सुगंधिदनुजाकीर्णे पुरे तस्मिंस्तु बाष्कलि। त्रैलोक्यं तु वशे कृत्वा सुखेनास्ते स दानवः
त्या बाष्कलाच्या नगरीत, सुगंधी दानवांनी भरलेल्या, तो दानव तीनही लोकांना आपल्या अधीन करून आनंदाने राहतो.
तत्रस्थः पालयन्नास्ते त्रैलोक्यं सचराचरं। धर्मज्ञश्च कृतज्ञश्च सत्यवादी जितेंद्रियः
तो तिथे राहून, चराचरांसह तीनही लोकांचं पालन करतो; तो धर्मज्ञ, कृतज्ञ, सत्यवचनी आणि इंद्रियांवर विजय मिळवलेला आहे.
सुदर्शः पूर्वदेवानां नयानयविचक्षणः। ब्रह्मण्यश्च शरण्यश्च दीनानामनुकंपकः
पूर्वीच्या देवांप्रमाणे सुंदर, योग्य-अयोग्य ओळखणारा, ब्राह्मणप्रेमी, शरणागतांचा आधार, आणि दु:खी लोकांवर दया करणारा आहे.
वेदमंत्रप्रभूत्साह सर्वशक्तिसमन्वितः। षाड्गुण्यविषयोत्साहः स्मितपूर्वाभिभाषितः
वेदमंत्रांच्या सामर्थ्याने परिपूर्ण, सर्व शक्ती असलेला, षड्गुणी नीतीत उत्साही, आणि नेहमी हसत हसत बोलणारा आहे.
वेदवेदांगतत्वज्ञो यज्ञयाजी तपोरतः। न च दुःशीलनिरतः स सर्वत्राविहिंसकः
वेद आणि त्यांचे अंग यांचा तत्त्वज्ञ, यज्ञ करणारा, तपश्चर्येत रमणारा, वाईट वर्तनापासून दूर, आणि सर्वत्र अहिंसक आहे.
मान्यमानयिता शुद्धः सुमुखः पूज्यपूजकः। सर्वार्थविदनाधृष्यः सुभगः प्रियदर्शनः
मान देणारा आणि मान मिळवणारा, शुद्ध, प्रसन्नमुख, पूज्य आणि पूजक, सर्व कार्यांचा जाणकार, अजेय, भाग्यवान आणि सर्वांना प्रिय वाटणारा आहे.
बहुधान्यो बहुधनो बहुयानश्च दानवः। त्रिवर्गसाधको नित्यं त्रैलोक्ये वरपूरुषः
तो दानव धान्य, संपत्ती आणि वाहनांनी नेहमीच भरपूर होता. तो नेहमीच धर्म, अर्थ आणि काम या तीनही पुरुषार्थांची साधना करत असे आणि त्रैलोक्यात तो सर्वश्रेष्ठ पुरुष मानला जात असे.
स्वपुरीनिलयो नित्यं देवदानवदर्पहा। स चैवं पालयामास त्रैलोक्ये सकलाः प्रजाः
तो नेहमी आपल्या नगरात राहायचा आणि देव व दानवांचा गर्व मोडायचा. अशा प्रकारे त्याने त्रैलोक्यातील सर्व प्रजांचा योग्य रितीने सांभाळ केला.
नाधमः कश्चिदप्यास्ते तस्मिन्राजनि दानवे। दीनो वा व्यधितो वापि अल्पायुर्वाथ दुःखितः
त्याच्या राज्यात कोणताही दानव नीच, गरीब, आजारी, अल्पायुषी किंवा दुःखी नव्हता.
मूर्खो वा मंदरूपो वा दुर्भगो वा निराकृतः। एवं युतं तं विमलैर्गुणौघैर्दृष्ट्वा च मत्वा च निविष्टबुद्धिं
कोणताही मूर्ख, कुरूप, दुर्दैवी किंवा तिरस्कृत नव्हता. त्याच्यातील निर्मळ गुण पाहून आणि त्याची स्थिर बुद्धी ओळखून,
प्रसादयन्दैत्यवरं महात्मा पुरंदरस्तं तु दनुप्रधानं। तेजोयुक्तं दानवं तं तपंतमिव भास्करं
महात्मा पुरंदराने त्या तेजस्वी आणि तपस्वी दानवप्रमुखाला प्रसन्न करण्याचा प्रयत्न केला, जो सूर्यासारखा तेजस्वी होता.
त्रैलोक्यधारणे शक्तं विस्मितः सोऽभवत्तदा। इंद्रं पुरागतं दृष्ट्वा दानवेंद्राय पार्थिव
त्रैलोक्याचे पालन करण्याची त्याची क्षमता पाहून इंद्र आश्चर्यचकित झाला आणि राजन, तो इंद्र त्या दानवराजाकडे आला.
इदमूचुस्तदागत्वा दानवा युद्धदुर्मदाः। आश्चर्यमिति वै कृत्वा इंद्रोभ्येति पुरीं तव1.30.
तेव्हा युद्धात पराक्रमी असलेल्या दानवांनी म्हटले, 'हे किती अद्भुत आहे—स्वतः इंद्र तुझ्या नगरीकडे येतो आहे.'
एकाकी द्विजमुख्येन वामनेन सह प्रभो। अस्माभिर्यदनुष्ठेयं सांप्रतं नो वदस्व राट्
हे प्रभो, आम्ही सर्वजण आणि श्रेष्ठ ब्राह्मण वामन फक्त एकटेच आहोत. आम्ही आता काय करावे, ते कृपया सांगावे.
दानवानब्रवीत्सर्वान्पुरे तिष्ठत संकुलं। प्रवेश्यतां देवराजः पूज्यः स तु ममाद्य वै
त्याने सर्व दानवांना सांगितले, 'तुम्ही सर्वजण नगरातच रहा; देवांचा राजा आज माझ्या कडून सन्मान मिळवणार आहे, म्हणून त्याला आत येऊ द्या.'
एतस्मिन्नेव काले तु वामनः स च वासवः। आगतौ दनुनाथेन प्रेम्णा चैवावलोकितौ
त्याच वेळी वामन आणि वासव तेथे आले आणि दानवांचा स्वामी त्यांच्याकडे प्रेमाने पाहू लागला.
कृतार्थं मन्यतात्मानं प्रणिपातपुरःसरम्। उवाच वचनं राजा दानवानां धुरंधरः
स्वतःला कृतार्थ समजून, नम्रतेने वंदन करून, दानवांचा भार वाहणारा राजा असे बोलला.
अद्य वै त्रिषु लोकेषु नास्ति धन्यतरो मया। योहं श्रियावृतः शक्रं पश्यामि गृहमागतम्
आज त्रैलोक्यात माझ्याहून अधिक भाग्यवान कोणी नाही, कारण मी समृद्धीने वेढलेला असून शक्राला माझ्या घरी आलेला पाहतो.
अर्थित्वकाम्यया यस्तु मामयं याचयिष्यति। गृहागतस्य तस्याहं दास्ये प्राणानपि ध्रुवम्
जो कोणी इच्छेने किंवा गरजेने माझ्या घरी येऊन काही मागेल, त्याला मी नक्कीच माझे प्राणसुद्धा देईन.
दारान्पुत्रांस्तथागारं त्रैलोक्ये का कथा मम। आगत्य संमुखं तस्य अंकमानीय सादरम्
त्रैलोक्यात मला पत्नी, मुले किंवा घराची काय गरज? त्याला समोर येऊन मी आदराने मांडीवर बसवले.
परिष्वज्याभिनन्द्यैनं गृहं प्रावेशयत्स्वकम्। तस्य स्वागतमर्घ्याद्यैः कृत्वा पूजां प्रयत्नतः
त्याला मिठी मारून आणि स्वागत करून, त्याला आपल्या घरी नेले; पाण्याने व इतर वस्तूंनी स्वागत करून, मनापासून त्याची पूजा केली.
अद्य मे सफलं जन्म पूर्णाः सर्वे मनोरथाः। यस्त्वां पश्यामि शक्राद्य स्वयमेव गृहागतम्
आज माझे जन्म सफल झाले, सर्व इच्छा पूर्ण झाल्या; कारण मी स्वतः शक्राला माझ्या घरी आलेला पाहतो.
ख्याप्योहं दनुमुख्यानां देवराज त्वया कृतः। आगच्छता मम गृहं पुण्यता तु परा हि मे
देवराजा, तुझ्यामुळे मी दानवांमध्ये प्रसिद्ध झालो आहे; तू माझ्या घरी आलास म्हणून माझे पुण्य खरोखरच मोठे झाले.
अग्निष्टोमादिभिर्यज्ञैस्सम्यगिष्टैस्तु यत्फलम्। तत्फलं समवाप्येत त्वयि दृष्टे पुरंदर
अग्निष्टोमासारख्या यज्ञांनी जे फळ मिळते, ते पूर्णपणे मिळवता येते, पण पुरंदर, तुझ्या दर्शनाने ते फळ सहज मिळते.
यत्फलं भूमिदानेन गवां दानेन ऋत्विजे। ममाद्य तत्फलं भूतमथवा राजसूयकम्
भूमी दानाने, गायींच्या दानाने किंवा राजसूय यज्ञाच्या फळाने जे काही मिळतं, ते सर्व आज मला मिळो.
नाल्पेन तपसा लभ्यं दर्शनं तव वासव। एवं गेहे मया यत्ते प्रियं कार्यं तदुच्यताम्
हे वासव, तुझं दर्शन लहान तपाने मिळत नाही; आज तू माझ्या घरी आला आहेस, तर तुला जे प्रिय आहे ते सांग, मी ते नक्की करीन.
विकल्पोऽन्यो न भवता हृदि कार्यः कथंचन। कृतं च तद्विजानीया यद्यदि स्यात्सुदुष्करं
तुझ्या मनात दुसरं काहीही विचार येऊ देऊ नकोस; तुला जे हवं आहे, ते कितीही कठीण असलं तरी, ते झालंच आहे असं समज.
पुण्योहं पुण्यतां प्राप्तो दर्शनात्तव शत्रुहन्। यत्ते देव वरैर्वंद्यौ वंदितौ चरणौ मया
हे शत्रूंचा नाश करणाऱ्या, तुझं दर्शन झाल्याने मी पुण्यवान झालो; देवांनी ज्या पायांची पूजा केली, त्या तुझ्या पायांची मी वंदना केली.
किमागमनकृत्यं ते वद सर्वं मयि प्रभो। अत्याश्चर्यमिदं मन्ये तवागमन कारणं
हे प्रभो, तू का आला आहेस, तुझ्या येण्याचं कारण काय आहे ते सर्व मला सांग; तुझ्या येण्याचं कारण मला फारच अद्भुत वाटतं.
इंद्र उवाच। जानेहं दनुमुख्यानां प्रधानं त्वां तु बाष्कले। नात्याश्चर्यमिदं भाति त्वयि दृष्टेऽसुरोत्तम
इंद्र म्हणाला: बाष्कल, मी तुला दानवांमध्ये प्रमुख म्हणून ओळखतो; म्हणून, असुरश्रेष्ठा, तुला पाहून मला हे काही विशेष वाटत नाही.