तत्र यज्ञो मृगो भूत्वा प्रदुद्राव सुवेगवान्। मया बाणेन निर्विद्धो रुधिरेण प्रसेचितः
'तिथे यज्ञातील प्राणी हरिण झाला आणि वेगाने पळू लागला; मी त्याला बाणाने भेदलं आणि त्याच्या अंगावर रक्त सांडलं.'
अजगंधस्तदा भूतो नाम देवैस्तु मे कृतम्। अजगंधस्त्वमेवेति दास्ये चान्यत्तु भोजनम्
'तेव्हा मला बकऱ्याचा वास आला आणि देवांनी मला 'अजगंध' असं नाव दिलं; तू अजगंध होशील आणि मी दुसरं जेवणही देईन.'
एतासां शृणु मे देवि भक्ष्यमेकं मयोचितम्। कथ्यमानं वरारोहे कालरात्रि महाप्रभे
हे देवी, माझं ऐक. मी तुला त्यांच्यासाठी योग्य असं एक खाद्य सांगतो, काळरात्री, तेजस्विनी, सुंदर स्त्री.
या स्त्री सगर्भा देवेशि अन्यस्त्रीपरिधानकम्। परिधत्ते स्पृशेद्वापि पुरुषस्य विशेषतः
देवतांच्या राणी, जी स्त्री गरोदर आहे, किंवा दुसऱ्या स्त्रीचे कपडे घालते, किंवा दुसऱ्या स्त्रीला, विशेषतः पुरुषाला, स्पर्श करते—
सभागोस्तु वरारोहे कासांचित्पृथिवीतले। अप्येकवर्षं बालं तु गृहीत्वा तत्र वै बलात्
सुंदर स्त्री, जरी कोणी एक वर्षाचं मूल जबरदस्तीने जमिनीवरून उचललं, तरीही—
भुक्त्वा तिष्ठंतु सुप्रीता अपि वर्षशतान्बहून्। अन्याः सूतिगृहे च्छिद्रं गृह्णीयुस्तु ह्यपूजिताः
त्या आनंदाने खाऊन शेकडो वर्षं तृप्त राहू शकतात; इतर अपूजित स्त्रिया सुतिकागृहातल्या एखाद्या त्रुटीचा लाभ घेऊ शकतात.
निवसिष्यंति देवेशि तथा वै जातहारिकाः। गृहे क्षेत्रे तटाके च वाप्युद्यानेषु चैव हि
देवतांच्या राणी, ज्या स्त्रिया नवजात बाळं चोरतात, त्या घरात, शेतात, तलावात, सरोवरात आणि बागांमध्ये राहतात.
अत्येषु च रुदंत्यो या स्त्रियस्तिष्ठंति नित्यशः। तासां शरीरगाश्चान्याः काश्चित्तृप्तिमवाप्नुयुः
त्यांच्यातील, ज्या स्त्रिया नेहमी रडतात, त्यांची शरीरं इतरांनी भक्षण केली जातात, आणि काहींना तृप्ती मिळते.
शिवदूत्य उवाच। कुत्सितं भवता दत्तं प्रजानां परिपीडनम्। न च त्वं बुध्यसे दातुं शंकररस्य विशेषतः
शिवदूती म्हणाली: तू जे दिलं आहेस ते तुच्छ आहे, लोकांना त्रास देणारं आहे; तुला शंकराचं सार द्यायचं कसं ते समजलं नाही.
त्रपाकरं यद्भवति प्रजानां परिपीडकम्। न तु तद्युज्यते दातुं तासां भक्ष्यं तु शंकर
जे लाज आणतं आणि लोकांना वेदना देतं, ते त्यांच्या अन्नासाठी योग्य नाही, हे शंकरा.
रुद्र उवाच। अवंत्यां तु यदा स्कंदो मया पूर्वं तु भद्रितः। चूडाकर्मणि वृत्ते तु कुमारस्य तदा शुभे
रुद्र म्हणाले: जेव्हा अवंतीमध्ये मी पूर्वी स्कंदाचं चूडाकर्म केलं, त्या वेळी—
आगत्य मातरो भक्ष्यमपूर्वं तु प्रचक्रिरे। देवलोकाद्देवगणा मातॄणां भोक्तुमागताः
तेव्हा मातांनी नवीन प्रकारचं अन्न तयार केलं; स्वर्गातील देवगणही ते अन्न खाण्यासाठी आले.
तासां गृहे यदा पूर्वं ब्रह्माद्यास्सुरसत्तमाः। गंधर्वाप्सरसश्चैव यक्षास्सर्वे च गुह्यकाः
त्यांच्या घरी ब्रह्मा व इतर श्रेष्ठ देव, गंधर्व, अप्सरा, यक्ष आणि सर्व गुह्यक—
मेर्वादयः शिखरिणो गंगाद्याः सरितस्तथा। सर्वे नागा गजास्सिद्धाः पक्षिणोऽसुरसूदनाः
मेरू पर्वत, गंगा व इतर नद्या, सर्व नाग, हत्ती, सिद्ध, पक्षी आणि असुरांचा नाश करणारे—
डाकिन्यः सह वेतालैर्वृताः सर्वैर्ग्रहैस्तदा। किमुक्तेनामुना देवि यत्सृष्टं ब्रह्मणा त्विह
डाकिनी, वेताळ आणि सर्व ग्रहही तिथे होते; देवी, ब्रह्माने इथे जे निर्माण केलं ते सांगायची गरजच नाही.
तत्सर्वं भोजनं दत्तं स्वेच्छान्नं च नभोगतं। शिवदूत्युवाच। आसां कृतं देहि भोज्यं दुर्लभं यत्त्रिविष्टपे
ते सर्व अन्न, स्वेच्छेने निवडलेलं आणि दिव्य होतं; शिवदूती म्हणाली: त्यांच्यासाठी तेच दुर्मिळ अन्न दे, जे स्वर्गातही मिळत नाही.
स्नेहाक्तं सगुडं हृद्यं सुपक्वं परिकल्पितम्। क्वचिन्नान्येन यद्भुक्तमपूर्वं परमेश्वर
ते प्रेमाने बनवलेलं, गोड, मनाला भावणारं, उत्तम शिजवलेलं आणि काळजीपूर्वक तयार केलेलं आहे; कधी कधी ते इतर कुणीही खाल्लेलं नसतं, परमेश्वरा.
एवमुक्तस्तदा सोपि देवदेवो महेश्वरः। भक्ष्यार्थं तास्तदा प्राह पार्वत्याश्चैव सन्निधौ
असं ऐकून, देवांचा देव महेश्वर पार्वतीसमोर त्यांच्या अन्नासाठी बोलू लागले.
मया वै साधितं चान्नं प्रकारैर्बहुभिः कृतं। तत्सर्वं च व्ययं यातं न चान्यदिह दृश्यते
मी अनेक प्रकारांनी अन्न तयार केलं; ते सगळं संपलं, आणि इथे दुसरं काही उरलेलं नाही.
भवतीष्वागतास्वद्य किं मया देयमुच्यताम्। अपूर्वं भवतीनां यन्मया देयं विशेषतः
तुम्ही सर्व इथे आलात, तर मी काय द्यावं ते सांगा; विशेषतः तुमच्यासाठी मी असं कोणतं अद्वितीय द्यावं?
अस्वादितं न चान्येन भक्ष्यार्थे च ददाम्यहम्। अधोभागे च मे नाभेर्वर्तुलौ फलसन्निभौ
हे मी स्वतःही चाखलेले नाही, आणि इतर कुणीही खाल्लेले नाही. मी हे तुला खाण्यासाठी देतो; माझ्या नाभीखाली दोन गोल, फळासारखी दिसणारी वस्तू आहेत.
भक्षयध्वं हि सहिता लंबौ मे वृषणाविमौ। अनेन चापि भोज्येन परा तृप्तिर्भविष्यति
तुम्ही सगळ्यांनी मिळून माझी ही दोन लांब वृषणे खा; हे खाल्ल्यावर तुम्हाला अत्यंत समाधान मिळेल.
महाप्रसादं ता लब्ध्वा देव्यस्सर्वास्तदा शिवम्। प्रणिपत्य स्थिताश्शर्व इदं वचनमब्रवीत्
महाप्रसाद मिळाल्यावर सर्व देवींनी शंकरासमोर नतमस्तक होऊन उभ्या राहिल्या आणि असे म्हणाल्या.
करिष्यंति शुभाचारान्विना हास्येन ये नराः। तेषां धनं पशुः पुत्रा दाराश्चैव गृहादिकम्
जे पुरुष चेष्टा किंवा उपहास न करता शुभ कर्मे करतील, त्यांना धन, जनावरे, मुले, पत्नी आणि घरातील सर्व सुख मिळेल.
भविष्यति मया दत्तं यच्चान्यन्मनसि स्थितम्। हास्येन दीर्घदशना दरिद्राश्च भवंति ते
त्यांच्या मनात जे काही इच्छा असेल ते मी पूर्ण करीन; पण जे लोक हसतात, उपहास करतात, त्यांना दारिद्र्य येते.
तस्मान्न निंदा हास्यं च कर्तव्यं हि विजानता। भवत्यो मातरः ख्याता ह्यस्मिन्लोके भविष्यथ
म्हणून ज्यांना समज आहे त्यांनी कधीही निंदा किंवा उपहास करू नये; तुम्ही सर्व मातृरूपा या जगात प्रसिद्ध व्हाल.
उपहारे नरा ये तु करिष्यंति च कौमुदीम्। चणकान्पूरिकाश्चैव वृषणैः सह पूपकान्
जे पुरुष कौमुदीच्या सणात वृषणांसह चण्याचे लाडू आणि पुरी यांचा नैवेद्य अर्पण करतील—
बंधुभिः स्वजनैश्चैव तेषां वंशो न छिद्यते। अपुत्रो लभते पुत्रं धनार्थी लभते धनम्
आपल्या नातेवाईकांसह असे करणाऱ्यांचा वंश कधीही तुटत नाही; ज्याला मुलगा नाही त्याला मुलगा मिळतो, आणि ज्याला धन हवे आहे त्याला धन मिळते.
रूपवान्सुभगो भोगी सर्वशास्त्रविशारदः। हंसयुक्तेन यानेन ब्रह्म लोके महीयते
तो सुंदर, भाग्यवान, ऐश्वर्यसंपन्न आणि सर्व शास्त्रात पारंगत होईल; हंसांनी ओढलेल्या रथावर बसून ब्रह्मलोकात सन्मान मिळवेल.
शिवदूति मयाप्येवं तासां दत्तं च भक्षणम्। त्रपाकरं किं भवत्या उक्तोहं तन्निशामय
शिवदूती, मी त्यांना असा आहार दिला आहे; तू जे लज्जा कशामुळे होते असे विचारलेस, ते मी सांगतो, ऐक.