अतः परं प्रवक्ष्यामिसावित्र्या ब्रह्मणा सह। वादो यथानुभूतस्तु परिहासकृतो महान्
आता मी सावित्री आणि ब्रह्मा यांच्यात झालेला, अनुभवलेला आणि थट्टेने घडलेला मोठा संवाद सांगतो.
सावित्रीगमने सर्वा-आगता देवयोषितः। भृगोःख्यात्यां समुत्पन्नाविष्णुपत्नी यशस्विनी
सावित्री निघून गेल्यावर सर्व देव स्त्रिया एकत्र आल्या; भृगूच्या कीर्तीपासून जन्मलेली, प्रसिद्ध विष्णुपत्नीही त्यात होती.
आमन्त्रिता सदा लक्ष्मीस्तत्रायाता त्वरान्विता। मदिराच महाभागा योगनिद्रा विभूतिदा
लक्ष्मी नेहमी बोलावली जात असे आणि ती त्वरित आली; मदिरा ही फार भाग्यवती आणि योगनिद्रा, संपत्ती देणारी, ह्या दोघीही आल्या.
श्रीः कमलालयाभूतिः कीर्तिः श्रद्धा मनस्विनी। पुष्टितुष्टिप्रदा या तु देव्या एताः समागताः
श्री, कमळात वसणारी, भूती, कीर्ती, बुद्धिमान श्रद्धा, पोषण करणाऱ्या पुष्टी आणि तुष्टी—या सर्व देवी एकत्र आल्या.
सती या दक्षतनया उमेति पार्वती शुभा। त्रैलोक्यसुन्दरी देवी स्त्रीणां सौभाग्यदायिनी
सती, दक्षाची कन्या, उमा म्हणून ओळखली जाणारी शुभ पार्वती, तीनही लोकांत सुंदर म्हणून प्रसिद्ध आणि स्त्रियांना सौभाग्य देणारी देवी.
जया च विजया चैव मधुच्छन्दामरावती। सुप्रिया जनकान्ता च सावित्र्या मंदिरे शुभे
जया आणि विजयाही, मधुच्छंदा, अमरावती, सुप्रिया, जनकांता—या सर्व सावित्रीच्या शुभ महालात गेल्या.
गौर्या सह समायातास्सुवेषा भरणान्विताः। पुलोमदुहिता चैव शक्राणी च सहाप्सराः
गौरीसोबत सुंदर वस्त्रांनी सजलेल्या, पुलोमाची कन्या आणि शक्रपत्नीही अप्सरांसह आल्या.
स्वाहा चापि स्वधाऽऽयाता धूमोर्णा च वरानना। यक्षी तु राक्षसी चैव गौरी चैव महाधना
स्वाहा आणि स्वधा आल्या, सुंदर चेहऱ्याची धूमोर्णा, यक्षी आणि राक्षसी, तसेच महाधन्य गौरीही आल्या.
मनोजवा वायुपत्नी ऋद्धिश्च धनदप्रिया। देवकन्यास्तथाऽऽयाता दानव्यो दनुवल्लभाः
मनोजवा, वायूची पत्नी, कुबेराची प्रिय रिद्धी, देवकन्या आणि दानवांच्या पत्नी व त्यांचे प्रियजनही आल्या.
सप्तर्षीणां महापत्न्य ऋषीणां च वरांगनाः। एवं भगिन्यो दुहिता विद्याधरीगणास्तथा
सप्तर्षींच्या महान पत्नी, ऋषींच्या श्रेष्ठ स्त्रिया, भगिनी, कन्या आणि विद्याधरींच्या समूहातील युवतीही आल्या.
राक्षस्यः पितृकन्याश्च तथान्या लोकमातरः। वधूभिः सस्नुषाभिश्च सावित्री गन्तुमिच्छति
राक्षसी स्त्रिया, पितरांच्या कन्या आणि इतर लोकमाताही, वधू आणि सूनांसह, सर्वजणी सावित्रीसोबत जायला उत्सुक होत्या.
अदित्याद्यास्तथा सर्वा दक्षकन्यास्समागताः। ताभिः परिवृता साध्वी ब्रह्माणी कमलालया
सर्व आदित्या आणि दक्षकन्या एकत्र आल्या; त्यांच्यात वावरणारी, कमळात वसणारी सती ब्रह्माणी पुढे गेली.
काचिन्मोदकमादाय काचिच्छूर्पं वरानना। फलपूरितमादाय प्रयाता ब्रह्मणोंतिकम्
कोणी मोदक घेऊन, कोणी सुप घेतली, सुंदर चेहऱ्याची एखादी फळांनी भरलेली पात्र घेऊन, त्या सर्व ब्रह्माकडे निघाल्या.
आढकीः सह निष्पावा गृहीत्वान्यास्तथापरा। दाडिमानि विचित्राणि मातुलिंगानि शोभना
काहींनी भाजलेली कडधान्ये असलेली भांडी घेतली, काहींनी डाळिंबे आणि सुंदर माठुळिंबे घेतली.
करीराणि तथा चान्या गृहीत्वा कमलानि च। कौसुंभकं जीरकं च खर्जूरमपरा तथा
काहींनी करीर फळे आणि कमळे घेतली, तर काहींनी कुसुंभ, जिरे आणि खजूर घेतले.
उत्तमान्यपरादाय नालिकेराणि सर्वशः। द्राक्षयापूरितं काचित्पात्रंश्रृँगाटकंतथा
काहींनी उत्तम नारळ, द्राक्षांनी भरलेली भांडी आणि शृंगाटक फळही आणले.
कर्पूराणि विचित्राणि जंबूकानि शुभानि च। अक्षोटामलकान्गृह्य जम्बीराणि तथापरा
त्यांनी सुगंधी कर्पूर, शुभ जांभळे, अक्रोड, आवळा आणि काहींनी लिंबेही आणली.
बिल्वानि परिपक्वानि चिपिटानि वरानना। कार्पासतूलिकाश्चान्या वस्त्रं कौसुम्भकं तथा
काहींनी पिकलेली बेलफळे आणि चिपिटा आणली, सुंदर चेहऱ्याच्या काहींनी कापूस आणि कुसुंभाचे वस्त्रही आणले.
एवमाद्यानि चान्यानि कृत्वा शूर्पे वराननाः। सावित्र्यासहिताःसर्वाः संप्राप्ताःसहसाशुभाः
अशा प्रकारे सुपाच्या टोपल्यांनी इतरही अनेक कृती करून, सावित्रीसह सर्व शुभवदनी स्त्रिया अचानक तिथे पोहोचल्या.
सावित्रीमागतां दृष्ट्वा भीतस्तत्र पुरन्दरः। अधोमुखः स्थितोब्रह्मा किमेषा मांवदिष्यति
सावित्री तिथे आली हे पाहून इंद्र घाबरला; ब्रह्मा डोके खाली घालून उभा राहिला, 'ती आता मला काय म्हणेल?' असे त्याच्या मनात आले.
त्रपान्वितौ विष्णुरुद्रौ सर्वे चान्ये द्विजातयः। सभासदस्तथा भीतास्तथा चान्ये दिवौकसः
विष्णू आणि रुद्र लाजलेले होते, तसेच इतर सर्व द्विज, सभासद आणि देवताही घाबरलेल्या होत्या.
पुत्राःपौत्रा भागिनेया मातुला भ्रातरस्तथा। ऋभवो नाम ये देवा देवानामपि देवताः
मुलं, नातवंडं, भाचे, मामा, भाऊ आणि ऋभू नावाचे देव — जे देवतांमध्येही श्रेष्ठ मानले जातात —
वैलक्ष्येवस्थिताः सर्वे सावित्री किं वदिष्यति। ब्रह्मपार्श्वे स्थिता तत्र किंतु वै गोपकन्यका
सर्वजण तिथे संकोचून उभे होते, 'सावित्री काय बोलेल?' असे वाटत होते. ती ब्रह्माच्या बाजूला उभी होती, पण खरी तर ती गवळणच होती.
मौनीभूता तु शृण्वाना सर्वेषां वदतां गिरः। अद्ध्वर्युणा समाहूता नागता वरवर्णिनी
ती गप्प राहून सर्वांच्या बोलण्याकडे लक्ष देत होती; अध्वर्यूने बोलावले तरी, सुंदर वर्णाची ती स्त्री आली नाही.
शक्रेणान्याहृता-आभीरादत्ता सा विष्णुनास्वयम्। अनुमोदिताचरुद्रेणपित्राऽदत्तास्वयं तथा
इंद्राने आणलेली दुसरी एक आभीर मुलगी विष्णूला दिली गेली; रुद्राने मान्यता दिली आणि तिच्या वडिलांनीही तिला दिले.
कथं सा भविता यज्ञे समाप्तिं वा व्रजेत्कथम्। एवं चिंतयतां तेषां प्रविष्टा कमलालया
ती यज्ञात कशी सहभागी होईल, किंवा यज्ञ कसा पूर्ण होईल, असे सर्वजण विचार करत असताना, कमलातून जन्मलेला ब्रह्मा तिथे आला.
वृतो ब्रह्मासदस्यैस्तु ऋत्विग्भिर्दैवतैस्तथा। हूयंते चाग्नयस्तत्र ब्राह्मणैर्वैदपारगैः
ब्रह्मा सभासद, ऋत्विज आणि देवांनी वेढलेला होता; तिथे वेदपारंगत ब्राह्मण अग्नीमध्ये होम करत होते.
पत्नीशालास्थिता गोपी सैणश्रृँगा समेखला। क्षौमवस्त्रपरीधाना ध्यायंती परमं पदम्
पत्नीशाळेत ती गवळण मेंढ्यांच्या लोण्याचा कंबरपट्टा बांधून, सुती वस्त्र परिधान करून, मनात परमपदाचा ध्यान करत उभी होती.
पतिव्रता पतिप्राणा प्राधान्ये च निवेशिता। रूपान्विता विशालाक्षी तेजसा भास्करोपमा
ती पतीव्रता, पतीच तिचा प्राण, सर्वांत प्रमुख, सुंदर, मोठ्या डोळ्यांची आणि तेजाने सूर्यासारखी उजळलेली होती.
द्योतयन्ती सदस्तत्र सूर्यस्येव यथा प्रभा। ज्वलमानं तथा वह्निं श्रयन्ते ऋत्विजस्तथा
ती तिथल्या सभेला सूर्याच्या प्रकाशासारखी उजळवून टाकत होती; तसेच ऋत्विजही प्रज्वलित अग्नीपाशी गेले.