शोभते तन्मुखं तस्याः शोकबाष्पाविलेक्षणं। सितं विकसितं तद्वत्पद्मं तोयकणोक्षितम्
दुःखाच्या अश्रूंनी भरलेल्या तिच्या डोळ्यांसह तिचे मुख असे शोभत होते, जसे पाण्याच्या थेंबांनी भिजलेले पांढरे उमललेले कमळ.
तत्तथाविधमालोक्य पितामहपुरस्सराः। विबुधाः शोकभावस्य सर्वे वशमुपागताः
तिची अशी अवस्था पाहून, पितामहांच्या पुढे असलेले सर्व देव शोकाने भरून गेले.
संस्तभ्य हृदयं तस्याः शोकसंतापितं तदा। पितामहस्तामुवाच मा रोदीर्नास्ति ते भयम्
त्या वेळी, तिच्या दुःखाने भरलेल्या हृदयाला सावरून, पितामह म्हणाले, 'मुली, रडू नकोस; तुला काहीही भीती नाही.'
मान लाभश्च भविता तव देवानुभावतः। नीत्वा क्षारोदमध्ये तु क्षिपस्व ज्वलनं सुते
देवतांच्या कृपेने तुला मान आणि लाभ मिळेल. मुली, हा अग्नि घेऊन तो खारट समुद्राच्या मध्ये टाक.
एवमुक्ता तु सा बाला बाष्पाकुलितलोचना। प्रणम्य पद्मजन्मानं गच्छाम्युक्तवती तु सा
अशी आज्ञा मिळाल्यावर, अश्रूंनी भरलेल्या डोळ्यांनी त्या बालिकेने कमळातून जन्मलेल्या पितामहांना वंदन केले आणि 'मी जाते' असे सांगून निघाली.
मा भैरुक्ता पुनस्तैस्तु पित्रा चापि तथैव सा। त्यक्त्वा भयं हृष्टमनाः प्रयातुं समवस्थिता
पुन्हा तिच्या वडिलांनी आणि इतरांनीही 'भीती बाळगू नकोस' असे सांगितले. मग तिने भीती सोडली आणि आनंदी मनाने जाण्यास तयार झाली.
तस्याः प्रयाणसमये शंखदुंदुभिनिस्वनैः। मंगलानां च निर्घोषैर्जगदापूरितं शुभैः
तिच्या प्रस्थानाच्या वेळी, शंख, दुंदुभी आणि मंगलध्वनींनी संपूर्ण जग आनंदाने भरून गेले.
सितांबरधराधन्या सितचंदनमंडिता। शरदंबुजसच्छाय तारहारविभूषिता
ती शुभ्र वस्त्र परिधान केलेली, पांढऱ्या चंदनाने सुशोभित, शरद ऋतूतील कमळासारखी तेजस्वी, आणि तारांच्या हाराने सजलेली होती.
संपूर्णचंद्रवदना पद्मपत्रायतेक्षणा। शुभां कीर्तिं सुरेशस्य पूरयंती दिशो दश
तिचे मुख पूर्ण चंद्रासारखे, डोळे कमळाच्या पाकळ्यांसारखे लांब, आणि ती देवाधिदेवांची शुभ कीर्ती दहा दिशांना पसरवत होती.
स्वतेजसा तद्धृदयान्निःसृता भासयज्जगत्। अनुव्रजन्ती तां गंगा तयोक्ता वरवर्णिनी
तिच्या तेजाने ती सर्वांच्या हृदयातून निघून जग उजळवू लागली; तिच्या मागे गंगेने, तेजस्विनीने, तिला बोलावले.
द्रक्ष्यामि त्वां पुनरहं प्रयासि कुत्र मे सखि। एवमुक्ता तु सा गंगा प्रोवाच मधुरां गिरम्
'माझ्या सखी, तू कुठे चालली आहेस? मी तुला पुन्हा कधी पाहीन?' असे विचारल्यावर, गंगेने गोड शब्द बोलले.
यदैवायास्यसि प्राचीं दिशं मां पश्यसे शुभे। विबुधैस्त्वं परिवृता दर्शनं तव संश्रये
'शुभे, जेव्हा तू पूर्व दिशेला येशील, तेव्हा मला पाहशील. मी देवांच्या वेढ्यात तुझ्या दर्शनासाठी येईन.'
उदङ्मुखी तदा भूत्वा त्यज शोकं शुचिस्मिते। अहं चोदङ्मुखी पुण्या त्वं तु प्राची सरस्वति
'सुंदर हास्यवाली, उत्तर दिशेकडे तोंड करून दुःख सोड. मी पुण्यवती उत्तरमुखी आहे, आणि तू सरस्वती पूर्वमुखी आहेस.'
तत्र क्रतुशतं पुण्यं स्नानदानेन सुव्रते। श्राद्धदाने तथा नित्यं पितॄणां दत्तमक्षयम्
तेथे, स्नान आणि दान यांमुळे शंभर यज्ञांचे पुण्य मिळते, आणि नेहमी श्राद्धदान केल्याने पितरांना दिलेले दान कधीही संपत नाही, हे सुशीलवती.
ये करिष्यंति मनुजा विमुक्तास्त्ते ऋणैस्त्रिभिः। मोक्षमार्गं गमिष्यंति विचारो नात्र विद्यते
जे माणसं या तीन ऋणांपासून मुक्त होतील, ती मोक्षाच्या मार्गावर निघतील; यात काहीही शंका नाही.
तामुवाच ततो गंगा पुनर्दर्शनमस्तु ते। गच्छ स्वमालयं भद्रे स्मर्तव्याहं त्वयानघे
तेव्हा गंगा म्हणाली, "तुला पुन्हा एकदा भेट मिळो; आता तू आपल्या घरी जा, आणि पवित्रे, मला नेहमी आठवत जा."
यमुनापि तथैवं सा गायत्री च मनोरमा। सावित्र्या सहिताः सर्वाः सखीं संप्रैषयंस्तथा
तसंच यमुना आणि सुंदर गायत्री, सावित्रीसह सगळ्यांनी आपल्या सखीला तिथून पाठवून दिलं.
ततो विसृज्य तान्देवान्नदी भूत्वा सरस्वती। उत्तंकस्याश्रमपद उद्भूता सा मनस्विनी
मग त्या देवतांना निरोप देऊन, सरस्वती नदी झाली आणि उत्तंकाच्या आश्रमाजवळ प्रकट झाली.
अधस्तात्प्लक्षवृक्षस्य अवरोप्य च तां तनुम्। अवतीर्णा महाभागा देवानां पश्यतां तदा
प्लक्षवृक्षाच्या खाली उतरून, तिने आपली मूर्ती तिथेच ठेवली आणि त्या वेळी देवांच्या समोर प्रकट झाली.
विष्णुरूपस्तरुः सोत्र सर्वदेवैस्तु वंदितः। संसेव्यश्च द्विजैर्नित्यं फलहेतोर्महोदयः
तिथे विष्णुरूप असलेला तो वृक्ष सर्व देवांनी वंदिला आणि द्विजांनी नेहमीच त्याची सेवा केली, कारण त्याच्या फळांचा मोठा लाभ होता.
अनेकशाखाविततश्चतुर्मुख इवापरः। तत्कोटरकुटीकोटि प्रविष्टानां द्विजन्मनाम्
अनेक फांद्या पसरलेल्या त्या वृक्षाने जणू दुसरा चतुर्मुखच वाटत होता; त्याच्या मुळांजवळ असंख्य द्विजांची झोपडी होती.
श्रूयंते विविधा वाचः सुराणां रक्तचेतसाम्। वनस्पतिरपुष्पोपि पुष्पितश्चोपलक्ष्यते
तिथे आनंदी मनाने देवांच्या विविध आवाजांचा गूंज ऐकू येतो; जरी त्या वृक्षाला फुलं नव्हती, तरी तो फुलल्यासारखा दिसत होता.
जातीचंपकवत्पुष्पैः शाखालग्नैः शुकैः शुभैः। केतकीभिः सुरभिभिरशोभत सरिद्वरा
त्या श्रेष्ठ नदीच्या फांद्यांवर सुंदर पोपट, जाई-चाफ्याची फुलं आणि सुगंधी केतकीच्या फुलांनी तिचं सौंदर्य खुललं होतं.
कोकिलाभिस्स मालेव फेनकैः पुष्पितेव सा। हरेणेव यथा गंगा प्लक्षेणैव हि सा तथा
कोकिळांच्या माळांनी, फेसाच्या फुलांनी, ती नदी जणू फुलल्यासारखी दिसत होती, जशी गंगा शश किंवा प्लक्षवृक्षासोबत शोभते.
तत्रांभस्था तदा देवं प्रोवाचाथ जनार्दनम्। समर्पयस्व तं वह्निं देवादेशं करोम्यहम्
तिथे पाण्यात उभी राहून तिने जनार्दनाला म्हटलं, "तो अग्नी अर्पण कर, मी देवांचा आदेश पाळते."
एवमुक्तेन सा तेन प्रत्युक्ता विष्णुना तदा। न ते दाहभयं त्याज्यस्त्वयायं वह्निराट्स्वयम्
तिच्या या शब्दांना उत्तर देताना विष्णू म्हणाले, "तुला जळण्याची भीती बाळगायची गरज नाही; हा अग्निराज तुला सोडायचा नाही."
पश्चिमं सागरं नेतुं वाडवज्वलनं शुभे। एवं क्रमेण गच्छंत्या तदापं प्राप्स्यते शुभे
पश्चिम समुद्राकडे वडवानल नेण्यासाठी, हे शुभे, अशा प्रकारे पुढे जात जा; मग तुला पाण्यात पोहोचता येईल.
ततस्तं शातकुंभस्थं कृत्वासौ वडवानलं। समर्पयत गोविंदः सरस्वत्या महोदरे
मग गोविंदाने वडवानल सोन्याच्या भांड्यात ठेवून तो सरस्वती या महानदीकडे दिला.
सा तं गृहीत्वा सुश्रोणी प्रतीच्यभिमुखी ययौ। अंतर्द्धानेन संप्राप्ता पुष्करं सा महानदी
ती सुंदर नितंब असलेली सरस्वती तो अग्नी घेऊन पश्चिमेकडे गेली; अदृश्य होऊन ती महानदी पुष्करात पोहोचली.
मर्यादापर्वते तस्मिन्संभूता विमला सरित्। पुष्करारण्यं विपुलं सुरसिद्धनिषेवितम्
त्या मर्यादा पर्वतावर शुद्ध नदी प्रकट झाली; ते विशाल पुष्करारण्य देव आणि सिद्धांनी वावरलेलं होतं.