सहस्रेणाथ निष्काणां कृत्वा दद्याच्छतेन वा।। दशभिर्वा त्रिभिर्वापि निष्केणैकेन वा पुनः
हजार निष्कांनी, किंवा शंभर, दहा, तीन किंवा अगदी एका निष्कानेही दान करावे.
पद्मं स्वशक्तितो दद्यात्पूर्ववन्मंत्रपाठनम्।। वित्तशाठ्यं न कुर्वीत कुर्वन्दोषान्समश्नुते
स्वतःच्या सामर्थ्यानुसार कमळ द्यावे, पूर्वीप्रमाणे मंत्र म्हणावा; संपत्तीमध्ये कपट करू नये, कारण कपट करणाऱ्याला त्याचे दोष भोगावे लागतात.
अमृतं पिबतो वक्त्रात्सूर्यस्यामृतबिंदवः।। समुत्पेतुर्द्धरण्यां ये शालिमुद्गेक्षवस्तु ते
सूर्याने अमृत प्यायला तेव्हा त्याच्या तोंडातून अमृताचे थेंब पृथ्वीवर पडले; हे थेंबच तांदूळ, मूग आणि ज्वारी झाले.
शर्करायारसस्तस्मादिक्षुसारोमृतात्मवान्।। इष्टारवेरतः पुण्या शर्करा हव्यकव्ययोः
त्यातूनच ऊसाचा गोड रस निर्माण झाला, ज्याचा स्वभाव अमृतासारखा आहे; ही साखर देवांना आणि पितरांना नैवेद्य म्हणून पवित्र मानली जाते.
शर्करासप्तमी चेयं वाजिमेधफलप्रदा।। सर्वदुष्टोपशमनी पुत्रपौत्रविवर्धिनी
ही साखरेची सप्तमी व्रत अश्वमेध यज्ञाचे फळ देते; सर्व वाईट गोष्टी शांत करते आणि मुलाबाळांची वाढ होते.
यः कुर्यात्परया भक्त्या स परं ब्रह्म गच्छति।। कल्पमेकं वसेत्स्वर्गे ततो याति परं पदम्
जो कोणी हे व्रत अत्यंत भक्तीने करतो, तो परम ब्रह्म मिळवतो; एक कल्प स्वर्गात राहतो आणि नंतर सर्वोच्च स्थानाला पोहोचतो.
इदमनघ शृणोति यः स्मरेद्वा परिपठतीह सुरेश्वरस्य लोके।। मतिमपि च ददाति सोपि देवैरमरपुरे परिपूज्यते मुनीन्द्रैः
हे जो कोणी, हे निष्पापा, ऐकतो, आठवतो किंवा वाचतो, त्याला देवांची आणि ऋषींच्या नगरीत बुद्धी मिळते आणि देव-ऋषी त्याचा सन्मान करतात.
अतः परं प्रवक्ष्यामि तद्वत्कमलसप्तमीम्।। यस्यास्संकीर्त्तनादेव तुष्यतीह दिवाकरः
आता मी कमळ सप्तमी सांगतो, जिच्या केवळ नामस्मरणाने सूर्य देव प्रसन्न होतो.
वसंतामलसप्तम्यां सुस्नातो गौरसर्षपैः।। तिलपात्रे च सौवर्णं निधाय कमलं शुभम्
वसंत ऋतूतील शुद्ध सप्तमीला, पांढऱ्या मोहरीने स्नान करून, तिळाच्या पात्रात सुवर्ण कमळ ठेवावे.
वस्त्रयुग्मावृतं कृत्वा गंधपुष्पैरथार्चयेत्।। नमस्ते पद्महस्ताय नमस्ते विश्वधारिणे
त्यावर दोन वस्त्रे गुंडाळून, सुगंधी फुलांनी पूजा करावी; 'कमळहस्ताला नमस्कार, विश्वधारण करणाऱ्याला नमस्कार.'
दिवाकर नमस्तेस्तु प्रभाकर नमोस्तुते।। ततो द्विकालवेलायामुदकुंभसमन्वितम्
'सूर्यदेवा, तुला नमस्कार; तेजस्वी प्रभाकर, तुला नमस्कार.' नंतर, दोन्ही वेळेला पाण्याचा कलश घेऊन...
विप्राय दद्यात्संपूज्य वस्त्रमाल्यविभूषणैः।। शक्तितः कपिलां दद्यादलंकृत्य विधानतः
ब्राह्मणाला वस्त्र, हार आणि दागिने देऊन सन्मान करावा; आणि आपल्या सामर्थ्यानुसार, सुशोभित कपिला गाय विधिपूर्वक द्यावी.
अहोरात्रे गते पश्चादष्टम्यां भोजयेद्द्विजान्।। यथाशक्ति च भुंजीत विमांसं तैलवर्जितं
दिवस-रात्र गेल्यावर, आठव्या दिवशी ब्राह्मणांना जेवू घालावे; आपल्या क्षमतेनुसार, मांस व तेल वर्ज्य करून शुद्ध अन्न घ्यावे.
अनेन विधिना शुक्लसप्तम्यां मासि मासि च।। सर्वं समाचरेद्भक्त्या वित्तशाठ्यविवर्जितः
या पद्धतीने प्रत्येक महिन्याच्या शुद्ध सप्तमीला, श्रद्धेने आणि धनात कपट न ठेवता सर्व विधी करावेत.
व्रतांते शयनं दद्यात्सुवर्णकमलान्वितम्
व्रताच्या शेवटी, सुवर्ण कमळाने सुशोभित शय्याही द्यावी.
गाश्च प्रदद्याच्छक्त्या तु सुवर्णस्य पयस्विनीः।। भाजनासनदीपादीन्दद्यादिष्टानुपस्करान्
आपल्या सामर्थ्यानुसार, सोन्याच्या आणि दूध देणाऱ्या गायी द्याव्यात; तसेच इच्छित पात्रे, आसने, दिवे इत्यादी उपयुक्त वस्तू द्याव्यात.
अनेन विधिना यस्तु कुर्यात्कमलसप्तमीम्।। लक्ष्मीमनंतामभ्येति सूर्यलोके च मोदते
जो कोणी या पद्धतीने कमळ सप्तमी करतो, त्याला अनंत लक्ष्मी मिळते आणि सूर्यलोकात आनंद मिळतो.
कल्पेकल्पे ततो लोकान्सप्त गत्वा पृथक्पृथक्।। अप्सरोभिः परिवृतस्ततो याति परां गतिं
नंतर, प्रत्येक कल्पात सातही लोकांमध्ये वेगवेगळ्या ठिकाणी पोहोचून, अप्सरांच्या संगतीत, तो सर्वोच्च स्थान गाठतो.
पश्येदिमां यः शृणुयान्मुहूर्ते पठेच्च भक्त्याथ मतिं ददाति।। सोप्यत्र लक्ष्मीममलामवाप्य गंधर्वविद्याधरलोकमेति
जो कोणी हे पाहतो, ऐकतो किंवा भक्तीने योग्य वेळी वाचतो, त्याला येथेच शुद्ध लक्ष्मी मिळते आणि तो गंधर्व व विद्याधर लोकात प्रवेश करतो.
अतः परं प्रवक्ष्यामि सर्वपापप्रणाशिनीम्।। सर्वकामप्रदां पुण्यां नाम्ना मंदारसप्तमीं
आता मी पुढे सर्व पापांचा नाश करणारी, सर्व इच्छा पूर्ण करणारी आणि पुण्यदायी अशी मंदार सप्तमी सांगतो.
माघस्यामलपक्षे तु पंचम्यां लघुभुङ्नरः।। दंतकाष्ठं ततः कृत्वा षष्ठीमुपवसेद्बुधः
माघ महिन्याच्या शुद्ध पक्षातील पंचमीला मनुष्याने हलके अन्न घ्यावे. त्यानंतर, दात घासण्यासाठी काडी करून, सहाव्या दिवशी ज्ञानी व्यक्तीने उपवास करावा.
विप्रान्संपूजयित्वा तु मंदारं प्रार्थयेन्निशि।। ततः प्रभात उत्थाय कृत्वा स्नानं पुनर्द्विजान्
ब्राह्मणांचे पूजन करून, रात्री मन्दाराची प्रार्थना करावी. मग पहाटे उठून स्नान करून, पुन्हा ब्राह्मणांचे पूजन करावे.
भोजयेच्छक्तितः कुर्यान्मंदारकुसुमाष्टकं।। सौवर्णं पुरुषं तद्वत्पद्महस्तं सुशोभनं
स्वतःच्या सामर्थ्यानुसार ब्राह्मणांना जेवू घालावे आणि आठ मन्दार फुले तयार करावीत. त्याचप्रमाणे, कमळ हातात असलेली सुंदर सोन्याची पुरुषमूर्ती बनवावी.
पद्मं कृष्णतिलैः कृत्वा ताम्रपात्रेष्टपत्रकं।। हेममंदारकुसुमैर्भास्करायेति पूर्वतः
तांब्याच्या पात्रात काळ्या तीळांनी कमळ तयार करून, त्याखाली पान ठेवावे. सोन्याच्या मन्दार फुलांनी पूर्व दिशेला भास्कराचे पूजन करावे.
नमस्कारेण तद्वच्च सूर्यायेत्यमले दले।। दक्षिणे तद्वदर्काय तथार्यम्णे च नैर्ऋते
नमस्कार करून, तसाच पूजन अमल डाळीवर सूर्याचे करावे. दक्षिणेला त्याचप्रमाणे अर्काचे, आणि नैऋत्य दिशेला अर्यमणाचे पूजन करावे.
पश्चिमे वेदधाम्ने च वायव्ये चंडभानवे।। पूष्णे चोत्तरतः पूज्य आनंदायेति तत्परम्
पश्चिम दिशेला वेदधामाचे, वायव्येला चंडभानूचे, उत्तरेला पूष्णाचे आणि शेवटी आनंदाचे पूजन करावे.
कर्णिकायां च पुरुषः स्थाप्यः सर्वात्मनेपि च।। शुक्लवस्त्रैः समावेष्ट्य भक्ष्यैर्माल्यफलादिभिः
कमळाच्या मध्यभागी पुरुषमूर्ती ठेवावी, ती सर्वात्म्याचे प्रतीक असावी. तिला पांढऱ्या वस्त्रांनी गुंडाळून, विविध पक्वान्न, फुले, फळे आणि इतर नैवेद्य अर्पण करावे.
एवमभ्यर्च्य तत्सर्वं दद्याद्वेदविदे पुनः।। भुंजीतातैललवणं वाग्यतः प्राङ्मुखो गृही
अशा प्रकारे सर्वांचे पूजन करून, ते पुन्हा वेदज्ञ ब्राह्मणाला द्यावे. मग गृहस्थाने पूर्वेकडे तोंड करून, मौन धारण करून, तेल व मीठ असलेले अन्न सेवन करावे.
अनेन विधिना सर्वं सप्तम्यां मासिमासि च।। कुर्यात्संवत्सरं यावद्वित्तशाठ्यविवर्जितः
या पद्धतीने, प्रत्येक महिन्याच्या सप्तमीला, वर्षभर सर्व विधी करावेत आणि धनाबद्दल कंजूषपणा ठेवू नये.
एतदेव व्रतांते तु निधाय कलशोपरि।। गोभिर्विभवतः सार्द्धं दातव्यं भूतिमिच्छता३०० 1.21.
व्रताच्या शेवटी, हे सर्व वस्तू कलशावर ठेवून, ज्याला संपत्ती हवी आहे त्याने आपल्या सामर्थ्यानुसार गायींसह दान करावे.