त्वत्समीपं गताः सर्वे त्वमेव शरणं प्रभो । चशरणागतानां देवानां सहायं कुरु वै प्रभो
सर्वजण तुझ्याजवळ आले आहेत; प्रभो, तूच आमचा आश्रय आहेस. जे देव तुझ्या आश्रयाला आले आहेत, त्यांना मदत कर, प्रभो.
त्वं पतिस्त्वं मतिर्देव त्वं कर्ता त्वं च कारणम् । त्वं माता सर्वलोकानां त्वमेव जगतः पिता
तूच स्वामी, तूच बुद्धी, हे देवा; तूच कर्ता आणि कारण आहेस. सर्व लोकांचा तूच आई, आणि जगाचा तूच वडील आहेस.
भगवन्देवदेवेश शरणागतवत्सल । शरणं तव चायाता भयभीताश्च देवताः
भगवंत, देवांचा स्वामी, शरण आलेल्यांवर प्रेम करणारा, घाबरलेल्या देवता तुझ्या आश्रयाला आल्या आहेत.
देवता निर्जिताः सर्वाः स्वर्गभ्रष्टाः कृताः प्रभो । अत्युग्रेण हि दैत्येन मुरनाम्ना महौजसा । इंद्रस्य वचनं श्रुत्वा विष्णुर्वचनमब्रवीत्
सर्व देवता पराभूत झाले, स्वर्गातून खाली पडले, प्रभो, त्या अतिशय भयंकर आणि बलवान मुर नावाच्या दैत्यामुळे. इंद्राचं बोलणं ऐकून, विष्णूंनी उत्तर दिलं.
श्रीभगवानुवाच- कीदृशो दानवः शक्र किं रूपं कीदृशं बलम् । क्व स्थानं तस्य दुष्टस्य किं वीर्यं कः पराक्रमः । किं वरं तस्य दुष्टस्य ममाख्याहि महामते
श्रीभगवान म्हणाले— शक्रा, तो दैत्य कसा आहे? त्याचं रूप कसं आहे, त्याचं बळ कसं आहे? त्या दुष्टाचा निवास कुठे आहे? त्याचं सामर्थ्य काय, त्याचं शौर्य काय? त्या दुष्टाला कोणता वर मिळाला आहे? हे बुद्धिमान, मला सांग.
इंद्र उवाच- पूर्वं बभूव देवेश ब्रह्मवंशसमुद्भवः । तालजंघस्तु नाम्ना च अत्युग्रोऽपि महासुरः
इंद्र म्हणाला— पूर्वी, हे देवाधिदेव, ब्रह्माच्या वंशात जन्मलेला तालजंघ नावाचा एक अतिशय भयंकर असुर होता.
तस्य पुत्रो हि विख्यातो मुरनामेति दानवः । अत्युत्कटो महावीर्यो देवतानां भयंकरः
त्याचा मुलगा मुर नावाचा प्रसिद्ध दैत्य आहे, जो फार भयंकर, प्रचंड सामर्थ्यवान आणि देवतांसाठी भीतीदायक आहे.
पुरी चंद्रावती नाम्ना तत्र स्थाने वसत्यसौ । निर्जिता देवताः सर्वा स्वर्गात्तेन विवासिताः
तो चंद्रावती नावाच्या नगरीत राहतो; त्याने सर्व देवता पराभूत करून स्वर्गातून हाकलून दिल्या आहेत.
इंद्रोऽन्यो रोपितस्तेन वातश्चैव हुताशनः । चंद्रसूर्यो कृतौ चान्यौ वायुर्वरुण एव च
त्याने दुसरा इंद्र बसवला, वायू आणि अग्नीही; चंद्र-सूर्यही बदलले, तसेच वायू आणि वरुणही.
सर्वमात्मकृतं तेन सत्यं सत्यं जनार्दन । देवलोकः कृतस्तेन सर्वस्थानविवर्जितः
हे सर्व त्यानेच केलं, खरंच, खरंच, जनार्दना; त्याने देवांचा लोक सर्व योग्य स्थानांपासून रिकामा केला आहे.
तस्य तद्वचनं श्रुत्वा कोपमानो जनार्दनः । हनिष्ये दानवं दुष्टं देवतानां भयंकरम्
हे ऐकून, जनार्दनाला राग आला: 'मी त्या दुष्ट, देवतांना घाबरवणाऱ्या दैत्याचा नाश करीन.'
त्रिदशैः सहितो देवो गतश्चंद्रावतीं पुरीम् । दृष्टो देवैस्तु दैत्येंद्रो गर्जमानः पुनः पुनः
देवांसोबत देव चंद्रावती नगरीत गेला; तिथे देवांनी पुन्हा पुन्हा गर्जना करणारा दैत्यांचा राजा पाहिला.
तेन सर्वे जिता देव गताश्चैव दिशो दश । हरिं निरीक्ष्य प्रोवाच तिष्ठतिष्ठेति दानवः
त्याने सर्व देवतांना जिंकले आणि त्या दहा दिशांना पळून गेल्या. मग हरिला पाहून तो दानव म्हणाला, 'थांब, थांब!'
भगवानब्रवीत्तं च क्रोधसंरक्तलोचनः । श्रीभगवानुवाच- रे दानव दुराचार मम बाहुं निरीक्षय
भगवानाच्या डोळ्यांत रागाने लालसा आली आणि त्यांनी त्या दानवाला सांगितले — 'अरे दुष्ट दानवा, माझ्या हाताकडे पाहा.'
ततस्ते सम्मुखाः सर्वे विष्णुना दुष्टदानवाः । हता बाणैः पुनर्दिव्यैर्जाताश्च भयविह्वलाः
मग समोर उभ्या असलेल्या त्या सगळ्या वाईट दानवांना विष्णूंनी दिव्य बाणांनी ठार केले, आणि ते भीतीने थरथर कापू लागले.
चक्रं मुक्तं च कृष्णेन दैत्यसैन्येषु पांडव । तेनच्छिन्नास्तु शतशो बहवो निधनं गताः
कृष्णाने त्या दैत्यांच्या सैन्यात चक्र सोडले, पांडवा. त्या चक्राने शेकडो दैत्यांचे तुकडे झाले आणि बरेच जण मारले गेले.
एकोपि दानवस्तत्र युध्यमानो मुहुर्मुहुः । नष्टाः सर्वे सुरास्तेन निर्जितो मधुसूदनः
तरीही तिथे एक दानव वारंवार लढत राहिला; त्याने सर्व देवतांना नष्ट केले आणि मधुसूदनालाही हरवले.
निर्जितं तेन दैत्येन बाहुयुद्धमजायत । बाहुयुद्धं कृतं तेन दिव्यं वर्षसहस्रकम्
त्या दैत्याने बाहीने लढाई सुरू केली; आणि त्या दिव्य बाहीच्या युद्धात हजारो वर्षे लढला.
विष्णुश्चिंतां प्रपन्नश्च नष्टाः सर्वाश्च देवताः । विष्णुश्च निर्जितस्तेन गतो बदरिकाश्रमम्
विष्णू चिंतेत पडला आणि सर्व देवता हरवले; त्या दैत्याने विष्णूला हरवले आणि तो बदरिकाश्रमात गेला.
गुहा सिंहावती नाम तत्र सुप्तो जनार्दनः । योजनद्वादशवती एकद्वारा च पांडव
तिथे सिंहावती नावाची एक गुहा आहे, जिथे जनार्दन झोपला होता; ती बारा योजन लांब असून एकच दरवाजा आहे, पांडवा.
तस्यां विष्टः प्रसुप्तश्च दानवो हंतुमुद्यतः । महायुद्धेन तेनैव श्रांतोऽसौ योगमायया
त्या गुहेत विष्णू झोपलेला असताना, दानव त्याला मारायला सज्ज झाला; त्या मोठ्या युद्धाने तो थकला आणि योगमायेने गुंग झाला.
दानवः पृष्ठतो लग्नो प्रविष्टः स तदा गुहाम् । प्रसुप्तं तत्र मां दृष्ट्वा दानवो हर्षमागतः
तो दानव मागून हळूच गुहेत शिरला; तिथे मला झोपलेले पाहून तो दानव फार आनंदी झाला.
इत्थं मां निर्जितं मत्वा प्रविष्टं शंकया हरिम् । निःसंदेहं हनिष्यामि दानवानां भयंकरम्
मला हरवले असे समजून, तो शंकेने गुहेत शिरला आणि म्हणाला, 'आता मी नक्कीच दानवांचा भयकारी हरिला मारेन.'
निर्गता कन्यका तत्र विष्णुदेहाद्युधिष्ठिर । रूपवती सुसौभाग्या दिव्यप्रहरणायुधा
त्या वेळी, युधिष्ठिरा, विष्णूच्या देहातून एक सुंदर, भाग्यवती आणि दिव्य शस्त्रांनी सजलेली कन्या बाहेर आली.
तस्य तेजोंऽशसंभूता महाबलपराक्रमा । दृष्टा सा दानवेंद्रेण मुरनाम्ना धनंजय
ती कन्या त्याच्या तेजाचा अंश घेऊन जन्मली होती, तिच्यात प्रचंड बळ आणि शौर्य होते; तिला मुर नावाच्या दानवराजाने पाहिले, धनंजया.
युद्धं समाहितं तेन स्त्रिया चैव प्रयाचितम् । कन्यका युध्यते तत्र सर्वयुद्धविशारदा
त्या दानवाने युद्ध सुरू केले आणि त्या स्त्रीनेही त्याला आव्हान दिले; ती कन्या सर्व प्रकारच्या युद्धात पारंगत होती आणि तिथे लढली.
हुंकारैर्भस्मसाज्जातो मुर नामा महासुरः । निहते दानवे तस्मिंस्तत्र देवस्त्वबुध्यत
तिच्या हुंकाराने मुर नावाचा मोठा असुर राख झाला; तो दानव मारला गेल्यावर तिथे देव जागा झाला.
पतितं दानवं दृष्ट्वा ततो विस्मयमागतः । केनायं च हतो रौद्रो ह्यत्युग्रो मम शात्रवः
पडलेला दानव पाहून तो आश्चर्यचकित झाला; 'हा माझा भयंकर आणि क्रूर शत्रू कोणाच्या हातून मारला गेला?'
अत्युग्रं च कृतं कर्म मम कारुण्यतः कृतम् । कन्योवाच- तेन देवाश्च गंधर्वा सयक्षोरगराक्षसाः
हे फार भयंकर कृत्य मी केवळ दयेमुळे केले. मग ती कन्या म्हणाली — त्याने देव, गंधर्व, यक्ष, नाग आणि राक्षस यांनाही जिंकले.
इंद्राद्याः सकला जित्वा स्वर्गाच्चैव निराकृताः । हरिः सुप्तो मया दृष्टो मुरः पृष्ठे समागतः
इंद्र आणि इतर सर्वांना जिंकून त्यांना स्वर्गातून हाकलून दिले; मी हरिला झोपलेला पाहिला आणि मुर मागून आला होता.