ଏହି ଶ୍ରେଷ୍ଠ କଥାରେ, ଯେଉଁଠି ପୁଷ୍କରକୁ ଯିବାକୁ ଇଚ୍ଛା କରନ୍ତି, ସେଉଁଠି ପୁଷ୍କରଙ୍କୁ ଉପଯୁକ୍ତ ଭାବେ, ଉଲ୍ଟା ଓ ସିଧା ଦୁଇ ଭାବରେ, ଏବଂ ସମସ୍ତ ପ୍ରକାରରେ ସେବା କରିବା ଉଚିତ୍। ପୁଷ୍କରରେ ଯଥାବିଧି ସ୍ନାନ କରିଲେ, ଏହାର ଫଳ କୋଟି କୋଟି ପବିତ୍ର କାର୍ଯ୍ୟର ଫଳ ସମାନ ମିଳେ; ସମସ୍ତ ତୀର୍ଥରେ ଯେଉଁ ପୁଣ୍ୟ ଉପାର୍ଜିତ ହୁଏ, ମାତ୍ର ପୁଷ୍କରକୁ ଦେଖିଲେ ସେଉଁ ଫଳ ଲଭ୍ୟ ହୁଏ। ଏଇ ପୃଥିବୀରେ ଦଶ ଅରବ ତୀର୍ଥ ଅଛି, ସେଗୁଡିକ ଦିନର ତିନି ସଂଧି ବେଳେ ପୁଷ୍କରରେ ବିଦ୍ୟମାନ ଅଟେ, ହେ କୁରୁବଂଶର ଆନନ୍ଦ! ପର୍ବତ ଓ ସାଗର ଯେପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ରହିବ, ପୁଷ୍କର ମୃତ୍ୟୁର ଚିନ୍ତା ନାହିଁ, ଏବଂ ଜନ୍ମ ଠାରୁ ମୃତ୍ୟୁ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ହଜାର ଜନ୍ମ ପାଇଁ ନିଶ୍ଚିତ ଭାବେ ବ୍ରହ୍ମାଲୋକ ଲାଭ ହୁଏ। ପୁଷ୍କରରେ ଏକଥର ସ୍ନାନ କରିଲେ, ପୂର୍ବ ଜନ୍ମର ଏବଂ ବର୍ତ୍ତମାନ ଜନ୍ମର ସମସ୍ତ ପାପ ପୁଡ଼ିଯାଏ; ପୁଷ୍କର ଅତ୍ୟନ୍ତ ଦୁର୍ଲଭ ଏବଂ ସମସ୍ତ ପାପ ନାଶକ। ଏବେ ମୋ ପାଖରୁ ଶୁଣ, ରାଜନ୍, ପଞ୍ଚ ମହାପାପ ନାଶ ନିମନ୍ତେ କଣ କରିବା ଉଚିତ୍: ଦେବତାମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ଶ୍ରେଷ୍ଠ, ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ପୁତ୍ରଙ୍କ ପୂଜା କଲେ ଧନ ମିଳେ। ଏହି ଜନ୍ମରେ ଯଦି କେହି ଦରିଦ୍ରତା, ରୋଗ, କୁଷ୍ଠ, ଦୁର୍ଭାଗ୍ୟ କିମ୍ବା ସନ୍ତାନହୀନତାରେ ପୀଡିତ, ସେଉଁଠି ଦିଗ୍ପାଳମାନଙ୍କ ସହିତ ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରିଲେ ଧନ, ଦୀର୍ଘ ଆୟୁ, ସନ୍ତାନ ଓ ସୁଖ ତୁରନ୍ତ ମିଳେ। ଯେଉଁଠି ନିୟମ ପ୍ରକାରେ ନବ ପଦ୍ମ ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ମନ୍ତ୍ର ସହିତ ପ୍ରତିଷ୍ଠିତ ମୂର୍ତ୍ତି ଦେଖାଯାଏ, ବିଶେଷକରି କାର୍ତ୍ତିକ ଶୁକ୍ଳ ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ କିମ୍ବା ଯେକୌଣସି ପୂର୍ଣ୍ଣିମାରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ପୂଜା କଲେ, କିମ୍ବା ଦକ୍ଷିଣାୟନ, ଉତ୍ତରାୟଣ, ଚନ୍ଦ୍ର-ସୂର୍ଯ୍ୟ ଗ୍ରହଣରେ ଗୁରୁଙ୍କ ଦ୍ୱାରା ପୂଜିତ ପ୍ରଭୁଙ୍କୁ ଦେଖିଲେ, ସେ ବ୍ୟକ୍ତି ତୁରନ୍ତ ସନ୍ତୋଷ ଲାଭ କରେ ଏବଂ ପାପ ନାଶ ହୁଏ; ସେ ଦେବତା ଓ ମନୁଷ୍ୟମାନଙ୍କ ମଧ୍ୟରେ ସମ୍ମାନିତ ହୁଏ। ଶିକ୍ଷକ (ଗୁରୁ) ବର୍ଷ ପର୍ଯ୍ୟନ୍ତ ବ୍ରାହ୍ମଣ, କ୍ଷତ୍ରିୟ ଓ ବୈଶ୍ୟମାନଙ୍କ ଭକ୍ତି, ବଂଶ, ଶୂଚିତା, କ୍ରିୟା ଓ ଅନ୍ୟାନ୍ୟ ଦୃଷ୍ଟିରେ ପରୀକ୍ଷା କରିବା ଉଚିତ୍। ଯେତେବେଳେ ତାଙ୍କୁ ଯୋଗ୍ୟ ବୋଧିବେ, ସେତେବେଳେ ମନରେ ସନ୍ଦେହ ନ ରଖିବେ; ଏହି ଭକ୍ତିମାନ୍ ଶିଷ୍ୟମାନେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ପରମେଶ୍ୱର ବୋଲି ଧ୍ୟାନ କରିବା ଉଚିତ୍। ଏକ ବର୍ଷ ଧରି ଶିଷ୍ୟମାନେ ଗୁରୁଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କ ପରି ଭକ୍ତି ସହିତ ସେବା କରିବା ଉଚିତ୍; ବର୍ଷ ଶେଷରେ ତାଙ୍କୁ ପ୍ରସନ୍ନ କରିବା ପ୍ରୟାସ କରିବେ। ସେମାନେ କହିବେ, "ହେ ପ୍ରଭୁ, ଆପଣଙ୍କ ଦୟାରେ ଆମେ ସଂସାର ସାଗର ଉତ୍ତୀର୍ଣ୍ଣ ହେବାକୁ ଚାହୁଁଛୁ, ପରମ ବ୍ରହ୍ମାର ପୂଜା ଓ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଆଦର କରି।" ସେମାନେ ସହସ୍ରଶୀର୍ଷ ମନ୍ତ୍ର, ମଣ୍ଡଳ ବ୍ରାହ୍ମଣ ପାଠ ଏବଂ ଧ୍ୟାନ କରି ଶିକ୍ଷା ଲାଭ କରିବାକୁ ଚାହିଁଥିବା ଜଣାଇବେ। ସେମାନେ ବେଦ ଶ୍ରୀମତି ଲାଭ କରିବାକୁ ଅନୁରୋଧ କରିବେ। ଏହିପରି ଅନୁରୋଧ ପରେ, ଜ୍ଞାନୀ ଶିକ୍ଷକ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କୁ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ ପ୍ରଧାନ କରି ପୂଜା କରିବେ। ସେମାନେ କାର୍ତ୍ତିକ ଚତୁର୍ଦ୍ଦଶୀରେ ଇନ୍ଦ୍ରିୟ ନିଗ୍ରହ କରି ଉପବାସ କରିବେ। ବ୍ରହ୍ମମୁହୂର୍ତ୍ତେ ଉଠି, ପଦ୍ମାସନରେ ବସି, ଗୁରୁଙ୍କୁ ଶ୍ୱେତ ପୁଷ୍ପ ମାଳା, ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର, ଶ୍ୱେତ ଜନ୍ଯୁ ଧାରଣ କରି ଏବଂ ହଜାରଦଳ ପଦ୍ମ ଉପରେ ଧ୍ୟାନ କରିବେ। ଶ୍ୱେତ ମାଳା, ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ର ପିନ୍ଧି, ଶ୍ୱେତ ଚନ୍ଦନ ଲେପନ କରି, ବାହାରକୁ ନଦୀକୂଳକୁ ଗଲେ, ସେମାନେ ନିୟମିତ କାର୍ଯ୍ୟ କରିବେ। ଗୁରୁ ଦୁଧ ରସ ଥିବା ଗଛର ଦାନ୍ତ କାଢ଼ି ଦେବେ, ଏହା ଚବାଇ ପରେ ନଦୀକୁ ଯିବେ। କିମ୍ବା ଅନ୍ୟ କୌଣସି ନଦୀ, ପୋକରୀ କିମ୍ବା ଘରେ ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଏହା କରିବେ; ଏହା ଚବାଇ ସମୟରେ ପରମେଶ୍ୱରଙ୍କ ପବିତ୍ର ମନ୍ତ୍ର ଉଚ୍ଚାରଣ କରିବେ। 'ଆପୋହିଷ୍ଠ' ମନ୍ତ୍ର ସାତଥର ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, 'ଦେବତାଙ୍କର' ବୋଲି ହାତରେ ଧରି, 'ଲଗାଯାଉ' ବୋଲି ପ୍ରୟୋଗ କରିବେ। 'ଇରାବତୀ' ମନ୍ତ୍ରରେ ଧୁଏ, ମୁଁହରେ 'ବ୍ରହ୍ମୋଦନ' ଉଚ୍ଚାରଣ କରି, ଚବାଇ ସେଠାରୁ ଦୂରେ ଫେଙ୍କିବେ ଏବଂ କେଉଁଠି ପଡ଼ିଛି ଦେଖିବେ। ଯଦି ଏହା ସମ୍ମୁଖ, ପୂର୍ବ କିମ୍ବା ଶୁଭ ଦିଗକୁ ପଡ଼େ, ଦେବତାର ସାକ୍ଷାତ୍କାର ଏବଂ ମନ୍ତ୍ର ସିଦ୍ଧି ହୁଏ। ଯଦି ପଛକୁ ଯାଏ, ସମସ୍ତ ଦେବତା ପ୍ରତ୍ୟାହାର କରନ୍ତି; ଉତ୍ତରକୁ ଯାଏଲେ ସିଦ୍ଧି ହେବ କି ହେବନାହିଁ। ଦକ୍ଷିଣକୁ ଯାଏଲେ ଶିକ୍ଷକଙ୍କ ମୃତ୍ୟୁ ନିଶ୍ଚିତ। ଅଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦେଖିଲେ, ଦେବତାଙ୍କ ସାମ୍ନାରେ ଭୂମିରେ ଶୁଇଁ ରହିବେ। ଶିକ୍ଷକ ପୂର୍ବ ଦେଖା ସ୍୵ପ୍ନ ଶିଷ୍ୟମାନେ କୁହିଦେଲେ, ଶିକ୍ଷକ ତାହାର ଶୁଭ ଅଶୁଭ ଅର୍ଥ ବୁଝିବେ। ତାପରେ, ପୂର୍ଣ୍ଣିମା ଦିନରେ ସ୍ନାନ କରି, ମନ୍ଦିରକୁ ଯିବେ; ଶିକ୍ଷକ ପୂର୍ବପରି ତଳକୁ ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରିବେ। ନିୟମ ଅନୁସାରେ ଭିନ୍ନ ଭିନ୍ନ ଶୁଭ ଚିହ୍ନ ଦେଇ, ଷୋଳ ପତ୍ର ବା ନବ ନାଳ ବିଶିଷ୍ଟ ପଦ୍ମ ଚିତ୍ରିବେ। କିମ୍ବା ଅଷ୍ଟଦଳ ପଦ୍ମ ଅଙ୍କନ କରି ସେଉଁଠି ପ୍ରଦର୍ଶନ କରିବେ; ଶିଷ୍ୟମାନଙ୍କ ଚକ୍ଷୁ ଶ୍ୱେତ ବସ୍ତ୍ରରେ ଆବୃତ କରିବେ। ଅକ୍ଷର ଅନୁସାରେ ଗୁରୁ ଏକ ଏକ କରି ଫୁଲ ଧରି ଶିଷ୍ୟମାନେ ମଣ୍ଡଳରେ ନେବେ; ନବ ବିନ୍ଦୁ ଥିବା ମଣ୍ଡଳ ତିଆରି କରିବେ, ରଙ୍ଗିନ ଗୁଧିକୁ ବ୍ୟବହାର କରିବେ। ପ୍ରଥମେ ଇନ୍ଦ୍ରଙ୍କ ପୂଜା, ତାପରେ ଇନ୍ଦ୍ରାଣୀ, ଏବଂ କ୍ରମେ ଅନ୍ୟ ଦେବତାଙ୍କୁ ଦିଗ୍ପାଳମାନଙ୍କ ସହିତ ପୂଜା କରିବେ; ଏହିପରି ଅଗ୍ନିଙ୍କୁ ମଧ୍ୟ ପୂଜା କରିବେ। ଅଗ୍ନି ଦିଗରେ ଯମ, ଦକ୍ଷିଣରେ ନିରୃତି, ପଶ୍ଚିମରେ ବରୁଣ, ବାୟବ୍ୟରେ ବାୟୁଙ୍କୁ ସ୍ଥାପନ କରିବେ। ଉତ୍ତରେ ଧନଦା, ଇଶାନକୋଣରେ ରୁଦ୍ର; ପୂର୍ବେ କଳଶ, ଦକ୍ଷିଣରେ ଅଞ୍ଜଳି କୁସା। ପଶ୍ଚିମରେ ହଂସ, ଉତ୍ତରେ ଚମଚ; ଅଗ୍ନିକୋଣରେ ହୋମ କୁଣ୍ଡ, ନୃତ୍ୟକୋଣରେ ପାଦୁକା। ବାୟବ୍ୟରେ ଯୋଗପଟି, ଇଶାନକୋଣରେ ମାଳା; ପୂର୍ବେ ବିଷ୍ଣୁଙ୍କୁ, ଦକ୍ଷିଣରେ ଶଂକରଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ। ପଶ୍ଚିମରେ ସୂର୍ଯ୍ୟ ଦେବ, ଉତ୍ତରେ ଋଷିମାନେ; ମଧ୍ୟରେ ସ୍ୱୟଂ ପଦ୍ମଜ ଓ ଦକ୍ଷିଣରେ ସାବିତ୍ରୀଙ୍କୁ ପୂଜା କରିବେ। ଏପରି ଶ୍ରଦ୍ଧାଭାବେ, ନିୟମିତ ଉପାସନା, ପୂଜା ଓ ଶୁଭ କ୍ରିୟା ମାଧ୍ୟମରେ, ପୁଷ୍କର ଏବଂ ବ୍ରହ୍ମାଙ୍କ ଦର୍ଶନ ଏକ ଅପୂର୍ବ ମୁକ୍ତି ଓ ପୁଣ୍ୟ ଦେଇଥାଏ।