रजतं पाहि तस्मान्नः शोकसंसारसागरात्।। इत्थं निवेश्य यो दद्याद्रजताचलमुत्तमम्
'हे चांदी, आम्हाला दुःखाच्या आणि संसाराच्या सागरातून वाचव.' अशा प्रकारे जो कोणी उत्तम चांदीचा पर्वत तयार करून दान करतो—
गवामयुतसाहस्रफलमाप्नोति मानवः।। सोमलोके सगंधर्वैः किन्नराप्सरसांगणैः
तो मनुष्य दहा हजार गायींचं फळ मिळवतो. सोमलोकात, गंधर्व, किन्नर व अप्सरांच्या समूहासोबत—
पूज्यमानो वसेद्विद्वान्यावदाभूतसंप्लवम्।। अथातः संप्रवक्ष्यामि शर्कराचलमुत्तमम्
मान्यतेने सन्मान मिळवून, तो ज्ञानी तिथे महाप्रलयापर्यंत वास करतो. आता मी उत्तम साखरेचा पर्वत सांगतो.
यस्य प्रदानाद्विष्ण्वर्करुद्रास्तुष्यंति सर्वदा।। अष्टभिः शर्कराभारैरुत्तमः स्यान्महाचलः
ज्याच्या दानाने विष्णु, सूर्य आणि रुद्र नेहमी प्रसन्न होतात. आठ भार साखरेने बनवलेला मोठा पर्वत सर्वश्रेष्ठ आहे.
चतुर्भिर्मध्यमः प्रोक्तो भाराभ्यामधमः स्मृतः।। भारेण चार्द्धभारेणकुर्याद्यः स्वल्पवित्तवान्
चार भारांचा पर्वत मध्यम समजला जातो, दोन भारांचा कनिष्ठ मानला जातो. ज्याच्याकडे थोडं धन आहे, त्याने एक किंवा अर्धा भार वापरावा.
विष्कंभपर्वतान्कुर्यात्तुरीयांशेन मानवः।। धान्यपर्वतवत्सर्वं हैमांबरसुसंयुतम्
आधार पर्वत चौथ्या भागाने बनवावेत. सर्व काही धान्य पर्वतासारखं, सोन्याच्या वस्त्रांनी सुशोभित करावं.
मेरोरुपरितः स्थाप्यं हैमं तत्र तरुत्रयम्।। मंदारः पारिजातश्च तृतीयः कल्पपादपः
मेरूच्या वरती तीन सोन्याची झाडं ठेवावीत — मंदार, पारिजात आणि तिसरं कल्पवृक्ष.
एतद्वृक्षत्रयं मूर्ध्नि सर्वेष्वपि निवेशयेत्।। हरिचंदनसंतानौ पूर्वपश्चिमभागयोः
ही तीनही झाडं सर्व पर्वतांच्या शिखरावर ठेवावीत, आणि पूर्व-पश्चिम दिशेला हरीनिंब व चंपकाची झाडं लावावीत.
निवेश्यौ सर्वशैलेषु विशेषाच्छर्कराचले।। मंदरे कामदेवस्तु प्रत्यग्वक्त्रः सदा भवेत्
ही झाडं सर्व पर्वतांवर, विशेषतः साखरेच्या पर्वतावर ठेवावीत. मंदार पर्वतावर, कामदेव नेहमी पश्चिमेकडे तोंड करून असावा.
गंधमादनशृंगे तु धनदः स्यादुदङ्मुखः।। प्राङ्मुखो वेदमूर्त्तिस्तु हंसः स्याद्विपुलाचले२०० 1.21.
गंधमादनाच्या शिखरावर कुबेर उत्तर दिशेला तोंड करून असावा. विपुल पर्वतावर, वेदस्वरूप हंस पूर्वेकडे तोंड करून असावा.
हैमी भवेत्सुपार्श्वे तु सुरभी दक्षिणामुखी।। धान्यपर्वतवत्सर्वमावाहनमखादिकम्
सोन्याचं भांडं बाजूला ठेवावं आणि गायीला दक्षिणेकडे तोंड करून बसवावं. धान्याच्या पर्वतासारखी सर्व पूजा, आवाहनापासून समारोपापर्यंत, याच पद्धतीने करावी.
कृत्वाथ गुरवे दद्यान्मध्यमं पर्वतोत्तमम्।। ऋत्विग्भ्यश्चतुरः शैलानिमान्मंत्रानुदीरयेत्
मग मधल्या पर्वतांपैकी उत्तम पर्वत गुरूंना द्यावा, आणि चार पर्वत ऋत्विजांना द्यावेत, हे मंत्र म्हणत.
सौभाग्यामृतसारोयं परमः शर्कराचलः।। तस्मादानंदकारी त्वं भवशैलेंद्र सर्वदा
हा साखरेचा श्रेष्ठ पर्वत म्हणजे सौभाग्याचं अमृत आहे. म्हणून, पर्वतराज, तू नेहमी आनंद देणारा हो.
अमृतं पिबतां ये तु पतिता भुवि शीकराः।। देवानां तत्समुत्थस्त्वं पाहि नः शर्कराचल
देवतांनी अमृत पिताना जे थेंब पृथ्वीवर पडतात, त्या थेंबांपासून निर्माण झालेल्या साखरेच्या पर्वता, तू आम्हांला रक्षण कर.
मनोभवधनुर्मध्यादुद्भूता शर्करा पुनः।। तन्मयोसि महाशैल पाहि संसारसागरात्
कामदेवाच्या धनुष्याच्या मधून जी साखर निर्माण झाली, तीच तू महान पर्वत आहेस. आम्हांला संसाराच्या समुद्रातून वाचव.
यो दद्याच्छर्कराशैलमनेन विधिना नरः।। सर्वपापविनिर्मुक्तः प्रयाति ब्रह्ममंदिरम्
जो मनुष्य या पद्धतीने साखरेचा पर्वत दान करतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो आणि ब्रह्मलोकात जातो.
चंद्रसूर्यप्रतीकाशमधिरुह्यानुजीविभिः।। सहैव यानमुत्तिष्ठेत्ततो विष्णुप्रभो दिवि
चंद्रसूर्यासारखा तेजस्वी वाहनावर आपल्या अनुयायांसह बसून, तो विष्णूच्या स्वर्गात जातो.
ततः कल्पशतांते तु सप्तद्वीपाधिपो भवेत्।। आयुरारोग्यसंपन्नो यावज्जन्मायुतत्रयम्
शंभर कल्पांच्या शेवटी तो सात द्वीपांचा अधिपती होतो, आणि तीन हजार जन्मांपर्यंत दीर्घायुष्य, आरोग्य आणि संपत्ती मिळवतो.
भोजनं शक्तितः कुर्यात्सर्वशैलेष्वमत्सरः।। स्वयं चाक्षारलवणमश्नीयात्तदनुज्ञया
सर्व पर्वतांसाठी आपली शक्तीपुरती उत्तम भोजन द्यावं, कुणावरही मत्सर न ठेवता. आणि त्यांच्या परवानगीने स्वतः अक्षत मीठ खावं.
पर्वतोपस्करान्सर्वान्प्रापयेद्ब्राह्मणालयम्।। एतत्ते सर्वमाख्यातं शैलदानमनुत्तमम्
पर्वतांसाठी वापरलेली सर्व भांडी ब्राह्मणाच्या घरी द्यावीत. मी तुला पर्वतदानाची ही सर्वश्रेष्ठ माहिती सांगितली.
यदन्यद्रोचते तुभ्यं तन्मां पृच्छस्व पार्थिव भगवन्भवसंसारसागरोत्तारकारकम्
राजा, तुला अजून काही विचारायचं असेल तर विचार, जे भवसागरातून तारून नेईल.
किंचिद्व्रतं समाचक्ष्व स्वर्गारोग्यफलप्रदम् सौरधर्मं प्रवक्ष्यामि नाम्ना कल्याणसप्तमीम्
स्वर्ग आणि आरोग्य देणारं कोणतं व्रत आहे ते सांग. मी सूर्यधर्म, ज्याला कल्याणसप्तमी म्हणतात, ते सांगतो.
विशोकसप्तमीं तद्वत्तृतीयां फलसप्तमीम्।। शर्करासप्तमीं कुर्यात्तथा कमलसप्तमीम्
विशोक सप्तमी, तृतीयेला फळसप्तमी, साखरसप्तमी आणि कमलसप्तमी अशी व्रते करावीत.
मंदारसप्तमीं षष्ठीं सप्तमीं शुभसप्तमीम्।। सर्वाः पुण्यफलाः प्रोक्ताः सर्वा देवर्षिपूजिताः
मंदारसप्तमी, षष्ठी सप्तमी आणि शुभसप्तमी — ही सर्व व्रते पुण्यफळ देणारी आहेत आणि देव-ऋषींनी पूजलेली आहेत.
विधानमासां वक्ष्यामि यथावदनुपूर्वशः।। यदा तु शुक्लसप्तम्यामादित्यस्य दिनं भवेत्
या सर्व व्रतांची योग्य आणि क्रमाने विधी मी सांगतो. जेव्हा शुक्ल पक्षातील सप्तमी आणि रविवारी एकत्र येते.
सा तु कल्याणिनी नाम विजया च निगद्यते।। प्रातर्गव्येन पयसा स्नानं नद्यां समाचरेत्
ती दिवस कल्याणी आणि विजय असे नावाने ओळखली जाते. त्या दिवशी सकाळी गायीच्या दूधाने नदीत स्नान करावं.
शुक्लांबरधरः पद्ममक्षतैः परिकल्पयेत्।। प्राङ्मुखोष्टदलं मध्ये तद्वद्वृत्तां च कर्णिकाम्
पांढरे वस्त्र घालून, अक्षता घेऊन कमळ तयार करावं. त्यात पूर्वेकडे तोंड करून पाकळी आणि त्याच्या मध्यभागी गोल कर्णिका ठेवावी.
पुष्पाक्षताद्भिर्देवेशं विन्यसेत्सर्वतः क्रमात्।। पूर्वेण तपनायेति मार्तंडायेति वै ततः
फुलं आणि अक्षतांनी देवेशाची पूजा सर्व बाजूंनी क्रमाने करावी. पूर्वेला तपना म्हणून, मग मार्तंड म्हणून स्थापना करावी.
याम्ये दिवाकरायेति विधात्र इति नैर्ऋते।। पश्चिमे वरुणायेति भास्करायेति चानिले
दक्षिण-पूर्व दिशेला दिवाकराला, दक्षिण-पश्चिमेला विधात्याला, पश्चिमेला वरुणाला, तसेच भास्कर आणि अनिल यांना नमस्कार करावा.
सौम्ये विकर्तनायेति देवायेत्यष्टमे दले।। आदावंते च मध्ये चनमोस्तु परमात्मने
ईशान्य दिशेला विकर्तनाला, आठव्या पाकळीवर देवाला, आणि सुरुवात, शेवट व मध्यभागी परमात्म्याला नमस्कार करावा.