तिष्ठतिष्ठेति जल्पंतो दैत्यास्ते समुपागताः। ततः प्रववृते युद्धं तासां तेषां महाभयम्
दैत्य 'थांबा, थांबा' असे ओरडत जवळ आले; मग त्या स्त्रिया आणि दैत्यांमध्ये भीषण युद्ध सुरू झाले.
नाराचैर्भिन्नदेहानां दैत्यानां भुवि सर्पतां। रोषाद्दंडप्रभग्नानां सर्पाणामिव सर्पताम्
बाणांनी भेदलेली दैत्यांची शरीरे जमिनीवर पडली होती, ते संतापाने पाठ मोडलेल्या सर्पांसारखे तडफडत होते.
शक्तिनिर्भिन्नहृदया गदासंचूर्णितोरसः। कुठारैर्भिन्नशिरसो मुसलैर्भिन्नमस्तकाः
काहींची हृदये शूलाने फाडली गेली, छाती गद्यांनी चुरडली, कुठे कुऱ्हाडीने डोकी फोडली, तर कुठे मुसळांनी कवट्या फोडल्या.
विद्धोदरास्त्रिशूलाग्रैश्छिन्नग्रीवा वरासिभिः। क्षताश्वरथमातंगपादाताः पेतुराहवे
काहींची पोटे त्रिशूळाने भेदली, गळे उत्तम तलवारीने छाटले; घोडे, रथ, हत्ती आणि पायदळ सैनिक जखमी होऊन रणांगणात कोसळले.
रणभूमिं समासाद्य दैत्याः सर्वे रुरुं विना। ततो बलं हतं दृष्ट्वा रुरुर्मायां तदाददे
रुरु सोडून सगळे दैत्य रणभूमीत उतरले. आपली सेना मारली गेली हे पाहून रुरुने आपल्या मायेला शरण गेलं.
तया संमोहिता देव्यो देवाश्चापि रणाजिरे। तामस्या मायया देव्या सर्वमन्धंतमोभवत्
त्या मायेमुळे रणांगणावर असलेल्या देवता आणि देव्या सगळ्याच गोंधळल्या; त्या देवीच्या काळ्या मायेमुळे सर्वत्र घनदाट अंधार पसरला.
ततो देवी महाशक्या तं दैत्यं समताडयत्। तया तु ताडितस्याजौ दैत्यस्य प्रगतं तमः
मग त्या सामर्थ्यशाली देवीने त्या दैत्यावर प्रहार केला; तिच्या प्रहाराने रणात त्या दैत्याच्या अंगातील अंधार नाहीसा झाला.
मायायामथ नष्टायां तामस्यां दानवो रुरुः। पातालमाविशत्तूर्णं तत्रापि परमेश्वरी
ती काळी माया नाहीशी झाल्यावर दानव रुरु पटकन पाताळात शिरला; पण तिथेही परमेश्वरी उपस्थित होती.
देवीभिः सहिता क्रुद्धा पुरतोभिमुखी स्थिता। रुरोस्तु दानवेंद्रस्य भीतस्याग्रे गतस्य च
देव्या सोबत क्रोधाने भरलेली ती देवी रुरु या दानवांच्या राजाच्या समोर, त्याच्यासमोर उभी राहिली; रुरु घाबरून तिच्या पुढे गेला होता.
नखाग्रेण शिरश्छित्वा चर्म चादाय वेगिता। निष्पपाताथ पातालात्पुष्करं च पुनर्गिरिम्
तिने आपल्या नखांच्या टोकाने त्याचं डोकं छाटलं, त्याची कातडी वेगाने उचलली आणि मग पाताळातून बाहेर येऊन पुन्हा पुष्कर पर्वतावर गेली.
कन्या सैन्येन महता बहुरूपेण भास्वता। देवैस्तुविस्मितैर्दृष्टा चर्ममुंडधरा रुरोः
ती कन्या मोठ्या तेजस्वी आणि अनेक रूपांच्या सैन्यासह, रुरुचं डोकं आणि कातडी घेऊन उभी असताना, देवांना ती पाहून आश्चर्य वाटलं.
स्वकीये तपसः स्थाने निविष्टा परमेश्वरी। ततो देव्यो महाभागाः परिवार्य व्यवस्थिताः
परमेश्वरी आपल्या तपाच्या स्थानावर स्थिर झाली आणि मग त्या तेजस्वी देव्या तिला वेढून उभ्या राहिल्या.
याचयामासुरव्यग्रास्तां तु देवीं बुभुक्षिताः। बुभुक्षिता वयं देवि देहि नो भोजनं वरम्
त्या देव्या भुकेल्या होऊन त्या देवीला विनवू लागल्या: 'देवी, आम्ही भुकेल्या आहोत, आम्हाला जेवणाचा वर दे.'
एवमुक्त्वा ततो देवी दध्यौ तासां तु भोजनम्। नाध्यगच्छत्तदा तासां भोजनं चिन्तितम्महत्
त्यांनी असं म्हटल्यावर देवीने त्यांच्यासाठी जेवणाचा विचार केला; पण खूप विचार करूनही तिला त्यांच्या योग्य जेवणाचा काही उपाय सापडला नाही.
तदा दध्यौ महादेवं रुद्रं पशुपतिं विभुम्। सोपि ध्यानात्समुत्तस्थौ परमात्मा त्रिलोचनः1.31.
मग तिने महादेव, रुद्र, पशुपती या सर्वशक्तिमान परमात्म्याचा ध्यान केला; आणि त्या ध्यानातून त्रिनेत्री परमात्मा प्रकट झाला.
उवाच रुद्रस्तां देवीं किं ते कार्यं विवक्षितम्। ब्रूहि देवि महामाये यत्ते मनसि वर्तते
रुद्राने त्या देवीला विचारलं: 'तुला कोणतं काम करायचं आहे? देवी, महा मायाविनी, तुझ्या मनात जे आहे ते सांग.'
शिवदूत्युवाच। छागमध्ये तु वै देव छागरूपेण वर्तसे। एतास्त्वां भक्षयिष्यन्ति भक्ष्यमीप्सितमादरात्
शिवदूती म्हणाली: 'देवा, तू बकर्यांच्या मध्ये बकर्याच्या रूपात वावरतोस; या देव्या तुला आदराने हवं तसं जेवण म्हणून भक्षण करतील.'
भक्षार्थमासां देवेश किंचिद्दातुमिहार्हसि। शूलीकुर्वंति मामेता भक्षार्थिन्यो महाबलाः
'देवताधिपती, या देव्यांसाठी जेवण म्हणून तुला काहीतरी द्यावं लागेल; या बलाढ्य देव्या भुकेल्या आहेत आणि त्रिशूळ दाखवून मला धमकावत आहेत.'
अन्यथा मामपि बलाद्भक्षयेयुर्बुभुक्षिताः। एवं मां तु समालक्ष्य भक्ष्यं कल्पय सत्वरम्
'नाहीतर या भुकेल्या देव्या मला देखील जबरदस्तीने खाऊ शकतात; म्हणून मला पाहून, लवकरच योग्य जेवण दे.'
रुद्र उवाच। शिवदूति ब्रवीम्येकं प्रवृत्तं यद्युगांतरे। गंगाद्वारे दक्षयज्ञो गणैर्विध्वंसितो मम
रुद्र म्हणाले: 'शिवदूती, मी तुला पूर्वीच्या काळात घडलेली एक गोष्ट सांगतो: गंगाद्वार येथे माझ्या गणांनी दक्षाचा यज्ञ उध्वस्त केला.'
तत्र यज्ञो मृगो भूत्वा प्रदुद्राव सुवेगवान्। मया बाणेन निर्विद्धो रुधिरेण प्रसेचितः
'तिथे यज्ञातील प्राणी हरिण झाला आणि वेगाने पळू लागला; मी त्याला बाणाने भेदलं आणि त्याच्या अंगावर रक्त सांडलं.'
अजगंधस्तदा भूतो नाम देवैस्तु मे कृतम्। अजगंधस्त्वमेवेति दास्ये चान्यत्तु भोजनम्
'तेव्हा मला बकऱ्याचा वास आला आणि देवांनी मला 'अजगंध' असं नाव दिलं; तू अजगंध होशील आणि मी दुसरं जेवणही देईन.'
एतासां शृणु मे देवि भक्ष्यमेकं मयोचितम्। कथ्यमानं वरारोहे कालरात्रि महाप्रभे
हे देवी, माझं ऐक. मी तुला त्यांच्यासाठी योग्य असं एक खाद्य सांगतो, काळरात्री, तेजस्विनी, सुंदर स्त्री.
या स्त्री सगर्भा देवेशि अन्यस्त्रीपरिधानकम्। परिधत्ते स्पृशेद्वापि पुरुषस्य विशेषतः
देवतांच्या राणी, जी स्त्री गरोदर आहे, किंवा दुसऱ्या स्त्रीचे कपडे घालते, किंवा दुसऱ्या स्त्रीला, विशेषतः पुरुषाला, स्पर्श करते—
सभागोस्तु वरारोहे कासांचित्पृथिवीतले। अप्येकवर्षं बालं तु गृहीत्वा तत्र वै बलात्
सुंदर स्त्री, जरी कोणी एक वर्षाचं मूल जबरदस्तीने जमिनीवरून उचललं, तरीही—
भुक्त्वा तिष्ठंतु सुप्रीता अपि वर्षशतान्बहून्। अन्याः सूतिगृहे च्छिद्रं गृह्णीयुस्तु ह्यपूजिताः
त्या आनंदाने खाऊन शेकडो वर्षं तृप्त राहू शकतात; इतर अपूजित स्त्रिया सुतिकागृहातल्या एखाद्या त्रुटीचा लाभ घेऊ शकतात.
निवसिष्यंति देवेशि तथा वै जातहारिकाः। गृहे क्षेत्रे तटाके च वाप्युद्यानेषु चैव हि
देवतांच्या राणी, ज्या स्त्रिया नवजात बाळं चोरतात, त्या घरात, शेतात, तलावात, सरोवरात आणि बागांमध्ये राहतात.
अत्येषु च रुदंत्यो या स्त्रियस्तिष्ठंति नित्यशः। तासां शरीरगाश्चान्याः काश्चित्तृप्तिमवाप्नुयुः
त्यांच्यातील, ज्या स्त्रिया नेहमी रडतात, त्यांची शरीरं इतरांनी भक्षण केली जातात, आणि काहींना तृप्ती मिळते.
शिवदूत्य उवाच। कुत्सितं भवता दत्तं प्रजानां परिपीडनम्। न च त्वं बुध्यसे दातुं शंकररस्य विशेषतः
शिवदूती म्हणाली: तू जे दिलं आहेस ते तुच्छ आहे, लोकांना त्रास देणारं आहे; तुला शंकराचं सार द्यायचं कसं ते समजलं नाही.
त्रपाकरं यद्भवति प्रजानां परिपीडकम्। न तु तद्युज्यते दातुं तासां भक्ष्यं तु शंकर
जे लाज आणतं आणि लोकांना वेदना देतं, ते त्यांच्या अन्नासाठी योग्य नाही, हे शंकरा.