एवमुक्तस्तदा शक्रो गत्वा सर्वं धरातलं। स्त्रियो दृष्टाश्च यास्तेन सर्वाः परपरिग्रहाः
असं सांगितल्यावर इंद्राने सगळ्या पृथ्वीवर फेरफटका मारला; त्याला दिसलेल्या सर्व स्त्रिया आधीच दुसऱ्यांच्या होत्या.
आभीरकन्या रूपाढ्या सुनासा चारुलोचना। न देवी न च गंधर्वी नासुरी न च पन्नगी
त्याने एक सुंदर, नाकसुघड आणि मोहक डोळ्यांची आभीर कन्या पाहिली; ती ना देवी, ना गंधर्वी, ना असुरी, ना नागकन्या होती.
न चास्ति तादृशी कन्या यादृशी सा वरांगना। ददर्श तां सुचार्वंगीं श्रियं देवीमिवापराम्
तशी सुंदर कन्या दुसरी कुठेच नव्हती; तिचं रूप इतकं देखणं होतं की ती जणू लक्ष्मीच दुसरी.
संक्षिपन्तीं मनोवृत्ति विभवं रूपसंपदा। यद्यत्तु वस्तुसौंदर्याद्विशिष्टं लभ्यते क्वचित्
तिच्या मनाचा स्थैर्य आणि सौंदर्याचं वैभव एकवटलं होतं; जगात जिथे कुठे विशेष आकर्षण असतं, ते सगळं तिच्यात एकवटलं होतं.
तत्तच्छरीरसंलग्नं तन्वंग्या ददृशे वरम्। तां दृष्ट्वा चिंतयामास यद्येषा कन्यका भवेत्
ते सगळं तिच्या अंगावर लावलेलं होतं, ती कंबरबारीतली सर्वात सुंदर होती; तिला पाहून इंद्राच्या मनात आलं, 'ही जर कन्या असती तर किती बरं झालं असतं.'
तन्मत्तः कृतपुण्योन्यो न देवो भुवि विद्यते। योषिद्रत्नमिदं सेयं सद्भाग्यायां पितामहः
माझ्याशिवाय दुसऱ्या कोणत्याही देवाने इतकं पुण्य मिळवलं नाही; ही स्त्रियांचं रत्न त्या भाग्यवान पितामहासाठी आहे.
सरागो यदि वा स्यात्तु सफलस्त्वेष मे श्रमः। नीलाभ्र कनकांभोज विद्रुमाभां ददर्श तां
ती जर प्रेमळ असेल, तर माझ्या कष्टाचं फळ मिळेल; त्याने तिला निळ्या मेघासारखी, सोन्याच्या कमळासारखी आणि प्रवाळासारखी तेजस्वी पाहिलं.
त्विषं संबिभ्रतीमंगैः केशगंडे क्षणाधरैः। मन्मथाशोकवृक्षस्य प्रोद्भिन्नां कलिकामिव
तिच्या अंगावर तेज झळकत होतं, केस, गाल आणि ओठ मोहक होते; ती जणू कामवृक्षावर उमलणारी कळीच होती.
प्रदग्धहृच्छयेनैव नेत्रवह्निशिखोत्करैः। धात्रा कथं हि सा सृष्टा प्रतिरूपमपश्यता
तिचं हृदय प्रेमाने जळालेलं, डोळ्यांतून अग्नीच्या ज्वाळा निघत होत्या; सृष्टीकर्त्याने तिच्यासारखी दुसरी कुठेच न पाहता तिला कशी घडवली असेल?
कल्पिता चेत्स्वयं बुध्या नैपुण्यस्य गतिः परा। उत्तुंगाग्राविमौ सृष्टौ यन्मे संपश्यतः सुखं
ती जर त्याच्या कौशल्याने घडवली असेल, तर हेच कलेचं सर्वोच्च रूप; तिच्या उंच उंच उरोजांकडे पाहताना मला आनंद मिळतो.
पयोधरौ नातिचित्रं कस्य संजायते हृदि। रागोपहतदेहोयमधरो यद्यपि स्फुटम्
तिचे उरोज फारसे वेगळे नाहीत—कोणाचं मन हलणार नाही? तिचे ओठ मात्र प्रेमाने रंगलेले आहेत.
तथापि सेवमानस्य निर्वाणं संप्रयच्छति। वहद्भिरपि कौटिल्यमलकैः सुखमर्प्यते
तरीही, जी तिची सेवा करतो त्याला ती शांती देते; तिच्या किंचित वाकड्या केसांनीही सुख मिळतं.
दोषोपि गुणवद्भाति भूरिसौंदर्यमाश्रितः। नेत्रयोर्भूषितावंता वाकर्णाभ्याशमागतौ
खूप सौंदर्यावर आधारलेला दोषही गुणासारखा वाटतो; तिचे डोळे सजलेले, कानाजवळ पोहोचले आहेत.
कारणाद्भावचैतन्यं प्रवदंति हि तद्विदः। कर्णयोर्भूषणे नेत्रे नेत्रयोः श्रवणाविमौ
ज्यांना समज आहे ते सांगतात की कारणामुळेच चैतन्य येतं; कानांचं खरं अलंकार म्हणजे डोळे आणि डोळ्यांचं अलंकार म्हणजे कान.
कुंडलांजनयोरत्र नावकाशोस्ति कश्चन। न तद्युक्तं कटाक्षाणां यद्द्विधाकरणं हृदि
इथे कुठेही कुंडलं किंवा काजळाला जागा नाही; कटाक्ष मनात विभागले जाणं योग्य नाही.
तवसंबंधिनोयेऽत्र कथं ते दुःखभागिनः। सर्वसुंदरतामेति विकारः प्राकृतैर्गुणैः
इथे तुझ्याशी जोडलेले लोक कसे दुःखी असतील? प्रत्येक बदल नैसर्गिक गुणांनी सुंदरतेला पोहोचतो.
वृद्धे क्षणशतानां तु दृष्टमेषा मया धनम्। धात्रा कौशल्यसीमेयं रूपोत्पत्तौ सुदर्शिता
वृद्धापकाळी, शेकडो क्षणांनंतर, मी हे धन पाहिलं; हे कौशल्या प्रदेशाचं सीमारेषा आहे, जी सृष्टीकर्त्याने सौंदर्याच्या रूपात स्पष्ट दाखवली आहे.
करोत्येषा मनो नॄणां सस्नेहं कृतिविभ्रमैः। एवं विमृशतस्तस्य तद्रूपापहृतत्विषः
ही स्त्री आपल्या प्रेमळ हावभावांनी आणि लीलांनी माणसांच्या मनाला हलवते; मी असं विचार करत असताना, तिच्या सौंदर्यामुळे त्याची तेजस्विता हरवते.
निरंतरोद्गतैश्छन्नमभवत्पुलकैर्वपुः। तां वीक्ष्य नवहेमाभां पद्मपत्रायतेक्षणाम्
तिच्याकडे पाहून, जी नव्या सोन्यासारखी उजळ आणि कमळाच्या पाकळीसारखी डोळ्यांची आहे, त्याच्या अंगावर सर्वत्र रोमांच उभे राहिले.
देवानामथ यक्षाणां गंधर्वोरगरक्षसाम्। नाना दृष्टा मया नार्यो नेदृशी रूपसंपदा१५० 1.16.
देव, यक्ष, गंधर्व, सर्प आणि राक्षस यांच्या स्त्रिया मी अनेक पाहिल्या, पण अशा सौंदर्यसंपन्न स्त्री मी कधीच पाहिली नाही.
त्रैलोक्यांतर्गतं यद्यद्वस्तुतत्तत्प्रधानतः। समादाय विधात्रास्याः कृता रूपस्य संस्थितिः
त्रैलोक्यातील सर्व गोष्टींमध्ये जे जे श्रेष्ठ आहे, ते सर्व सृष्टीकर्त्याने एकत्र करून तिच्या रूपात ठेवले आहे.
इंद्र उवाच। कासि कस्य कुतश्च त्वमागता सुभ्रु कथ्यताम्। एकाकिनी किमर्थं च वीथीमध्येषु तिष्ठसि
इंद्र म्हणाला: तू कोण आहेस, कुणाची मुलगी आहेस, आणि कुठून आली आहेस, सुंदर भुवईवाली? मला सांग. तू एकटी रस्त्याच्या मधोमध का उभी आहेस?
यान्येतान्यंगसंस्थानि भूषणानि बिभर्षि च। नैतानि तव भूषायै त्वमेतेषां हि भूषणम्
तू जी दागिने अंगावर घातली आहेत, ते तुझ्या शोभेसाठी नाहीत; उलट, तूच त्या दागिन्यांची शोभा आहेस.
न देवी न च गंधर्वी नासुरी न च पन्नगी। किन्नरी दृष्टपूर्वा वा यादृशी त्वं सुलोचने
हे सुंदर डोळ्यावाली, अशी देवी, गंधर्वी, असुरी, सर्पकन्या किंवा किन्नरी मी कधीच पाहिली नाही.
उक्ता मयापि बहुशः कस्माद्दत्से हि नोत्तरम्। त्रपान्विता तु सा कन्या शक्रं प्रोवाच वेपती
मी अनेकदा विचारलं, तरी तू उत्तर का देत नाहीस? ती कन्या लाजून, थरथरत, शक्राला बोलली.
गोपकन्या त्वहं वीर विक्रीणामीह गोरसम्। नवनीतमिदं शुद्धं दधि चेदं विमंडकम्
वीरांनो, मी गवळण आहे, इथे मी गायीचं दूध, हे शुद्ध लोणी, दही आणि ताक विकते.
दध्ना चैवात्र तक्रेण रसेनापि परंतप। अर्थी येनासि तद्ब्रूहि प्रगृह्णीष्व यथेप्सितम्
दही, ताक आणि दूध आहेच, शत्रूंचा संहार करणाऱ्या, तुला जे हवंय ते सांग; हवं ते घे.
एवमुक्तस्तदा शक्रो गृहीत्वा तां करे दृढम्। अनयत्तां विशालाक्षीं यत्र ब्रह्मा व्यवस्थितः
असं ती म्हणताच, शक्राने तिचा हात घट्ट धरून, मोठ्या डोळ्यांच्या त्या मुलीला जिथे ब्रह्मा आहेत तिथे नेलं.
नीयमाना तु सा तेन क्रोशंती पितृमातरौ। हा तात मातर्हा भ्रातर्नयत्येष नरो बलात्
ती त्याच्याबरोबर नेली जात असताना, ती वडील आणि आईला ओरडून म्हणाली: 'अहो बाबा, अहो आई, अहो भाऊ, हा पुरुष मला जबरदस्तीने नेत आहे.'
यदि वास्ति मया कार्यं पितरं मे प्रयाचय। स दास्यति हि मां नूनं भवतः सत्यमुच्यते
तुमचं माझ्याशी काही काम असेल, तर माझ्या वडिलांना विचारा; ते नक्कीच मला तुम्हाला देतील—हे मी खरं सांगते.