଗୁରୁ ଏହି ସ୍ୱପ୍ନର ଶୁଭ ଓ ଅଶୁଭ ଅର୍ଥ ବିବେଚନା କରନ୍ତି । ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନେ ସ୍ନାନ କରି, ମନ୍ଦିରକୁ ଯାଇ, ଗୁରୁ ଚତୁର୍ବିଧ ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରନ୍ତି । ନିୟମାନୁସାରେ ଭୂମିରେ ବିଭିନ୍ନ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଅଙ୍କନ କରି, ଏକ ଷୋଳ ପତ୍ରର କିମ୍ବା ନଅ ନାଳୀର ପଦ୍ମ ଚିତ୍ରାଯନ୍ତି । କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟପତ୍ରୀୟ ପଦ୍ମ ଅଙ୍କି, ଶିଷ୍ୟମାନେ ଧଳା ବସ୍ତ୍ରରେ ଚକ୍ଷୁ ବନ୍ଧି ମଣ୍ଡଳ ପାଖରେ ନେଉଥିଲେ, ଗୁରୁ ମନ୍ତ୍ରାକ୍ଷର ଅନୁସାରେ ସେମାନେ ପୁଷ୍ପ ଧରି ପ୍ରବେଶ କରନ୍ତି । ଯେତେବେଳେ ନଅ କେନ୍ଦ୍ରର ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରାଯାଏ, ରଙ୍ଗିନ ଗୁଧିକୁ ବ୍ୟବହାର କରାଯାଏ । ପ୍ରଥମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୂଜା, ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ ଓ ଅନ୍ୟ ଦେବତାମାନେ, ଦିଗପାଳମାନେ ଓ ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ପୂଜା କରାଯାଏ । ଅଗ୍ନି ଦିଗରେ ଯମ, ଦକ୍ଷିଣରେ ନିରୃତି, ପଶ୍ଚିମରେ ବରୁଣ, ଉତ୍ତରପଶ୍ଚିମରେ ବାୟୁଙ୍କୁ ବସାଯାଏ । ଉତ୍ତରେ କୁବେର, ଉତ୍ତରପୂର୍ବରେ ରୁଦ୍ର, ପୂର୍ବରେ କଳଶ, ଦକ୍ଷିଣରେ ଉପଭୂଜନ ବସାଯାଏ । ପଶ୍ଚିମରେ ହଂସ, ଉତ୍ତରେ ଚମଚ, ଆଗ୍ନେୟରେ ଅଗ୍ନିକୁଣ୍ଡ, ନୈୃତ୍ୟରେ ପାଦୁକା । ଉତ୍ତରପଶ୍ଚିମରେ ଯୋଗପଟି, ଉତ୍ତରପୂର୍ବରେ ମାଳା; ପୂର୍ବରେ ବିଷ୍ଣୁ, ଦକ୍ଷିଣରେ ଶଙ୍କରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବା ନିୟମ । ପଶ୍ଚିମରେ ରବି, ଉତ୍ତରେ ଋଷିମାନେ; ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରହ୍ମା, ଦକ୍ଷିଣରେ ସାବିତ୍ରୀ । ଉତ୍ତରେ ଲୋଟସ୍ଚିହ୍ନିତ ଗାୟତ୍ରୀ, ପୂର୍ବରେ ଋଗ୍ବେଦ, ଦକ୍ଷିଣରେ ଯଜୁର୍ବେଦ, ପଶ୍ଚିମରେ ସାମବେଦ, ଉତ୍ତରେ ଅଥର୍ବବେଦ; ଇତିହାସ, ପୁରାଣ, ଛନ୍ଦସ୍, ଜ୍ୟୋତିଷ ମଧ୍ୟ ବ୍ୟବସ୍ଥା କରାଯାଏ । ଅନ୍ୟ ଧର୍ମଶାସ୍ତ୍ରମାନେ ଇନ୍ଦ୍ର ଆଦି ଦିଗରେ ରଖାଯାଏ । ପୂର୍ବ ପତ୍ରରେ ବଳ, ଦକ୍ଷିଣରେ ପ୍ରଦ୍ୟୁମ୍ନ, ପଶ୍ଚିମରେ ଅନିରୁଦ୍ଧ, ଉତ୍ତରେ ବାସୁଦେବ; ପୂର୍ବରେ ବାମଦେବ, ଦକ୍ଷିଣରେ ସଦ୍ୟୋଜାତ, ପଶ୍ଚିମରେ ଈଶାନ, ଉତ୍ତରେ ତତ୍ପୁରୁଷ; ଅଘୋର ସବୁଦିଗରେ । ପୂର୍ବରେ ଭାସ୍କର, ଦକ୍ଷିଣରେ ଦିବାକର, ପଶ୍ଚିମରେ ପ୍ରଭାକର, ଉତ୍ତରେ ଗ୍ରହପତିଙ୍କ ପୂଜା କରାଯାଏ । ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ନିୟମାନୁସାରେ ପୂଜା କରି, ମଣ୍ଡଳର ଆଠ ଦିଗରେ ଆଠଟି କଳଶ ରଖାଯାଏ । ମଧ୍ୟରେ ବ୍ରାହ୍ମଣ କଳଶ ରଖି, ଏହା ଦ୍ୱାରା ମୁକ୍ତିକାମୀକୁ ସ୍ନାନ କରାଯାଏ । ଧନସମୃଦ୍ଧିକାମୀ ପାଇଁ ବୈଷ୍ଣବ କଳଶ, ରାଜ୍ୟକାମୀ ପାଇଁ ଇନ୍ଦ୍ର କଳଶ, ଧନସାମର୍ଥ୍ୟ ପାଇଁ ଅଗ୍ନିୟ କଳଶ, ମୃତ୍ୟୁଜୟ ପାଇଁ ଯମ କଳଶ, ଅପମୃତ୍ୟୁ ନାଶ ପାଇଁ ନୈରୃତ କଳଶ, ପାପ ଶୀଘ୍ର ନିବୃତ୍ତି ପାଇଁ ବରୁଣ କଳଶ, ଶାରୀରିକ ଆରୋଗ୍ୟ ପାଇଁ ବାୟୁ କଳଶ, ଧନବୃଦ୍ଧି ପାଇଁ କୁବେର କଳଶ, ଜ୍ଞାନ ପାଇଁ ରୁଦ୍ର କଳଶ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କରାଯିବା ଚିହ୍ନିତ । ଏହି ସମସ୍ତ ଦିଗପାଳ କଳଶ ଦ୍ୱାରା ସ୍ନାନ କଲେ, ମଣିଷ ସମସ୍ତ ଦୋଷରୁ ମୁକ୍ତ ହୁଏ, ବ୍ରହ୍ମା ବା ରାଜା ସମାନ ହୁଏ । ଏହାପରେ ଦିଗପାଳମାନେ ତାଙ୍କ ନାମରେ ଓ ନିୟମାନୁସାରେ କଳଶ ଦ୍ୱାରା ପୂଜା କରିବା ଉଚିତ୍ । ଏପରି ଭାବେ ଦେବତା, ଦିଗପାଳମାନେ ଓ ମଣ୍ଡଳରେ ପୂଜା କରି, ଶିଷ୍ୟମାନେ ଚକ୍ଷୁ ବନ୍ଧି ପରୀକ୍ଷା କରାଯିବେ । ଅଗ୍ନି ଦ୍ୱାରା ପବିତ୍ର କରିବା କିମ୍ବା ବାୟୁ ଦ୍ୱାରା ଶିତଳ କରିବା ପରେ, ସୋମ ଦ୍ୱାରା ତାଜା କରି, ନିୟମ ଶିଖାଯିବା । ସେମାନେ ବ୍ରାହ୍ମଣ, ଦେବତା, ବିଷ୍ଣୁ, ବ୍ରହ୍ମା, ଇନ୍ଦ୍ର, ଆଦିତ୍ୟ, ଅଗ୍ନି, ଦିଗପାଳ, ଗ୍ରହ, ଗୁରୁ, ବ୍ରାହ୍ମଣ, ପୂର୍ବ ଦିକ୍ଷିତ ମୁନିଙ୍କୁ କେବେ ନିନ୍ଦା କରିବେ ନାହିଁ । ଏହିପରି ନିୟମ ଶିଖାଇ, ତାପରେ ହୋମ କରିବା ଉଚିତ୍—'ଓଁ, ସମସ୍ତ ରୂପ ଥିବା ଶ୍ରୀବ୍ରହ୍ମଣେ ନମଃ, ହୁଁ ଫଟ୍ ସ୍ୱାହା' । ଷୋଳ ଅକ୍ଷରୀୟ ମନ୍ତ୍ର ଦ୍ୱାରା ଜ୍ୱଳନ୍ତ ଅଗ୍ନିରେ ହୋମ କରି, ଗର୍ଭାଧାନ ଆଦି ସମସ୍ତ କ୍ରିୟା ପୂରଣ କରିବା ନିୟମ ।