कर्त्तव्यं वचनं तस्य स्त्रीणां प्राणेश्वरः पतिः। उक्तं भगवता पूर्वं सृष्टिकाले विरिंचिना
पतीचे वचन पाळावेच लागते; स्त्रियांसाठी पतीच प्राणस्वामी असतो. हे तर सृष्टीच्या प्रारंभाला भगवंत विरिंचिने सांगितले आहे.
न च स्त्रीणां पृथग्यज्ञो न व्रतं नाप्युपोषणम्। भर्ता यद्वदते वाक्यं तत्तु कुर्यादकुत्सया
स्त्रियांसाठी वेगळा यज्ञ, व्रत किंवा उपवास नाही; पती जे सांगेल ते तिने आदराने करावे.
भर्तृनिंदां या कुरुते स्वसृनिंदां तथैव च। परिवादं प्रलापं वा नरकं सा तु गच्छति
जी स्त्री पतीची किंवा बहिणीची निंदा करते, किंवा दुसऱ्यांची निंदा किंवा वायफळ बोलते, ती नरकात जाते.
पत्यौ जीवति या नारी उपवासव्रतं चरेत्। आयुष्यं हरते भर्तुर्मृता नरकमिच्छति
पती जिवंत असताना जी स्त्री उपवास किंवा व्रत करते, ती पतीचे आयुष्य कमी करते; आणि पती मेल्यावर ती नरकाला जाते.
एवं ज्ञात्वा त्वया भर्तुर्न कार्यं विप्रियं सति। न चास्य दक्षिणं त्वंगं त्वया सेव्यं कथंचन
हे सती, हे सर्व लक्षात ठेवून, पतीला न आवडणारे काहीही करू नकोस; आणि त्याच्या उजव्या बाजूची सेवा कधीच करू नकोस.
सर्वकार्ये त्वहं चास्य दक्षिणं पक्षमाश्रिता। सव्यं त्वमायेस्साध्वि पार्श्वे नारदपुष्करौ
सर्व कामांत मी त्याच्या उजव्या बाजूला असते; तू, हे साध्वी, नारद आणि पुष्करासह डाव्या बाजूला ये.
ब्रह्मस्थानानि चान्यानि स्थितान्यायतनानि च। लभे वै शोभमानेह यावत्सृष्टिः प्रजायते
इतर ब्रह्माचे आसन आणि तीर्थक्षेत्रे स्थापन झाली आहेत; सृष्टी चालू असेपर्यंत तुला येथे सौंदर्य लाभेल.
भवत्या च मया चैव स्थातव्यं च न संशयः। पुष्करे ब्रह्मणः पार्श्वे वामं च त्वं समाश्रय
मी आणि तू, दोघींनीही, पुष्करात ब्रह्माच्या बाजूला राहायचे आहे, यात शंका नाही; तू डाव्या बाजूला राहा.
अनेन चोपदेशेन सुखं तिष्ठ मयान्विता। गायत्र्युवाच॥ एवमेतत्करिष्यामि तव निर्देशकारिका
या उपदेशानुसार, माझ्यासोबत सुखाने राहा. गायत्री म्हणाली: 'तुझे सांगितलेले मी नक्कीच करीन.'
तवैवाज्ञा मया कार्या त्वं मे प्राणसमा सखी। अहं ते त्वनुजा देवि सदा मां पातुमर्हसि
तुझे आदेश मी नेहमी पाळीन; तू माझ्या प्राणासमान सखी आहेस. मी तुझी लहान बहीण आहे, हे देवी, तू नेहमी माझे रक्षण कर.
देवदेवस्तदा ब्रह्मा पुष्करे विष्णुना सह। स्नानावसाने देवानां सर्वेषां प्रददौ वरान्
त्या वेळी देवांचा देव ब्रह्मा, विष्णूसोबत पुष्करात, स्नान संपल्यावर सर्व देवांना वर दिले.
देवानां च पतिं शक्रं ज्योतिषां च दिवाकरं। नक्षत्राणां तथा सोमं रसानां वरुणं तथा
त्याने इंद्राला देवांचा राजा केले, सूर्याला तेजांचा स्वामी, सोमाला तार्यांचा स्वामी आणि वरुणाला रसांचा स्वामी केले.
प्रजापतीनां दक्षं च नदीनां चैव सागरं। कुबेरं च धनाध्यक्षं तथा चक्रे च रक्षसां
त्याने दक्षाला प्रजापतींचा प्रमुख, सागराला नद्यांचा स्वामी, कुबेराला धनाचा अधिकारी आणि चक्राला राक्षसांचा स्वामी केले.
भूतानां चैव सर्वेषां गणानां च पिनाकिनम्। मानवानां मनुं चैव पक्षिणां गरुडं तथा
त्याने पिनाकीला सर्व भूतांचे आणि गणांचे प्रमुख केले, मनूंना माणसांचा राजा आणि गरुडाला पक्ष्यांचा स्वामी केले.
ऋषीणां च वसिष्ठं च ग्रहाणां च प्रभाकरं। एवमादीनि वै दत्वा देवदेवः पितामहः
त्याने वसिष्ठाला ऋषींचा श्रेष्ठ केले, सूर्याला ग्रहांचा प्रमुख केले; अशा प्रकारे देवांचा देव, पितामह, सर्वांना स्थान दिले.
विष्णुं च शंकरं चैव ब्रह्मा प्रोवाच सादरम्। पृथिव्याः सर्वतीर्थेषु भवंतौ पूज्यसत्तमौ
ब्रह्माने आदराने विष्णू आणि शंकराला सांगितले, "पृथ्वीवरील सर्व तीर्थांमध्ये तुम्ही दोघेच सर्वात पूज्य आहात."
भवद्भ्यां न विना तीर्थं पुण्यतामेति कर्हिचित्। लिंगं वा प्रतिमा वापि दृश्यते यत्रकुत्रचित्
"तुमच्याशिवाय कोणतेही तीर्थ पवित्र होत नाही; जिथे कुठे लिंग किंवा मूर्ती दिसते, तिथेच ते स्थान पवित्र होते."
तत्तीर्थं पुण्यतां याति सर्वमेव फलप्रदं। मानवा ह्युपहारैश्च ये करिष्यंति पूजनं
"ते तीर्थ पावन होते आणि सर्व फल देते; जे माणसे भक्तीने अर्पण करून पूजा करतील, त्यांना सर्व लाभ मिळतील."
युष्माकं मां पुरस्कृत्य तेषां रोगभयं कुतः। येषु राष्ट्रेषु युष्माकमुत्सवाः पूजनादिकाः
"तुम्हा दोघांना माझ्यापुढे मान दिल्यावर, त्यांना रोग किंवा भीती कशाचीच उरत नाही; ज्या देशात तुमचे उत्सव आणि पूजन केले जाते,"
प्रवर्त्स्यंति क्रियाः सर्वा यत्फलं तेषु तच्छृणु। नाधयो व्याधयश्चैव नोपसर्गा न क्षुद्भयं
"तेथे सर्व विधी चालू राहतील; त्या ठिकाणी काय फळ मिळते ते ऐका: तिथे दु:ख, रोग, आपत्ती किंवा उपासमारीची भीती नसते."
विप्रयोगो न चापीष्टैरनिष्टैर्नापि संगतिः। नाक्षिरोगः शिरार्तिर्वा पित्तशूल भगंदराः
"प्रियजनांपासून वियोग किंवा अप्रिय लोकांशी संगत होत नाही; डोळ्यांचे विकार, डोकेदुखी, पित्ताचा त्रास किंवा भगंदर होत नाही."
नाभिचारं भयं तत्रापस्मारो न विषूचिका। वृद्धिर्निकामतस्तस्मिन्सम्यग्बुद्धिरनुत्तमा
"तिथे जादूटोणा, अपस्मार किंवा विषूचिका यांचा धोका नसतो; तिथे इच्छेप्रमाणे समृद्धी मिळते आणि मन अत्यंत शुद्ध राहते."
आरोग्यं सर्वतश्चैव दीर्घायुश्च प्रजाधनं। नाकाले भविता मृत्युर्गावो नाल्पपयोमुचः
"सर्व प्रकारे आरोग्य, दीर्घायुष्य, संतती आणि संपत्ती मिळते; अकाली मृत्यू होत नाही आणि गायी कमी दूध देत नाहीत."
नाकालफलिता वृक्षा नोत्पातभयमण्वपि। एतच्छ्रुत्वा ततो विष्णुर्ब्रह्माणं स्तोतुमुद्यतः
"झाडे अकाली फळ देत नाहीत आणि कोणत्याही आपत्तीची भीतीही राहत नाही." हे ऐकून विष्णू ब्रह्माची स्तुती करायला सज्ज झाला.
विष्णुरुवाच॥ नमोस्त्वनंताय विशुद्धचेतसे स्वरूपरूपाय सहस्रबाहवे। सहस्ररश्मिप्रभवाय वेधसे विशालदेहाय विशुद्धकर्मणे
विष्णू म्हणाला: "अनंत, शुद्धचित्त, स्वतःच्या स्वरूपाचा, हजारो हातांचा, हजारो किरणांचा स्रोत, विशाल देहाचा, शुद्ध कर्माचा, वेधासे तुला नमस्कार."
समस्तविश्वार्तिहराय शंभवे समस्तसूर्यानलतिग्मतेजसे। नमोस्तु विद्यावितताय चक्रिणे समस्तधीस्थानकृते सदा नमः
"समस्त विश्वाचे दुःख दूर करणाऱ्या शंभूला, सर्व सूर्य आणि अग्नीपेक्षा तेजस्वी, विद्येने व्यापलेल्या, चक्रधारी, सर्व बुद्धीचे आधार असलेल्या तुला नेहमी नमस्कार."
अनादिदेवाच्युत शेखरप्रभो भाव्युद्भवद्भूतपते महेश्वर। महत्पते सर्वपते जगत्पते भुवस्पते भुवनपते सदा नमः
"अनादी देव, अच्युत, श्रेष्ठ प्रभु, भविष्य, वर्तमान आणि भूतकाळाचे स्वामी, महेश्वर, सर्वांचा स्वामी, जगाचा स्वामी, पृथ्वीचा स्वामी, भुवनांचा स्वामी—तुला नेहमी नमस्कार."
यज्ञेश नारायण जिष्णु शंकर क्षितीश विश्वेश्वर विश्वलोचन। शशांकसूर्याच्युतवीरविश्वप्रवृत्तमूर्तेमृतमूर्त अव्यय
"यज्ञांचे स्वामी, नारायण, विजयी, शंकर, पृथ्वीचे स्वामी, विश्वेश्वर, विश्वदृष्टी, ज्याच्या मूळातून चंद्र, सूर्य, अच्युत आणि वीर उत्पन्न झाले, ज्याचे रूप प्रकट आणि अप्रकट आहे, अव्यय—तुला नमस्कार."
ज्वलद्धुताशार्चि निरुद्धमंडल प्रदेशनारायण विश्वतोमुख। समस्तदेवार्तिहरामृताव्यय प्रपाहि मां शरणगतं तथा विभो
ज्याच्या तेजस्वी, शुद्ध अग्नीच्या ज्वाळांनी सर्व दिशांना वेढलं आहे, सर्वत्र ज्याचं मुख आहे, सर्व देवांच्या दुःखाचा अमर, अविनाशी नाश करणारा तूच आहेस, हे नारायण! मी तुझ्या आश्रयाला आलोय, मला वाचव, हे प्रभो.
वक्त्राण्यनेकानि विभो तवाहं पश्यामि यज्ञस्य गतिं पुराणम्। ब्रह्माणमीशं जगतां प्रसूतिं नमोस्तु तुभ्यं प्रपितामहाय1.34.
हे प्रभो, मी तुझी अनेक तोंडं पाहतो, यज्ञाचा प्राचीन मार्ग पाहतो; तूच ब्रह्मा, सर्वांचा ईश्वर, जगाचा जन्मदाता आहेस. हे प्रपितामह, तुला माझा नमस्कार.