यद्येष ते स्थिरो भावस्तिष्ठ देव नमोस्तुते। अहंकथंसखीनांतु दर्शयिष्यामि वैमुखम्
जर तुझा हा निश्चय ठाम असेल, तर तसाच राहा, देवा, तुला माझा नमस्कार. पण मी माझ्या मैत्रिणींना चेहरा कसा दाखवू?
भर्त्रा मे विधृता पत्नी कथमेतदहं वदे। "ब्रह्मोवाच। ऋत्विग्भिस्त्वरितश्चाहं दीक्षाकालादनंतरम्
माझ्या पतीने मला पत्नी म्हणून स्वीकारलं आहे—मी हे कसं सांगू?
पत्नीं विना न होमोत्र शीघ्रं पत्नीमिहानय। शक्रेणैषा समानीता दत्तेयं मम विष्णुना
ब्रह्मा म्हणाले: ऋत्विजांनी आग्रह केल्यावर, दीक्षा झाल्यावर मी लगेच आलो. इथे पत्नीशिवाय यज्ञ होऊ शकत नाही—लवकरच पत्नी आणा. ती इंद्राने आणली आणि विष्णूने मला दिली.
गृहीता च मया सुभ्रु क्षमस्वैतं मया कृतम्। न चापराधं भूयोन्यं करिष्ये तव सुव्रते
सुंदर भुवया असणाऱ्या, मी तिला स्वीकारलं आहे; मी जे केलं त्यासाठी मला माफ कर. मी तुझ्याशी पुन्हा कधीही अन्याय करणार नाही, सती साध्वी.
पादयोः पतितस्तेहं क्षमस्वेह नमोस्तुते। "पुलस्त्य उवाच। एवमुक्ता तदा क्रुद्धा ब्रह्माणं शप्तुमुद्यता
मी तुझ्या पायांवर पडतो—माफ कर, इथे तुला नमस्कार करतो.
यदि मेस्ति तपस्तप्तं गुरवो यदि तोषिताः। सर्वब्रह्मसमूहेषु स्थानेषु विविधेषु च
पुलस्त्य म्हणाले: असं ऐकल्यावर ती रागावली आणि ब्रह्माला शाप देण्यासाठी सज्ज झाली.
नैव ते ब्राह्मणाः पूजां करिष्यंति कदाचन। ॠते तु कार्तिकीमेकां पूजां सांवत्सरीं तव
जर मी तप केलं असेल, गुरूंना संतुष्ट केलं असेल, तर सर्व ब्राह्मणांच्या सभांमध्ये, विविध ठिकाणी,
करिष्यन्ति द्विजाः सर्वे मर्त्या नान्यत्र भूतले। एतद्ब्रह्माणमुक्त्वाह शतक्रतुमुपस्थितम्
ते ब्राह्मण कधीच तुझी पूजा करणार नाहीत, फक्त कार्तिक महिन्यात एकदाच वर्षातून पूजा करतील.
भोभोः! शक्र त्वयानीता आभीरी ब्रह्मणोन्तिकम्। यस्मात्ते क्षुद्रकंकर्मतस्मात्वं लप्स्यसे फलम्
पृथ्वीवरचे सर्व द्विज फक्त तीच पूजा करतील, दुसरी नाही. असं ब्रह्माला सांगून तिने समोर असलेल्या शतक्रतूला उद्देशून बोलली.
यदा संग्राममध्ये त्वं स्थाता शक्र भविष्यसि। तदा त्वं शत्रुभिर्बद्धो नीतः परमिकां दशाम्
शक्री! तू ती गवळी स्त्री ब्रह्माजवळ आणलीस; या तुझ्या क्षुद्र कृत्यामुळे तुला त्याचं फळ मिळेल.
अकिञ्चनो नष्टसत्वः शत्रूणां नगरे स्थितः। पराभवं महत्प्राप्य न चिरादेव मोक्ष्यसे
जेव्हा तू युद्धाच्या मध्यभागी उभा राहशील, तेव्हा तुझे शत्रू तुला बांधून अत्यंत हलाखीच्या अवस्थेत घेऊन जातील.
शक्रं शप्त्वा तदा देवी विष्णुं वाक्यमथाब्रवीत्। भृगुवाक्येन ते जन्म यदा मर्त्ये भविष्यति
तुला सर्वस्व गमवावं लागेल, शक्तीही नाहीशी होईल, आणि शत्रूंच्या नगरीत राहावं लागेल. मोठा पराभव झाल्यावर थोड्याच वेळात तुला सोडून देतील.
भार्यावियोगजं दुःखं तदा त्वं तत्र भोक्ष्यसे। हृतातेशत्रुणा पत्नी परे पारो महोदधेः
शक्राला शाप दिल्यावर ती देवी मग विष्णूला म्हणाली: भृगूच्या वचनाने जेव्हा तुझं मानवजन्म होईल,
न च त्वं ज्ञास्यसे नीतां शोकोपहतचेतनः। भ्रात्रा सह परं कष्टामापदं प्राप्य दुःखितः
तेव्हा तुझ्या पत्नीपासून दूर होण्याचं दुःख तुला भोगावं लागेल; तुझी पत्नी तुझ्या शत्रूने मोठ्या समुद्राच्या पलीकडे नेली जाईल.
यदा यदुकुले जातः•★कृष्णसंज्ञो भविष्यसि। पशूनां दासतां प्राप्य चिरकालं भ्रमिष्यसि
जेव्हा तू यदुवंशात जन्म घेशील, तेव्हा तुला कृष्ण असे नाव मिळेल. मग तू जनावरांच्या सेवेत राहशील आणि खूप काळ भटकत राहशील.
तदाह रुद्रं कुपिता यदा दारुवने स्थितः। तदा त ॠषयः क्रुद्धाःशापं दास्यन्तिवै हर
त्या वेळी, जेव्हा रुद्र दारूवनात होता, तेव्हा संतापलेल्या ऋषींनी त्याला शाप दिला.
भोभोः !कापालिक क्षुद्र स्त्रीरस्माकं जिहीर्षसि। तदेतद्दर्पितं तेद्य भूमौ लिङ्गंपतिष्यति
अरे कपालिक, नीच माणसा! तू आमच्या स्त्रियांवर डोळा ठेवला आहेस; म्हणून आज तुझा गर्वाचा लिंग जमिनीवर पडेल.
विहीनः पौरुषेण त्वं मुनिशापाच्च पीडितः। गङ्गाद्वारेस्थिता पत्नी सा त्वामाश्वासयिष्यति
मुनींच्या शापामुळे तू पुरुषत्व गमवशील आणि यातना भोगशील; गंगेच्या काठी उभी असलेली तुझी पत्नी तुला धीर देईल.
अग्ने त्वं सर्वभक्षोसि पूर्वं पुत्रेण मे कृतः। भृगुणा धर्मनित्येन कथं दग्धं दहाम्यहम्
अग्निदेव, तू सर्व काही भक्षण करतोस; पूर्वी माझ्या पुत्राने, धर्मनिष्ठ भृगुने तुला निर्माण केले. मी ज्या जळालो, तो मी आता कसा जाळू?
जातवेदस्स रुद्रस्त्वां रेतसा प्लावयिष्यति। अमेध्येषु च तेजिह्वा अधिकं प्रज्वलिष्यति
जातेवेद, रुद्र तुला आपल्या वीर्याने व्यापून टाकेल; आणि अशुद्ध वस्तूंमध्ये तुझी ज्वाळा आणखी प्रखरतेने पेटेल.
ब्राह्मणानृत्विजः सर्वान्सावित्रीवैशशाप ह। प्रतिग्रहार्थाग्निहोत्रोवृथाटव्याश्रयास्तथा
सावित्रीने सर्व ब्राह्मण आणि ऋत्विजांना शाप दिला—ते दान आणि अग्निहोत्रासाठी व्यर्थपणे जंगलात भटकतील.
सदा तीर्थानि क्षेत्राणि लोभादेव भजिष्यथ। परान्नेषु सदातृप्ता अतृप्तास्स्वगृहेषु च
लोभामुळे तुम्ही नेहमी तीर्थक्षेत्रे आणि शेतात जाल; दुसऱ्यांच्या अन्नावर नेहमी तृप्त राहाल, पण स्वतःच्या घरी कधीच तृप्त होणार नाही.
अयाज्ययाजनं कृत्वा कुत्सितस्य प्रतिग्रहम्। वृथाधनार्जनं कृत्वा व्ययं चैव तथा वृथा
अयोग्य लोकांसाठी यज्ञ करून, अपमानास्पद दान स्वीकारून, व्यर्थ धन मिळवून आणि तितकेच व्यर्थ खर्च करून तुम्ही राहाल.
प्रेतानां तेन प्रेतत्वं भविष्यति न संशयः। एवं शक्रं तथा विष्णुं रुद्रं वै पावकं तथा
त्यामुळे तुम्ही मृतांमध्ये मृत व्हाल—यात शंका नाही; अशा प्रकारे तिने इंद्र, विष्णु, रुद्र आणि अग्निलाही शाप दिला.
ब्रह्माणं ब्राह्मणांश्चैव सर्वांस्तानाशपद्रुषा। शापं दत्वा तथातेषां निष्क्रांता सदसस्तथा
तिने ब्रह्मा आणि सर्व ब्राह्मणांना रागाने शाप दिला; हा शाप दिल्यावर ती सभेतून निघून गेली.
ज्येष्ठं पुष्करमासाद्य तदासा च व्यवस्थिता। लक्ष्मींप्राह सतीं तां चशक्रभार्यां वराननाम्
ती जेष्ठ पुष्करात पोहोचली आणि तिथे स्थिरावली; तेव्हा लक्ष्मी, सती, सुंदर मुख असलेली शक्रपत्नी, तिला म्हणाली.
युवतीस्तास्तथोवाच नात्र स्थास्यामि सन्सदि। तत्रचाहं गमिष्यामि यत्रश्रोष्ये न च ध्वनिम्
ती तरुणींना म्हणाली, 'मी या सभेत राहणार नाही; जिथे मला कोणताही आवाज ऐकू येणार नाही, तिथे मी जाईन.'
ततस्ताः प्रमदाः सर्वाः प्रयाताः स्वनिकेतनम्। सावित्री कुपिता तासामपि शापाय चोद्यता
मग त्या सर्व स्त्रिया आपल्या घरी परतल्या; सावित्री रागावली आणि त्यांनाही शाप देण्यास सज्ज झाली.
यस्मान्मां तु परित्यज्य गतास्ता देवयोषितः। तासामपि तथा शापंप्रदास्येकुपिता भृशम्
त्या देवस्त्रिया मला सोडून गेल्या म्हणून, मीही प्रचंड रागाने त्यांना शाप देईन.
नैकत्रवासो लक्ष्म्यास्तु भविष्यतिकदाचन। क्षुद्रा सा चलचित्ता चमूर्खेषु चवसिष्यति
लक्ष्मी कधीच एका ठिकाणी राहणार नाही; ती चंचल, अस्थिर मनाची आणि मूर्खांमध्येच राहील.