विप्रस्योपस्करैर्युक्तां शय्यां दद्याद्विचक्षणा सोपधानां सविन्यासां स्वास्तरावरणां शुभाम्
शहाणी स्त्री ब्राह्मणाला सर्व सामानासह, उशा, गादी, सुंदर चादर, व्यवस्थित लावलेली, अशी शुभ शय्या द्यावी.
दीपिकोपानहच्छत्र पादुकासनसंयुताम् सपत्नीकमलंकृत्य हेमसूत्रांगुलीयकैः१२५ सूक्ष्मवस्त्रैः सकटकैर्धूपमाल्यानुलेपनैः कामदेवं सपत्नीकं गुडकुम्भोपरिस्थितम्
दिवा, पादत्राणे, छत्र, पायरी, आसन, सहपत्नीने सजवलेले, सोन्याच्या अंगठ्या, सूक्ष्म वस्त्रे, कडे, धूप, हार, उटणे याने कामदेव व त्याच्या पत्नीला, गुळाच्या घटावर ठेवून, अर्पण करावे.
ताम्रपात्रासनगतं हेमनेत्रपटावृतम् सुकांस्यभाजनोपेतमिक्षुदंडसमन्वितम्१२७ दद्यादनेन मन्त्रेण तथैकां गां पयस्विनीम् यथांतरं न पश्यामि कामकेशवयोः सदा
तांब्याच्या पात्रावर बसवलेले, सोन्याच्या वस्त्राने झाकलेले, उत्तम कांस्यपात्र व ऊसासह, त्या मंत्राने, एक दुधाळ गायही द्यावी, आणि काम व केशव यांच्यात कधीच भेद न मानावा.
तथैव सर्वकामाप्तिरस्तु विप्र सदा मम तथा च कांचनं देवं प्रतिगृह्य द्विजोत्तमः
अशाच प्रकारे, माझ्या सर्व इच्छा नेहमी पूर्ण होवोत, हे ब्राह्मण; आणि उत्तम ब्राह्मणाने ते सोन्याचे मूळ स्वीकारावे.
कोदात्कामोदादिति वैदिकं मंत्रमुदीरयेत् ततः प्रदक्षिणीकृत्य विसृज्य द्विजपुंगवम्
'कोदात्कामोदा' हा वैदिक मंत्र म्हणून, मग प्रदक्षिणा घालून, त्या ब्राह्मणश्रेष्ठाला सन्मानाने निरोप द्यावा.
शय्यासनादिकं सर्वं ब्राह्मणस्य गृहं नयेत् ततः प्रभृति योऽन्योपि रत्यर्थं गेहमागतः
शय्या, आसन व इतर सर्व वस्तू ब्राह्मणाच्या घरी पाठवाव्यात; त्यानंतर, जो कोणी दुसरा पुरुष तिच्या घरी रमणासाठी येईल,
सम्मान्य सूर्यवारेण स संपूज्यो भवेत्सदा एवं त्रयोदशं यावन्मासमेकं द्विजोत्तमम्
त्याचा नेहमी रविवारी सन्मान व पूजा करावा, असे तेरा महिने, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण.
तर्पयित्वा यथाकामं प्रेषयेच्चैव मंदिरम् तदनुज्ञया रूपवंतं यावदस्यागमो भवेत्
त्याला इच्छेनुसार तृप्त करून, मग त्याला त्याच्या घरी पाठवावे; त्याच्या परवानगीने, तोपर्यंत दुसरा देखणा पुरुष आल्यास त्याला स्वीकारावे.
आत्मनोपि यदा विघ्नं गर्भसूतकराजकम् दैवं वा मानुषं वा स्यादुपरागेण वा ततः
स्वतःच जर, प्रसूती, राजाज्ञा, किंवा दैव किंवा मानवी कारण, किंवा ग्रहण यामुळे अडथळा आला, तर—
सावारा नष्टपंचाशद्यथाशक्ति समर्पयेत् एतद्धि कथितं सम्यग्भवतीनां विशेषतः
ती स्त्री शक्य तितक्या प्रमाणात, अगदी हरवलेली किंवा कठीण असेल तरी, पन्नास नाणे अर्पण करावी. हे सर्व मी खास तुमच्यासाठी नीट सांगितले आहे.
स्वधर्मोयं यतो भाव्यो वेश्यानामिह सर्वदा शय्यया त्यज्यते देव न कदाचिद्यथा भवान्
कारण हेच वेश्यांसाठी नेहमीचं कर्तव्य आहे; देव, जसं तुम्ही कधीच शय्या सोडत नाही, तशीच शय्या कधीच सोडू नये.
शय्या ममाप्यशून्येयं तथास्तु मधुसूदन गीतवादित्रनिर्घोषं देवदेवस्य कारयेत्
माझी शय्याही कधीच रिकामी होऊ नये—मधुसूदन, तसंच होऊ दे. देवांचा देवासाठी गाणं आणि वाद्यांचा आवाज नेहमी करावा.
एतद्वः कथितं सर्वं वेश्याधर्ममशेषतः पुरुहूतेन यत्प्रोक्तं दानवीषु पुरा मया
हे सर्व मी तुम्हाला सांगितलं, वेश्यांचा संपूर्ण धर्म, पूर्वी पुरूहूत आणि मी दानव स्त्रियांमध्ये सांगितल्याप्रमाणे.
तदिदं सांप्रतं सर्वं भवतीष्वपि युज्यते सर्वपापप्रशमनमनंतफलदायकम्
हे सर्व आता तुमच्यावरही लागू होतं; हे सर्व पापांचं नाश करतं आणि अनंत फळ देतं.
कल्याणिनीनां कथितं तदेतद्दुश्चरं व्रतम् करोति याऽशेषमुदग्रमेतत्कल्याणिनी माधवलोकसंस्था
सज्जन स्त्रियांसाठी हे कठीण व्रत सांगितलं आहे; जी स्त्री हे पूर्णपणे आणि उत्साहाने करते, तीच खऱ्या अर्थाने कल्याणी होऊन माधवाच्या भक्तांत स्थान मिळवते.
सा पूजिता देवगणैरशेषैरानंदकृत्स्थानमुपैति विष्णोः तपोधनः सोप्यभिधाय चैतदनंगदानव्रतमंगनानाम्
ती स्त्री सर्व देवांनी पूजली जाते आणि विष्णूच्या सान्निध्यात आनंदाचं स्थान मिळवते. तपस्व्याने हे स्त्रियांसाठी दानव्रत सांगितलं, दागिने देणारेही—
स्वस्थानमेष्यंति समस्तमित्थं व्रतं करिष्यंति च देवयोने
त्या सर्वजणी आपल्या स्वतःच्या स्थानावर पोहोचतील आणि असं व्रत करतील, हे देवकुळातील स्त्री.
ब्रह्मोवाच। भगवन्पुरुषस्येह स्त्रियाश्च वरदायकम्। शोकव्याधिभयं दुःखं न भवेद्येन तद्वद
ब्रह्मा म्हणाले: भगवंत, पुरुष आणि स्त्रियांना वर देणारं, ज्यामुळे दुःख, आजार, भीती किंवा शोक राहत नाही, असं काय आहे ते मला सांगा.
शंकर उवाच। श्रावणस्य द्वितीयायां कृष्णायां मधुसूदनः। क्षीरार्णवे सपत्नीकः सदा वसति केशवः
शंकर म्हणाले: श्रावण महिन्यातील कृष्ण पक्षातील द्वितीया दिवशी, मधुसूदन आपल्या पत्नीसमवेत क्षीरसागरात नेहमी वास करतो, केशवा.
तस्यां संपूज्य गोविंदं सर्वान्कामानवाप्नुयात्। गोभूहिरण्यदानादि सप्तकल्पशतानुगम्
त्या दिवशी गोविंदाची पूजा केल्याने सर्व इच्छा पूर्ण होतात आणि सातशे कल्पांपर्यंत गायी, जमीन आणि सोनं दान केल्याचं पुण्य मिळतं.
आवाहनादिकां पूजां पूर्ववत्परिकल्पयेत्। अशून्यशयना नाम द्वितीयासौ प्रकीर्तिता
पूर्वीप्रमाणेच आवाहनादी पूजा करावी; ही द्वितीया 'अशून्यशयना' व्रत म्हणून ओळखली जाते.
तस्यां संपूजयेद्विष्णुमेभिर्मंत्रैर्विधानतः। श्रीवत्सधारिन्श्रीकांत श्रीपते श्रीधराव्यय
त्या दिवशी योग्य पद्धतीने या मंत्रांनी विष्णूची पूजा करावी: 'श्रीवत्स धारण करणारा, श्रीचा प्रिय, श्रीपती, श्रीधर, अव्यय.'
गार्हस्थ्यं मा प्रणाशं मे यातु धर्मार्थकामदं। अग्नयो मा प्रणश्यंतु देवताः पुरुषोत्तम
'माझं गृहस्थाश्रम कधीच नष्ट होऊ नये, ते नेहमी धर्म, अर्थ, आणि काम देणारं असावं; अग्नि कधीच नष्ट होऊ नयेत, देवांनो, पुरुषोत्तम.'
पितरो मा प्रणश्यंतु मम दांपत्यभेदतः। लक्ष्म्या वियुज्यते देवो न कदाचिद्यथा हरिः
'माझ्या दांपत्यात फूट पडून माझे पितर कधीच नष्ट होऊ नयेत; जसं भगवान लक्ष्मीपासून कधीच वेगळे होत नाहीत, तसंच माझ्याबाबतही असावं, हरी.'
तथा कलत्रसंबंधो देव मा मे वियुज्यतां। लक्ष्म्या न शून्यं वरद यथा ते शयनं सदा
'देवा, माझ्या पत्नीसोबतचं नातं कधीच तुटू नये; वरद, जसं तुझं शयन नेहमी लक्ष्मीने भरलेलं असतं, तसंच माझंही असावं.'
शय्या ममाप्यशून्यास्तु तथैव मधुसूदन। गीतवादित्रनिर्घोषान्देवदेवस्य कारयेत्
'माझी शय्याही कधीच रिकामी होऊ नये, मधुसूदन; देवांचा देवासाठी गाणं आणि वाद्यांचा आवाज नेहमी करावा.'
घंटा भवेदशक्तस्य सर्ववाद्यमयो यतः। एवं संपूज्य गोविंदमश्नीयात्तैलवर्जितम्
ज्याच्यात बळ नाही, त्याच्यासाठी घंटा म्हणजे सर्व वाद्यांचं एकत्र रूप असतं; अशा प्रकारे गोविंदाची पूजा करून, नंतर तेल न घातलेलं अन्न खावं.
नक्तमक्षारलवणं यावत्तु स्याच्चतुष्टयं। ततः प्रभाते संजाते लक्ष्मीपतिसमन्विताम्
रात्री चार वेळा, मीठ किंवा क्षार न घातलेलं अन्न घ्यावं; मग सकाळ झाली की लक्ष्मीपतीच्या संगतीने—
दीपान्नभाजनैर्युक्तां शय्यां दद्याद्विलक्षणाम्। पादुकोपानहच्छत्र चामरासन संयुताम्
अन्न आणि दिव्यांच्या भांड्यांनी सजवलेली, पायघड्या, चपला, छत्री, चामर आणि आसन असलेली खास शय्या द्यावी.
अभीष्टोपस्करैर्युक्तां शुक्लपुष्पांबरावृताम्। अव्यंगाय च विप्राय वैष्णवाय कुटुंबिने
हवी ती साधनं असलेली, पांढऱ्या फुलांनी आणि वस्त्रांनी झाकलेली ही शय्या, दोषरहित, विष्णूभक्त आणि कुटुंब असलेल्या ब्राह्मणाला द्यावी.