माण्डव्ये माण्डवी देवी स्वाहा माहेश्वरे पुरे। वेगले तु प्रचण्डाथ चण्डिकामरकण्टके
मांडव्य येथे मांडवी देवी, माहेश्वर नगरीत स्वाहा, वेगले येथे प्रचंडा आणि अमरकंटकावर चंडिका आहे.
सोमेश्वरे वरारोहा प्रभासे पुष्करावती। देवमाता सरस्वत्यांपारापारे तटे स्थिता
सोमेश्वर येथे वरारोहा, प्रभासाजवळ पुष्करावती, सरस्वतीच्या काठी पारापाराजवळ देवमाता उभी आहे.
महालये महापद्मापयोष्ण्यां पिंगलेश्वरी। सिंहिका कृतशौचे तु कार्तिकेये तु शंकरी
महालया येथे महापद्मा, पयोष्णीवर पिंगलेश्वर, कृतशौचाजवळ सिंहिका आणि कार्तिकेयाजवळ शंकारी आहे.
उत्पलावर्तके लोला सुभद्रा सिन्धुसंगमे। उमा सिद्धवने लक्ष्मीरनंगा भरताश्रमे
उत्पलावर्तक येथे लोला, सिंधुसंगमावर सुभद्रा, सिद्धवनात उमा आणि भरताश्रमात लक्ष्मी व अनंगा आहेत.
जालन्धरे विश्वमुखी तारा किष्किन्धपर्वते। देवदारुवने पुष्टिर्मेधा काश्मीरमण्डले
जालंधर येथे विश्वमुखी, किष्किंधा पर्वतावर तारा, देवदारूवनात पुष्टि व मेधा आणि काश्मीर प्रदेशात त्या देवी आहेत.
भीमा देवी हिमाद्रौ च तुष्टिर्वस्त्रेश्वरे तथा। कपालमोचने श्रद्धा माता कायावरोहणे
हिमाद्रिवर भीमा देवी, वस्त्रेश्वराजवळ तुष्टि, कपाळमोचन येथे श्रद्धा आणि काया वरोहणावर माता आहे.
शङ्खोद्धारे ध्वनिर्नाम धृतिःपिण्डारके तथा। काला तु चन्द्रभागायामच्छोदे सिद्धिदायिनी
शंखोद्धार येथे ध्वनी नावाची देवी, पिंडारकाजवळ धृती, चंद्रभागेवर काला आणि अचछोदाजवळ सिद्धिदायिनी आहे.
वेणायाममृता देवी वदर्यामूर्वशी तथा। औषधी चोत्तरकुरौ कुशद्वीपे कुशोदका
वेणा नदीवर अमृता देवी, बदरी येथे उर्वशी, उत्तरकुरूमध्ये औषधी आणि कुशद्वीपात कुशोदका आहे.
मन्मथा हेमकूटे तु कुमुदे सत्यवादिनी। अश्वत्थेवन्दनीया तु निधिर्वै श्रवणालये
मन्मथा हिमकूट पर्वतावर आहे, सत्यवादीनी कुमुदात आहे, अश्वत्थ वृक्षाखाली पूज्य आहे, आणि श्रवणालयात खजिना आहे.
गायत्री वेदवदने पार्वती शिवसन्निधौ। देवलोके तथेंद्राणी ब्रह्मास्ये तु सरस्वती
गायत्री वेदांच्या तोंडाशी आहे, पार्वती शंकराच्या सान्निध्यात आहे, देवांच्या लोकात ती इंद्राणी आहे, आणि ब्रह्माच्या तोंडाशी ती सरस्वती आहे.
सूर्यबिम्बे प्रभानाम मातॄणां वैष्णवी तथा। अरुन्धती सतीनां तु रामासु च तिलोत्तमा
सूर्याच्या तेजात तिला प्रभा म्हणतात, मातांमध्ये ती वैष्णवी आहे, सतींमध्ये अरुंधती, आणि रामांमध्ये तिलोत्तमा आहे.
चित्रे ब्रह्मकला नाम शक्तिः सर्वशरीरिणां। एतद्भक्त्या मया प्रोक्तं नामाष्टशतमुत्तमं
चित्रा नक्षत्रात तिला ब्रह्मकला म्हणतात, ती सर्व शरीरधारकांची शक्ती आहे. भक्तीने मी ही एकशे आठ उत्तम नावे सांगितली.
अष्टोत्तरं च तीर्थानां शतमेतदुदाहृतं। यो जपेच्छ्रुणुयाद्वापि सर्वपापैः प्रमुच्यते
ही एकशे आठ तीर्थस्थाने सांगितली आहेत; जो कोणी त्यांचा जप करतो किंवा ऐकतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो.
येषु तीर्थेषु यः कृत्वा स्नानं पश्येन्नरोत्तमः। सर्वपापविनिर्मुक्तः कल्पं ब्रह्मपुरे वसेत्
जो श्रेष्ठ पुरुष या तीर्थांमध्ये स्नान करून त्यांना पाहतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होऊन कल्पकाल ब्रह्माच्या नगरीत वास करतो.
नामाष्टकशतं यस्तु श्रावयेद्ब्रह्मसन्निधौ। पौर्णमास्याममायां वा बहुपुत्रो भवेन्नरः
जो कोणी ही एकशे आठ नावे ब्रह्माच्या साक्षीने, पौर्णिमेला किंवा अमावस्येला ऐकवतो, त्याला अनेक पुत्र होतात.
गोदाने श्राद्धदाने वा अहन्यहनि वा पुनः। देवार्चनविधौ शृण्वन्परं ब्रह्माधिगच्छति
गायीचे दान, श्राद्धाचे दान किंवा रोजच्या रोज, किंवा देवपूजेच्या वेळी जो हे ऐकतो, तो परम ब्रह्म प्राप्त करतो.
एवं स्तुवंतं सावित्री विष्णुं प्रोवाच सुव्रता। सम्यक्स्तुता त्वया पुत्र त्वमजय्योभविष्यसि
अशा प्रकारे स्तुती करत असताना, सावित्रीने पुण्यव्रतीने विष्णूला सांगितले, 'माझ्या योग्य स्तुतीने, पुत्रा, तू अजिंक्य होशील.'
अवतारे सदारस्त्वं पितृमातृषु वल्लभः। इह चागत्य यो मां तु स्तवेनानेन संस्तुयात्
प्रत्येक अवतारात तू नेहमी वडील-मातांना प्रिय राहशील; आणि जो येथे येऊन या स्तोत्राने माझी स्तुती करील—
सर्वपापविनिर्मुक्तः परं स्थानं गमिष्यति। गच्छयज्ञं विरिञ्चस्य समाप्तिं नय पुत्रक
—तो सर्व पापांपासून मुक्त होऊन, सर्वोच्च स्थान प्राप्त करील. आता तू ब्रह्मदेवाच्या यज्ञाकडे जा आणि त्याची पूर्णता कर, पुत्रा.
कुरुक्षेत्रे प्रयागे च भविष्ये चान्नदायिनी। समीपगा स्थिता भर्त्तुःकरिष्ये तव भाषितम्
कुरुक्षेत्रात, प्रयागात, आणि भविष्यात अन्नदायिनी म्हणून, मी नेहमी पतीजवळ राहून, तुझे सांगितलेले करीन.
एवमुक्तो गतो विष्णुर्ब्रह्मणः सद उत्तम्। गतायामथ सावित्र्यां गायत्री वाक्यमब्रवीत्
असे म्हणून, श्रेष्ठ विष्णू ब्रह्माजवळून निघून गेला; आणि सावित्री गेल्यावर, गायत्रीने हे शब्द सांगितले.
शृण्वन्तु वाक्यमृषयो मदीयं भर्तृसन्निधौ। यदिदं वच्म्यहं तुष्टा वरदानाय चोद्यता
माझ्या पतीच्या सान्निध्यात ऋषींनी माझे हे बोलणे ऐकावे; मी आता प्रसन्न होऊन, वर देण्यासाठी जे सांगते ते ऐका.
ब्रह्माणं पूजयिष्यंति नरा भक्तिसमन्विताः। तेषां वस्त्रं धनंधान्यं दाराःसौख्यं धनानि च
जे भक्तिभावाने ब्रह्माची पूजा करतील, त्यांना वस्त्र, धन, धान्य, पत्नी, सुख आणि संपत्ती मिळेल.
अविच्छिन्नं तथा सौख्यं गृहे वै पुत्रपौत्रकम्। भुक्त्वासौ सुचिरं कालमंते मोक्षं गमिष्यति
तसेच, त्यांच्या घरी अखंड सुख, पुत्र-पौत्रांचे सौख्य लाभेल; हे सर्व दीर्घकाळ उपभोगून, शेवटी त्यांना मोक्ष मिळेल.
"पुलस्त्य उवाच। ब्रह्माणं च प्रतिष्ठाप्य सर्वयत्नैर्विधानतः। यत्पुण्यफलमाप्नोति तदेकाग्रमनाः शृणु
"पुलस्त्य म्हणाले: सर्व प्रयत्नांनी आणि विधीपूर्वक ब्रह्माची स्थापना केल्यावर, एकाग्र मनाने मिळणारे पुण्यफळ ऐक.
सर्वयज्ञ तपो दान तीर्थ वेदेषु यत्फलम्। तत्फलं कोटिगुणितं लभेतैतत्प्रतिष्ठया
सर्व यज्ञ, तप, दान, तीर्थ, आणि वेदांमध्ये जे फळ मिळते, ते या स्थापनेने कोटीपटीने मिळते."
पौर्णमास्युपवासं तु कृत्वा भक्त्या नराधिप। अनेन विधिना यस्तु विरिञ्चिं पूजयेन्नरः
राजा, जो कोणी भक्तीभावाने पौर्णिमेच्या दिवशी उपवास करतो आणि या पद्धतीने विरिंचीची पूजा करतो—
प्रतिपदि महाबाहो स याति ब्रह्मणः पदम्। विरिञ्चिं वासुदेवं तु ऋत्विग्भिश्च विशेषतः
महाबाहो, तो प्रतिपदेच्या दिवशी ब्रह्माचे स्थान मिळवतो; विशेषतः ऋत्विजांसह तो विरिंची आणि वासुदेवाची पूजा करतो.
कार्तिके मासि देवस्य रथयात्रा प्रकीर्तिता। यांकृत्वावामानवाभक्त्यासंयान्तिब्रह्मलोकताम्
कार्तिक महिन्यात देवाची रथयात्रा मोठ्या उत्साहाने साजरी केली जाते; ती जो कोणी भक्तीने करतो, तो माणूस असला तरी ब्रह्मलोकाला पोहोचतो.
कार्तिके मासि राजेंद्र पौर्णमास्यां चतुर्मुखम्। मार्गेण ब्रह्मणा सार्द्धं सावित्र्या च परंतप
राजेंद्र, कार्तिक महिन्यात पौर्णिमेला, चतुर्मुख ब्रह्मा, ब्रह्मा आणि सावित्री यांच्या सोबत मार्गाने जातो.