तदात्मकत्वेन च मां पाह्यापन्नं नगोत्तम।। यस्मादन्ये रसाः सर्वे नोत्कटा लवणं विना
'तसंच, पर्वतराज, तुझ्या स्वभावामुळेच मी संकटात असताना माझं रक्षण कर; कारण इतर सर्व चवी मीठाशिवाय छान लागत नाहीत.'
प्रियश्च शिवयोर्नित्यं तस्माच्छांतिप्रदो भव।। विष्णुदेहसमुद्भूतो यस्मादारोग्यवर्धनः
'तू नेहमी शिव आणि पार्वतीला प्रिय आहेस, म्हणून तू शांतिदायक हो; विष्णूच्या देहातून निर्माण झाल्यामुळे तू आरोग्य वाढवतोस.'
तस्मात्पर्वतरूपेण पाहि संसारसागरात्।। अनेन विधिना यस्तु दद्याल्लवणपर्वतम्
'म्हणून पर्वताच्या रूपानं मला या संसारसागरातून वाचव; जो कोणी या विधीनं मीठाचा पर्वत दान करतो,'
उमालोके वसेत्कल्पं ततो याति परां गतिम्।। अतः परं प्रवक्ष्यामि गुडपर्वतमुत्तमम्
'तो उमाच्या लोकात एक कल्प राहतो आणि नंतर सर्वोच्च स्थितीला पोहोचतो. आता मी गुळाच्या पर्वताबद्दल सांगतो.'
यत्प्रदानान्नरः स्वर्गं प्राप्नोति सुरपूजितः।। उत्तमो दशभिर्भारैर्मध्यमः पंचभिर्मतः
'ज्याच्या दानामुळे माणूस देवांकडून सन्मान मिळवून स्वर्गात जातो; दहा भार असलेला उत्तम, पाच भार असलेला मध्यम मानला जातो.'
त्रिभिर्भारैः कनिष्ठः स्यात्तदर्धेनाल्पवित्तवान्।। तद्वदामंत्रणं पूजां हैमवृक्षान्सुरार्चनं
'तीन भार असलेला कनिष्ठ, आणि त्याच्या अर्ध्याने कमी संपत्ती असलेला; त्याचप्रमाणे आमंत्रण, पूजा, सोन्याची झाडं, आणि देवांची पूजा करावी.'
विष्कंभपर्वतांस्तद्वत्सरांसि वनदेवताः।। होमं जागरणं तद्वल्लोकपालाधिवासनम्
'त्याचप्रमाणे आधार पर्वत, तलाव, वनदेवता; होम, जागरण, आणि लोकपालांची स्थापना करावी.'
धान्यपर्वतवत्कुर्यादिमं मंत्रमुदीरयेत्।। यथा देवेषु विश्वात्मा प्रवरोयं जनार्दनः
'सर्व काही धान्याच्या पर्वताप्रमाणे करावं, आणि हा मंत्र म्हणावा: जसं देवांमध्ये जनार्दन श्रेष्ठ आत्मा आहे,'
सामवेदस्तु वेदानां महादेवस्तु योगिनां।। प्रणवः सर्वमंत्राणां नारीणां पार्वती यथा
'जसं वेदांमध्ये सामवेद श्रेष्ठ, योग्यांमध्ये महादेव, सर्व मंत्रांमध्ये ॐ, आणि स्त्रियांमध्ये पार्वती श्रेष्ठ आहे,'
तथा रसानां प्रवरः सदैवेक्षुरसो मतः।। मम तस्मात्परां लक्ष्मीं ददातु गुडपर्वतः
'तसंच, सर्व चवींमध्ये ऊसाचा रस नेहमीच श्रेष्ठ मानला जातो; म्हणून गुळाचा पर्वत मला उत्तम लक्ष्मी देवो.'
यस्मात्सौभाग्यदायिन्या धाम त्वं गुडपर्वत।। निर्मितश्चासि पार्वत्या तस्मान्मां पाहि सर्वदा
'कारण तू सौभाग्य देणाऱ्याचं निवासस्थान आहेस, गुळाच्या पर्वता, आणि पार्वतीने तुला निर्माण केलं, म्हणून तू नेहमी माझं रक्षण कर.'
अनेन विधिना यस्तु दद्याद्गुडमयं गिरिम्।। संपूज्यमानो गंधर्वैर्गौरीलोके महीयते
'जो कोणी या विधीनं गुळाचा पर्वत दान करतो, त्याचा गंधर्वांकडून सन्मान होतो आणि गौरीच्या लोकात तो मोठा मान मिळवतो.'
पुनः कल्पशतांते च सप्तद्वीपाधिपो भवेत्।। आयुरारोग्यसंपन्नः शत्रुभिश्चापराजितः
'पुन्हा, शंभर कल्पानंतर तो सात द्वीपांचा स्वामी होतो, दीर्घायुष्य, आरोग्य आणि शत्रूंना न जिंकता येणारा होतो.'
अथ पापहरं वक्ष्ये सुवर्णाचलमुत्तमम्।। यस्य प्रदानाद्भवनं वैरिंचं यांति मानवाः
'आता मी पाप नष्ट करणारा उत्तम सोन्याचा पर्वत सांगतो, ज्याच्या दानामुळे माणसं ब्रह्माच्या लोकात जातात.'
उत्तमः पलसाहस्रो मध्यमः पंचभिः शतैः।। तदर्धेनाधमस्तद्वदल्पवित्तोपि मानवः
'सर्वोत्तम म्हणजे हजार पलांचं, मध्यम म्हणजे पाचशे पलांचं, आणि त्याच्या अर्ध्याने कनिष्ठ; त्याचप्रमाणे, ज्याच्याकडे कमी आहे त्यानेही आपली ताकद पाहून द्यावं, हेवा न ठेवता.'
दद्यादेकपलादूर्द्ध्वं यथाशक्ति विमत्सरः।। धान्यपर्वतवत्सर्वं विदध्याद्राजसत्तम
'एक पल किंवा त्याहून जास्त, आपल्या शक्तीनुसार आणि हेवा न ठेवता द्यावं; आणि राजन, सर्व काही धान्याच्या पर्वताप्रमाणे करावं.'
विष्कंभशैलांस्तद्वच्च ऋत्विग्भ्यः प्रतिपादयेत्।। नमस्ते सर्वबीजाय ब्रह्मगर्भाय वै नमः
त्याच प्रमाणे, विष्कंभ पर्वत देखील ऋत्विजांना द्यावे. सर्व बीजांचा आधार असणाऱ्या, ब्रह्माचा गर्भ धारण करणाऱ्या तुला नमस्कार.
यस्मादनंतफलदस्तस्मात्पाहि शिलोच्चय।। यस्मादग्नेरपत्यं त्वं यस्मात्पुत्रो जगत्पतेः
तू अनंत फळे देतोस म्हणून या डोंगरशिखराचे रक्षण कर. तू अग्नीचा पुत्र आहेस आणि जगाचा स्वामीचा पुत्र आहेस.
हेमपर्वतरूपेण तस्मात्पाहि नगोत्तम।। अनेन विधिना यस्तु दद्यात्कनकपर्वतम्
तू सोन्याच्या पर्वताच्या रूपात आहेस म्हणून, हे उत्तम पर्वता, रक्षण कर. जो कोणी या विधीने सोन्याचा पर्वत दान करतो—
स याति परमं ब्रह्म लोकमानंदकारकम्।। तत्र कल्पशतं तिष्ठेत्ततो याति परां गतिम्१५० 1.21.
तो परम ब्रह्मलोक प्राप्त करतो, जो आनंद देणारा आहे. तिथे तो शंभर कल्पे राहतो आणि नंतर सर्वोच्च अवस्था प्राप्त करतो.
अथातः संप्रवक्ष्यामि तिलशैलं विधानतः।। यत्प्रदानान्नरो याति विष्णुलोकमनुत्तमम्
आता मी तिळाच्या पर्वताचा विधी सांगतो. जो मनुष्य तो दान करतो, तो विष्णुलोक मिळवतो, जो अतुलनीय आहे.
उत्तमो दशभिर्द्रोणैर्मध्यमः पंचभिः स्मृतः।। त्रिभिः कनिष्ठो राजेंद्र तिलशैलः प्रकीर्तितः
दहा द्रोणांनी केलेला तिळाचा पर्वत श्रेष्ठ मानला जातो, पाच द्रोणांनी मध्यम, आणि तीन द्रोणांनी कनिष्ठ, हे राजन.
पूर्ववच्चापरं सर्वं विष्कंभपर्वतादिकम्।। दानमंत्रं प्रवक्ष्यामि यथा च नृपपुंगव
पूर्वीप्रमाणेच सर्व काही विष्कंभ पर्वत वगैरे बाबतीत लागू होते. आता मी दानमंत्र आणि कसे द्यावे हे सांगतो, हे राजश्रेष्ठ.
यस्मान्मधुवधे विष्णोर्देहस्वेदसमुद्भवाः।। तिलाः कुशाश्च माषाश्च तस्माच्छांतिप्रदो भव
मधूवधावेळी विष्णूच्या देहातून आलेल्या घामापासून तिळ, कुश आणि माष उत्पन्न झाले, म्हणून तू शांतिदायक हो.
हव्यकव्येषु यस्माच्च तिला एव हि रक्षणम्।। लक्ष्मीं च कुरु शैलेंद्र तिलाचल नमोस्तु ते
हवन आणि पिंडदानात तिळच रक्षण करतात, म्हणून, हे पर्वतराजा, लक्ष्मीची स्थापना कर. तिळाच्या पर्वताला नमस्कार.
इत्यामंत्र्य च यो दद्यात्तिलाचलमनुत्तमम्।। स वैष्णवं पदं याति पुनरावृत्तिदुर्लभम्
अशा प्रकारे आमंत्रण करून जो कोणी श्रेष्ठ तिळाचा पर्वत दान करतो, तो वैष्णव पद प्राप्त करतो, जिथे पुन्हा जन्म मिळणे कठीण आहे.
कार्पासपर्वतश्चैव विंशद्भारैरिहोत्तमः।। दशभिर्मध्यमः प्रोक्तः कनिष्ठः पंचभिर्मतः
कापसाचा पर्वत येथे वीस भारांनी श्रेष्ठ, दहा भारांनी मध्यम आणि पाच भारांनी कनिष्ठ मानला जातो.
भारेणाल्पधनो दद्याद्वित्तशाठ्यविवर्जितः।। धान्यपर्वतवत्सर्वमासाद्यं राजसत्तम
ज्याच्याकडे थोडे धन आहे त्याने आपल्या क्षमतेनुसार, धनाचा लोभ न ठेवता दान करावे. धान्याच्या पर्वतासारखे सर्व काही करावे, हे राजश्रेष्ठ.
प्रभातायां च शर्वर्यां दद्यादिदमुदीरयेत्।। त्वमेवावरणं यस्माल्लोकानामिह सर्वदा
प्रभातकाळी हे दान द्यावे आणि म्हणावे— 'तू नेहमीच या सर्व लोकांचा आच्छादन आहेस.'
कार्पासाद्रे नमस्तस्मादघौघ ध्वंसनो भव।। इति कार्पासशैलेंद्रं यो दद्याच्छर्वसंनिधौ
कापसाच्या पर्वताला नमस्कार; म्हणून तू पापांचा समूह नष्ट करणारा हो. जो कोणी सर्वांच्या उपस्थितीत कापसाचा पर्वत दान करतो—