त्वं चादिकर्ता भव सौकरेस्मिन्कल्पे महावीर वरप्रधान यस्याः स्मृतेः कीर्तनतोप्यशेषं पापं प्रणष्टं त्रिदशाधिपस्य
तूच या सृष्टीचा आद्यकर्ता आहेस, महावीर, श्रेष्ठांमध्ये सर्वात श्रेष्ठ. ज्याच्या केवळ आठवणीने किंवा कीर्तीने, देवांचा अधिपती असलेले सर्व पाप नष्ट होते.
दृष्ट्वा च तामप्सरसामभीष्टां वेश्याकृतामन्यभवान्तरेषु। आभीरकन्या हि कुतूहलेन सैवोर्वशी सम्प्रति नाकपृष्ठे
स्वर्गातील सर्वात प्रिय अप्सरेला, जी मागील जन्मांत वेश्या झाली होती, तीच उत्सुकतेने आता गवळणीच्या रूपात स्वर्गात आहे.
जाताऽथ सा वैश्यकुलोद्भवापि पुलोमकन्या पुरुहूतपत्नी।। तत्रापि तस्याः परिचारिकेयं मम प्रिया सम्प्रति सत्यभामा
ती मग वैश्याच्या घरात जन्मली, पुलोमाची कन्या म्हणूनही, पुरुहूताची पत्नी म्हणूनही झाली; तिथेही ती तिची दासी होती, आणि आता माझी प्रिय सत्यभामा आहे.
कृतं पुरा मंगलमेतदेव द्विजात्मजा वेदवती बभूव
हेच पुण्यपूर्वक कृत्य पूर्वीही झाले होते, जेव्हा द्विजाच्या कन्या वेदवतीचा जन्म झाला होता.
अस्यां च कल्याणतिथौ विवस्वान्सहस्रधारेण सहस्ररश्मिः स्नातः पुरा मण्डलमेत्य तद्वत्तेजोमयं खेटपतिर्बभूव
या शुभ तिथीला, तेजस्वी सूर्य, हजार किरणांसह, इथे स्नान केला होता, आणि त्यामुळे ग्रहांचा स्वामी तेजाने उजळून निघाला.
इदमेवकृतं महेंद्रमुख्यैर्बहुभिर्देवसुरारिकोटिभिश्च फलमस्येह न शक्यते हि वक्तुं यदि जिह्वायुतकोटयो मुखे स्युः
हेच कृत्य इंद्रासह अनेक देवांनी, असंख्य देव-दानवांनी केले आहे; त्याचे फळ सांगता येणार नाही, जरी तोंडात कोट्यवधी जीभा असल्या तरी.
इदमनघशृणोति वक्ति भक्त्या परिपठतीह परोपकारहेतोः इह पंकजनाभभक्तिमान्भवेदथ शक्रस्य सपूज्यतामुपैति
जो कोणी हे दोषरहितपणे ऐकतो, भक्तीने म्हणतो, किंवा इथे दुसऱ्याच्या उपकारासाठी वाचतो, तो कमळनाभाच्या भक्तीत रमतो आणि इंद्रासारखा सन्मान मिळवतो.
कल्याणिनी नाम पुरा विसर्गे या द्वादशी माघसितेभिपूज्या सा पाण्डुपुत्रेण कृता भविष्यत्यंनतपुण्यानघभीमपूर्वा।७२ ब्रह्मोवाच वर्णाश्रमाणां प्रभवः पुराणेषु मया श्रुतः सदाचारश्च भगवान्धर्मशास्त्रांगविस्तरैः
पूर्वी 'कल्याणी' नावाची एक पवित्र द्वादशी होती, माघ महिन्यातील शुक्ल पक्षातील, जी पूजली जायची; ती पांडुपुत्राने केली होती, आणि पुढेही इतर पुण्यवान, भीमाच्या पुढाकाराने, करतील.
पण्यस्त्रीणां समाचारं श्रोतुमिच्छामि तत्वतः ईश्वर उवाच तस्मिन्नेव पुरे ब्रह्मन्सहस्राणि तु षोडश७४ वासुदेवस्य नारीणां भविष्यंत्यंबुजोद्भव ताभिर्वसंतसमये कोकिलालिकुलाकुले७५ पुष्पितोपवने फुल्लकल्हारसरसस्तटे निर्भरं सहपत्नीभिः प्रशस्ताभिरलंकृतः७६ रमयिष्यति विश्वात्मा कृष्णो यदुकुलोद्वहः कुरंगनयनः श्रीमान्मालतीकृतशेखरः७७ गच्छन्समीपमार्गेण सांबो जांबवतीसुतः साक्षात्कंदर्परूपेण सर्वाभरणभूषितः७८ अनंगशरतप्ताभिः साभिलाषमवेक्षितः प्रबुद्धो मन्मथस्तासां भविष्यति यदात्मनि७९ तदवेक्ष्य जगन्नाथस्सर्वज्ञो ध्यानचक्षुषा स्वयंप्रभुर्वक्ष्यति ता वो हरिष्यंति दस्यवः८० अपरोक्षं यतस्त्वेवं स्निग्धमेतद्विचिंतितम् ततः प्रसादितो देव इदं वक्ष्यति शार्ङ्गभृत्८१ ताभिः शापाभितप्ताभिर्भगवान्भूतभावनः उत्तराश्रितदाशानामुद्धर्ता ब्राह्मणप्रियः८२ उपदेक्ष्यत्यनंतात्मा भावि कल्याणकारकम् भवतीनामृषिर्दाल्भ्यो यद्व्रतं कथयिष्यति८३ इत्युक्त्वा ताः परित्यज्य गतोन्तर्धानमीश्वरः ततः कालेन महता भारावतरणे कृते८४ निवृत्ते मौसले तद्वत्केशवे दिवमागते शून्ये यदुकुले सर्वे चोरैरपि जितेर्जुने८५ हृतासु कृष्णपत्नीषु दाशभोग्यासु चार्बुदे तिष्ठंतीषु च दौर्गत्यसंतप्तासु चतुर्मुख८६ आगमिष्यति योगात्मा दाल्भ्योनाम महातपाः तास्तमर्घ्येण संपूज्य प्रणिपत्य पुनःपुनः८७ लालप्यमाना बहुशो वाष्पपर्याकुलेक्षणाः स्मरंत्यो विविधान्भोगान्दिव्यमाल्यानुलेपनान्८८ भर्त्तारं जगतामीशमनंतमपराजितम् दिव्यानुभावां च पुरींनानारत्नगृहाणि च८९ द्वारकावासिनः सर्वान्देवरूपान्कुमारकान् प्रश्नमेतं करिष्यंति मुनेरभिमुखंस्थिताः९० दस्युमिर्भगवन्सर्वाः परिभुक्ता वयं बलात् स्वधर्मश्च्यावितोस्माकमस्मिन्नः शरणं भवान्९१ आदिष्टोसि पुरा ब्रह्मन्केशवेन च धीमता कस्मादीशेन संयोगं प्राप्य वेश्यात्वमागताः९२ वेश्यानामपि यो धर्मस्तं नो ब्रूहि तपोधन कथयिष्ये वदत्तासां यद्दाल्भ्यश्चैकितायनः९३ दाल्भ्य उवाच जलक्रीडाविहारेषु पुरा सरसि मानसे भवतीनां सगर्वाणां नारदोभ्याशमागतः९४ हुताशनसुताः सर्वा भवत्योप्सरसः पुरा अप्रणम्यावलेपेन परिपृष्टः स योगवित्९५ कथं नारायणोस्माकं भर्त्ता स्यादित्युपादिश तस्माद्वरप्रदानं च शापश्चायमभूत्पुरा९६ शय्याद्वयप्रदानेन मधुमाधवमासयोः सुवर्णोपस्करोत्संगं द्वादश्यां शुक्लपक्षतः९७ भर्ता नारायणो नूनं भविष्यत्यन्यजन्मनि यदकृत्वा प्रणामं मे रूपसौभाग्यमत्सरात्९८ परिपृष्टोस्मि तेनाशु वियोगो वो भविष्यति चोरैरपहृताः सर्वा वेश्यात्वं समवाप्स्यथ९९ एवं नारदशापेन केशवस्य च शापतः वेश्यात्वमागताः सर्वा भवत्यः काममोहिताः1.23.१०० इदानीमपि यद्वक्ष्ये तच्छ्रणुध्वं वरांगनाः पुरा दैवासुरे युद्धे हतेषु शतशः सुरैः१०१ दानवासुरदैत्येषु राक्षसेषु ततस्ततः तेषां दारसहस्राणि शतशोथ सहस्रशः१०२ परिणीतानि यानि स्युर्बलाद्भुक्तानि यानि वै तानि सर्वाणि देवेशः प्रोवाच वदतां वरः१०३ वेश्याधर्मेण वर्तध्वमधुना नृपमंदिरे भक्तिमत्यो वरारोहास्तथा देवकुलेषु च१०४ राजतः स्वामिनश्चापि जीविकां च प्रलप्स्यथ भविष्यति च सौभाग्यं सर्वासामपि शक्तितः१०५ यः कश्चिच्छुल्कमादाय गृहमेष्यति वः सदा निश्छद्मनैवोपचर्यः प्रीतिभावैरदांभिकैः१०६ देवतानां पितॄणां च पुण्येह्नि समुपस्थिते गोभूहिरण्यधान्यानि प्रदेयानि च शक्तितः१०७ यद्व्रतं चोपदेक्ष्यामि तत्कुरुध्वं च सर्वशः संसारोत्तारणायालमेतद्वेदविदो विदुः१०८ यदा सूर्यदिने हस्तः पुष्यो वाथ पुनर्वसुः भवेत्सर्वौषधिस्नानं सम्यक्नारी समाचरेत्१०९ तदा पंचशरात्मा तु हरिस्सन्निधिमेष्यति अर्चयेत्पुंडरीकाक्षमनंगस्यानुकीर्तनैः११० कामाय पादौ संपूज्य जंघे वै मोहकारिणे मेढ्रं कंदर्पनिधये कटिं प्रीतिमते नमः१११ नाभिं सौख्यसमुद्राय वामनाय तथोदरम् हृदयं हृदयेशाय स्तनावाह्लादकारिणे११२ उत्कंठायेति वै कंठमास्यमानंदकारिणे वामांसं पुष्पचापाय पुष्पबाणाय दक्षिणम्११३ मानसायेति वै मालि विलोलायेति मूर्द्धजम् सर्वात्मने शिरस्तद्वद्देवदेवस्य पूजयेत्११४ नमः शिवाय शांताय पाशांकुशधराय च गदिने पीतवस्त्राय शंखचक्रधराय च११५ नमो नारायणायेति कामदेवात्मने नमः नमः शांत्यै नमः प्रीत्यै नमारेत्यै नमः श्रियै११६ नमः पुष्ट्यै नमस्तुष्ट्यै नमः सर्वार्थसंपदे एवं संपूज्य गोविंदमनंगात्मकमीश्वरम्११७ गंधमाल्यैस्तथा धूपैर्नैवेद्येन च भामिनी तत आहूय धर्मज्ञं ब्राह्मणं वेदपारगम्११८ अव्यंगमथ संपूज्य गंधपुष्पार्चनादिभिः शालेयतंडुलप्रस्थं घृतपात्रेण संयुतम्११९ तस्मै विप्राय वै दद्यान्माधवः प्रीयतामिति यथेष्टाहारसंभुक्तमेनं द्विजमनुत्तमम्१२० रत्यर्थं कामदेवोयमिति चित्ते च धारयेत् यद्यदिच्छति विप्रेंद्रस्तत्तत्कुर्याद्विलासिनी१२१ सर्वभावेन चात्मानमर्पयेत्स्मितभाषिणी एवमादित्यवारेण सर्वमेतत्समाचरेत्
तंडुलप्रस्थदानं च यावन्मासास्त्रयोदश ततस्त्रयोदशे मासि संप्राप्ते चास्य भामिनी
तीन महिन्यांच्या तेरा काळपर्यंत तांदळाचा एक प्रस्थ द्यावा; आणि तेराव्या महिन्यात, हे सुंदरिनी,
विप्रस्योपस्करैर्युक्तां शय्यां दद्याद्विचक्षणा सोपधानां सविन्यासां स्वास्तरावरणां शुभाम्
शहाणी स्त्री ब्राह्मणाला सर्व सामानासह, उशा, गादी, सुंदर चादर, व्यवस्थित लावलेली, अशी शुभ शय्या द्यावी.
दीपिकोपानहच्छत्र पादुकासनसंयुताम् सपत्नीकमलंकृत्य हेमसूत्रांगुलीयकैः१२५ सूक्ष्मवस्त्रैः सकटकैर्धूपमाल्यानुलेपनैः कामदेवं सपत्नीकं गुडकुम्भोपरिस्थितम्
दिवा, पादत्राणे, छत्र, पायरी, आसन, सहपत्नीने सजवलेले, सोन्याच्या अंगठ्या, सूक्ष्म वस्त्रे, कडे, धूप, हार, उटणे याने कामदेव व त्याच्या पत्नीला, गुळाच्या घटावर ठेवून, अर्पण करावे.
ताम्रपात्रासनगतं हेमनेत्रपटावृतम् सुकांस्यभाजनोपेतमिक्षुदंडसमन्वितम्१२७ दद्यादनेन मन्त्रेण तथैकां गां पयस्विनीम् यथांतरं न पश्यामि कामकेशवयोः सदा
तांब्याच्या पात्रावर बसवलेले, सोन्याच्या वस्त्राने झाकलेले, उत्तम कांस्यपात्र व ऊसासह, त्या मंत्राने, एक दुधाळ गायही द्यावी, आणि काम व केशव यांच्यात कधीच भेद न मानावा.
तथैव सर्वकामाप्तिरस्तु विप्र सदा मम तथा च कांचनं देवं प्रतिगृह्य द्विजोत्तमः
अशाच प्रकारे, माझ्या सर्व इच्छा नेहमी पूर्ण होवोत, हे ब्राह्मण; आणि उत्तम ब्राह्मणाने ते सोन्याचे मूळ स्वीकारावे.
कोदात्कामोदादिति वैदिकं मंत्रमुदीरयेत् ततः प्रदक्षिणीकृत्य विसृज्य द्विजपुंगवम्
'कोदात्कामोदा' हा वैदिक मंत्र म्हणून, मग प्रदक्षिणा घालून, त्या ब्राह्मणश्रेष्ठाला सन्मानाने निरोप द्यावा.
शय्यासनादिकं सर्वं ब्राह्मणस्य गृहं नयेत् ततः प्रभृति योऽन्योपि रत्यर्थं गेहमागतः
शय्या, आसन व इतर सर्व वस्तू ब्राह्मणाच्या घरी पाठवाव्यात; त्यानंतर, जो कोणी दुसरा पुरुष तिच्या घरी रमणासाठी येईल,
सम्मान्य सूर्यवारेण स संपूज्यो भवेत्सदा एवं त्रयोदशं यावन्मासमेकं द्विजोत्तमम्
त्याचा नेहमी रविवारी सन्मान व पूजा करावा, असे तेरा महिने, हे श्रेष्ठ ब्राह्मण.
तर्पयित्वा यथाकामं प्रेषयेच्चैव मंदिरम् तदनुज्ञया रूपवंतं यावदस्यागमो भवेत्
त्याला इच्छेनुसार तृप्त करून, मग त्याला त्याच्या घरी पाठवावे; त्याच्या परवानगीने, तोपर्यंत दुसरा देखणा पुरुष आल्यास त्याला स्वीकारावे.
आत्मनोपि यदा विघ्नं गर्भसूतकराजकम् दैवं वा मानुषं वा स्यादुपरागेण वा ततः
स्वतःच जर, प्रसूती, राजाज्ञा, किंवा दैव किंवा मानवी कारण, किंवा ग्रहण यामुळे अडथळा आला, तर—
सावारा नष्टपंचाशद्यथाशक्ति समर्पयेत् एतद्धि कथितं सम्यग्भवतीनां विशेषतः
ती स्त्री शक्य तितक्या प्रमाणात, अगदी हरवलेली किंवा कठीण असेल तरी, पन्नास नाणे अर्पण करावी. हे सर्व मी खास तुमच्यासाठी नीट सांगितले आहे.
स्वधर्मोयं यतो भाव्यो वेश्यानामिह सर्वदा शय्यया त्यज्यते देव न कदाचिद्यथा भवान्
कारण हेच वेश्यांसाठी नेहमीचं कर्तव्य आहे; देव, जसं तुम्ही कधीच शय्या सोडत नाही, तशीच शय्या कधीच सोडू नये.
शय्या ममाप्यशून्येयं तथास्तु मधुसूदन गीतवादित्रनिर्घोषं देवदेवस्य कारयेत्
माझी शय्याही कधीच रिकामी होऊ नये—मधुसूदन, तसंच होऊ दे. देवांचा देवासाठी गाणं आणि वाद्यांचा आवाज नेहमी करावा.
एतद्वः कथितं सर्वं वेश्याधर्ममशेषतः पुरुहूतेन यत्प्रोक्तं दानवीषु पुरा मया
हे सर्व मी तुम्हाला सांगितलं, वेश्यांचा संपूर्ण धर्म, पूर्वी पुरूहूत आणि मी दानव स्त्रियांमध्ये सांगितल्याप्रमाणे.
तदिदं सांप्रतं सर्वं भवतीष्वपि युज्यते सर्वपापप्रशमनमनंतफलदायकम्
हे सर्व आता तुमच्यावरही लागू होतं; हे सर्व पापांचं नाश करतं आणि अनंत फळ देतं.
कल्याणिनीनां कथितं तदेतद्दुश्चरं व्रतम् करोति याऽशेषमुदग्रमेतत्कल्याणिनी माधवलोकसंस्था
सज्जन स्त्रियांसाठी हे कठीण व्रत सांगितलं आहे; जी स्त्री हे पूर्णपणे आणि उत्साहाने करते, तीच खऱ्या अर्थाने कल्याणी होऊन माधवाच्या भक्तांत स्थान मिळवते.
सा पूजिता देवगणैरशेषैरानंदकृत्स्थानमुपैति विष्णोः तपोधनः सोप्यभिधाय चैतदनंगदानव्रतमंगनानाम्
ती स्त्री सर्व देवांनी पूजली जाते आणि विष्णूच्या सान्निध्यात आनंदाचं स्थान मिळवते. तपस्व्याने हे स्त्रियांसाठी दानव्रत सांगितलं, दागिने देणारेही—
स्वस्थानमेष्यंति समस्तमित्थं व्रतं करिष्यंति च देवयोने
त्या सर्वजणी आपल्या स्वतःच्या स्थानावर पोहोचतील आणि असं व्रत करतील, हे देवकुळातील स्त्री.
ब्रह्मोवाच। भगवन्पुरुषस्येह स्त्रियाश्च वरदायकम्। शोकव्याधिभयं दुःखं न भवेद्येन तद्वद
ब्रह्मा म्हणाले: भगवंत, पुरुष आणि स्त्रियांना वर देणारं, ज्यामुळे दुःख, आजार, भीती किंवा शोक राहत नाही, असं काय आहे ते मला सांगा.
शंकर उवाच। श्रावणस्य द्वितीयायां कृष्णायां मधुसूदनः। क्षीरार्णवे सपत्नीकः सदा वसति केशवः
शंकर म्हणाले: श्रावण महिन्यातील कृष्ण पक्षातील द्वितीया दिवशी, मधुसूदन आपल्या पत्नीसमवेत क्षीरसागरात नेहमी वास करतो, केशवा.
तस्यां संपूज्य गोविंदं सर्वान्कामानवाप्नुयात्। गोभूहिरण्यदानादि सप्तकल्पशतानुगम्
त्या दिवशी गोविंदाची पूजा केल्याने सर्व इच्छा पूर्ण होतात आणि सातशे कल्पांपर्यंत गायी, जमीन आणि सोनं दान केल्याचं पुण्य मिळतं.
माझ्या मनात आहे की, वेश्यांचे आचार-विचार मी प्रत्यक्ष जाणून घ्यावेत.