प्राग्वंशकायो द्युतिमान्नानादीक्षाभिरर्चितः। दक्षिणाहृदयो योगी महासत्रमयो महान्
ज्याचे शरीर पूर्वेकडील वेदीसारखे आहे, तेजस्वी आहे, विविध दीक्षांनी पूजिला जातो, ज्याचे हृदय दक्षिण दिशेला आहे, जो योगी आहे, जो महायज्ञाचा मूर्तरूप आहे, आणि जो खरोखर महान आहे—
उपाकर्मेष्टिरुचिरः प्रवर्ग्यावर्तभूषणः। छायापत्नीसहायो वै मणिशृंगमिवोच्छ्रितः
जो उपाकर्मात सुंदर आहे, प्रवर्ग्याच्या वळणांनी सुशोभित आहे, सावलीसारख्या पत्नीच्या सोबतीने आहे, आणि रत्नमय शिखरासारखा उंच आहे—
सर्वलोकहितात्मा यो दंष्ट्रयाभ्युज्जहारगाम्। ततः स्वस्थानमानीय पृथिवीं पृथिवीधरः
ज्याचा आत्मा सर्व लोकांच्या हितासाठी आहे, ज्याने आपल्या दाताने पृथ्वी उचलली आणि तिला तिच्या योग्य स्थानी नेऊन पृथ्वीला आधार दिला—
ततो जगाम निर्वाणं पृथिवीधारणाद्धरिः। एवमादिवराहेण धृत्वा ब्रह्महितार्थिना
मग हरिने पृथ्वीला आधार दिल्यावर निर्वाण प्राप्त केले; अशा आदिवराहाने, ब्रह्माच्या हितासाठी, पृथ्वीला धरून ठेवले—
उद्धृता पुष्करे पृथ्वी सागरांबुगता पुरा। वृतः शमदमाभ्यां यो दिव्ये कोकामुखे स्थितः
पूर्वी समुद्रात बुडालेली पृथ्वी कमळात उचलली गेली; जो शम आणि दम यांच्या वेढ्यात, दिव्य कोकामुखात उभा राहिला—
आदित्यैर्वसुभिः साध्यैर्मरुद्भिर्दैवतैः सह। रुद्रैर्विश्वसहायैश्च यक्षराक्षसकिन्नरैः
आदित्य, वसु, साध्य, मरुत आणि इतर देव, रुद्र, विश्वसहायक, यक्ष, राक्षस आणि किन्नर यांच्या सोबत—
दिग्भिर्विदिग्भिः पृथिवी नदीभिः सह सागरैः। चराचरगुरुः श्रीमान्ब्रह्मा ब्रह्मविदांवरः
दिशा आणि उपदिशा, पृथ्वी, नद्या आणि समुद्र यांच्या सोबत, जो चराचरांचा गुरु, तेजस्वी ब्रह्मा आणि ब्रह्मविद्येत श्रेष्ठ आहे—
उवाच वचनं कोकामुखं तीर्थं त्वया विभो। पालनीयं सदा गोप्यं रक्षा कार्या मखे त्विह
त्याने असे सांगितले: 'कोकामुख तीर्थ नेहमी तुझ्या कडून जपले गेले पाहिजे, हे प्रभो; येथे यज्ञाच्या वेळी ते गुप्त ठेवावे आणि रक्षण करावे.'
एवं करिष्ये भगवंस्तदा ब्रह्माणमुक्तवान्। उवाच तं पुनर्ब्रह्मा विष्णुं देवं पुरः स्थितम्
'तसेच मी करीन, भगवन्,' असे ब्रह्म्याने उत्तर दिले; आणि पुन्हा ब्रह्म्याने समोर उभ्या असलेल्या विष्णूला असे सांगितले—
त्वं हि मे परमो देवस्त्वं हि मे परमो गुरुः। त्वं हि मे परमं धाम शक्रादीनां सुरोत्तम
'तूच माझा सर्वोच्च देव, तूच माझा श्रेष्ठ गुरु, तूच माझे परमधाम आहेस, हे इंद्रादी देवांपेक्षा श्रेष्ठ असलेल्या!'
उत्फुल्लामलपद्माक्ष शत्रुपक्ष क्षयावह। यथा यज्ञेन मे ध्वंसो दानवैश्च विधीयते
'पूर्ण उमललेल्या, निर्मळ कमळासारख्या डोळ्यां असलेला, शत्रूंच्या सैन्याचा नाश करणारा, जसा माझा यज्ञ दानवांचा नाश करतो, तसंच तूही करावं.'
तथा त्वया विधातव्यं प्रणतस्य नमोस्तु ते। विष्णुरुवाच। भयं त्यजस्व देवेश क्षयं नेष्यामि दानवान्
'तसेच तू करावे, जो तुला वंदन करतो; तुला नमस्कार.' विष्णू म्हणाला: 'देवतांमध्ये श्रेष्ठ असलेल्या, तू भीती सोड; मी दानवांचा नाश करीन.'
ये चान्ते विघ्नकर्तारो यातुधानास्तथाऽसुराः। घातयिष्याम्यहं सर्वान्स्वस्ति तिष्ठ पितामह
'जे शेवटी विघ्न घालणारे, यातुधान आणि असुर आहेत, मी त्यांना सर्वांना मारून टाकीन; तू निर्धास्त रहा, पितामह.'
एवमुक्त्वा स्थितस्तत्र साहाय्येन कृतक्षणः। प्रववुश्च शिवा वाताः प्रसन्नाश्च दिशो दश
असे म्हणून तो तेथेच योग्य वेळी मदतीसाठी तयार उभा राहिला; शुभ वारे वाहू लागले आणि दहा दिशा प्रसन्न झाल्या.
सुप्रभाणि च ज्योतींषि चंद्रं चक्रुः प्रदक्षिणम्। न विग्रहं ग्रहाश्चक्रुः प्रसेदुश्चापि सिंधवः
प्रभातमय तेजस्वी प्रकाश आणि चंद्र यांनी प्रदक्षिणा केली; ग्रहांनी कोणतीही बाधा दिली नाही, आणि समुद्रही शांत झाले.
नीरजस्का भूमिरासीत्सकला ह्लाददास्त्वपः। जग्मुः स्वमार्गं सरितो नापि चुक्षुभुरर्णवाः
पृथ्वीवर कुठेही धूळ नव्हती, पाणी सर्वांना आनंद देत होते, नद्या आपल्या मार्गाने वाहत होत्या, आणि समुद्र अजिबात अस्वस्थ नव्हते.
आसन्शुभानींद्रियाणि नराणामंतरात्मनाम्। महर्षयो वीतशोका वेदानुच्चैरवाचयन्
लोकांची बाह्य आणि अंतर्गत इंद्रिये शुभ झाली होती; महर्षी दुःखरहित होऊन वेद मोठ्याने म्हणत होते.
यज्ञे तस्मिन्हविः पाके शिवा आसंश्च पावकाः। प्रवृत्तधर्मसद्वृत्ता लोका मुदितमानसाः
त्या यज्ञात, आहुती देताना अग्नी शुभ होते; धर्म आणि सद्वर्तनात स्थिर असलेले लोक आनंदी मनाने होते.
विष्णोः सत्यप्रतिज्ञस्य श्रुत्वारिनिधना गिरः। ततो देवाः समायाता दानवा राक्षसैस्सह
सत्यप्रतिज्ञ विष्णूने शत्रूंचा नाश केल्याचे ऐकून, मग देव, दानव आणि राक्षस सर्व एकत्र आले.
भूतप्रेतपिशाचाश्च सर्वे तत्रागताः क्रमात्। गंधर्वाप्सरसश्चैव नागा विद्याधरागणाः
भूत, प्रेत, पिशाच हे सर्व एकामागून एक तिथे आले; तसेच गंधर्व, अप्सरा, नाग आणि विद्याधरांचे समूहही आले.
वानस्पत्याश्चौषधयो यच्चेहेद्यच्च नेहति। ब्रह्मादेशान्मारुतेन आनीताः सर्वतो दिशः
झाडे, औषधी, आणि जे काही उगवतं किंवा उगवत नाही, ब्रह्माच्या आज्ञेने वाऱ्याने सर्व दिशांनी आणले गेले.
यज्ञपर्वतमासाद्य दक्षिणामभितोदिशम्। सुरा उत्तरतः सर्वे मर्यादापर्वते स्थिताः
यज्ञ पर्वताच्या दक्षिण बाजूला पोहोचून, सर्व देव उत्तरेकडे पर्वताच्या कडेला उभे राहिले.
गंधर्वाप्सरसश्चैव मुनयो वेदपारगाः। पश्चिमां दिशमास्थाय स्थितास्तत्र महाक्रतौ
गंधर्व, अप्सरा आणि वेदपारंगत ऋषी पश्चिम दिशेला त्या महायज्ञात उभे राहिले.
सर्वे देवनिकायाश्च दानवाश्चासुरागणाः। अमर्षं पृष्ठतः कृत्वा सुप्रीतास्ते परस्परम्
सर्व देवगण, दानव आणि असुर समूह, आपापली चिड बाजूला ठेवून, एकमेकांशी अत्यंत प्रसन्न झाले.
ऋषीन्पर्यचरन्सर्वे शुश्रूषन्ब्राह्मणांस्तथा। ऋषयो ब्रह्मर्षयश्च द्विजा देवर्षयस्तथा
सर्वांनी ऋषींची सेवा केली आणि ब्राह्मणांचीही सेवा केली; ऋषी, ब्रह्मर्षी, द्विज आणि देवरषी सुद्धा तिथे होते.
राजर्षयो मुख्यतमास्समायाताः समंततः। कतमश्च सुरोप्यत्र क्रतौ याज्यो भविष्यति
मुख्य राजर्षी सर्व बाजूंनी एकत्र आले आणि या यज्ञात कोणता देव पूजनीय होईल, हे पाहू लागले.
पशवः पक्षिणश्चैव तत्र याता दिदृक्षवः। ब्राह्मणा भोक्तुकामाश्च सर्वे वर्णानुपूर्वशः
प्राणी आणि पक्षीही पाहण्यासाठी आले; सर्व वर्णांचे ब्राह्मण यज्ञातील अन्न मिळवण्यासाठी आले.
स्वयं च वरुणो रत्नं दक्षश्चान्नं स्वयं ददौ। आगत्यवरुणोलोकात्पक्वंचान्नंस्वतोपचत्
वरुणाने स्वतः रत्ने दिली, दक्षाने स्वतः अन्न दिले; वरुणलोकातून येऊन त्याने स्वतः शिजवलेले अन्न वाढले.
वायुर्भक्षविकारांश्च रसपाची दिवाकरः। अन्नपाचनकृत्सोमो मतिदाता बृहस्पतिः
वारा वेगवेगळे स्वाद आणत होता, सूर्य रस शिजवत होता, सोम अन्न शिजवत होता, आणि बृहस्पती बुध्दी देत होता.
धनदानं धनाध्यक्षो वस्त्राणि विविधानि च। सरस्वती नदाध्यक्षो गंगादेवी सनर्मदा
धनाध्यक्षाने धन आणि विविध वस्त्रे दिली; सरस्वती, गंगा आणि नर्मदा या नद्याही तिथे होत्या.