कुर्वंति रमणीयं वै रमणीयतरं वनम्। नानामृगगणाकीर्णं नित्यं प्रमुदितांडजम्
त्या रम्य वनाला ते आणखी सुंदर करतात, कारण तिथे नेहमीच अनेक प्राण्यांचे थवे आणि आनंदी पक्षी भरलेले असतात.
तद्वनं नंदनसमं मनोदृष्टिविवर्द्धनम्। पद्मयोनिस्तु भगवांस्तथा रूपं वनोत्तमम्
ते वन नंदनासारखेच असून मनाला अधिक आनंद देणारे आहे; कमळातून जन्मलेले भगवंत त्या उत्तम वनरूपाचे दर्शन घेतात.
ददर्शादर्शवद्दृष्ट्या सौम्ययापा पयन्निव। ता वृक्षपंक्तयः सर्वा दृष्ट्वा देवं तथागतम्
त्यांनी त्या झाडांच्या सर्व रांगा जणू आरशात पाहाव्यात तशा शांत नजरेने, मनापासून पाहिल्या; त्या झाडांनी देवाचे आगमन पाहिले.
निवेद्य ब्रह्मणे भक्त्या मुमुचुः पुष्पसंपदः। पुष्पप्रतिग्रहं कृत्वा पादपानां पितामहः
त्या झाडांनी भक्तीने ब्रह्मदेवाला कळवून पुष्पांची समृद्धी ओतली; पितामहाने झाडांकडून फुलांचा स्वीकार केला.
वरं वृणीध्वं भद्रं वः पादपानित्युवाच सः। एवमुक्ता भगवता तरवो निरवग्रहाः
"वर मागा, तुम्हाला कल्याण लाभो," असे त्यांनी झाडांना सांगितले; भगवंताने असे म्हटल्यावर झाडे कोणतीही शंका न ठेवता उत्तर देऊ लागली.
ऊचुः प्रांजलयः सर्वे नमस्कृत्वा विरिंचनम्। वरं ददासि चेद्देव प्रपन्नजनवत्सल
सर्व झाडांनी हात जोडून विरिञ्चिला नमस्कार केला आणि म्हणाली, "देवा, तू जर वर देत असशील, शरण आलेल्यांवर प्रेम करणाऱ्या..."
इहैव भगवन्नित्यं वने संनिहितो भव। एष नः परमः कामः पितामह नमोस्तु ते
"भगवंत, तू नेहमी या वनात वास करावा, हीच आमची सर्वात मोठी इच्छा आहे. पितामहा, तुला आमचा नमस्कार असो."
त्वं चेद्वससि देवेश वनेस्मिन्विश्वभावन। सर्वात्मना प्रपन्नानां वांछतामुत्तमं वरम्
"देवाधिदेव, विश्वनिर्माता, तू जर येथे राहिलास तर शरण आलेल्यांना त्यांच्या इच्छेनुसार सर्वोच्च वर दे."
वरकोटिभिरन्याभिरलं नो दीयतां वरम्। सन्निधानेन तीर्थेभ्य इदं स्यात्प्रवरं महत्
"दुसरा कोणताही वर, अगदी कोट्यवधी वरे असले तरी, आम्हाला नको; तुझ्या उपस्थितीमुळे हे स्थान सर्वात मोठे तीर्थक्षेत्र होवो."
ब्रह्मोवाच। उत्तमं सर्वक्षेत्राणां पुण्यमेतद्भविष्यति। नित्यं पुष्पफलोपेता नित्यसुस्थिरयौवनाः
ब्रह्मदेव म्हणाले, "हे स्थान सर्व क्षेत्रांमध्ये श्रेष्ठ आणि पवित्र ठरेल; नेहमी फुलांनी आणि फळांनी युक्त, आणि सदैव ताजेतवाने राहील."
कामगाः कामरूपाश्च कामरूपफलप्रदाः। कामसंदर्शनाः पुंसां तपःसिद्ध्युज्वला नृणाम्
"तुम्ही इच्छेनुसार जाऊ शकता, हवी तशी रूपे घेऊ शकता, आणि हवी ती फळे देऊ शकता; लोकांच्या इच्छा पूर्ण करणारे आणि तपश्चर्येच्या तेजाने उजळलेले व्हाल."
श्रिया परमया युक्ता मत्प्रसादाद्भविष्यथ। एवं स वरदो ब्रह्मा अनुजग्राह पादपान्
"माझ्या कृपेने तुम्ही अत्युच्च ऐश्वर्याने युक्त व्हाल." असे वर देणाऱ्या ब्रह्मदेवाने झाडांना आशीर्वाद दिला.
स्थित्वा वर्ष सहस्रं तु पुष्करं प्रक्षिपद्भुवि। क्षितिर्निपतिता तेन व्यकंपत रसातलम्
हजार वर्षे तिथे राहून त्यांनी कमळ पृथ्वीवर टाकले; त्याच्या पडण्याने भूमी खालीपर्यंत हादरली.
विवशास्तत्यजुर्वेलां सागराः क्षुभितोर्मयः। शक्राशनि हतानीव व्याघ्र व्याला वृतानि च
सागरांच्या लाटा अस्वस्थ होऊन किनारे सोडून गेल्या; इंद्राच्या वज्राने घायाळ झाल्यासारखे वाघ आणि इतर हिंस्र प्राणी पळाले.
शिखराण्यप्यशीर्यंत पर्वतानां सहस्रशः। देवसिद्धविमानानि गंधर्वनगराणि च
हजारो पर्वतशिखरे तुटली; देव, सिद्ध यांच्या विमानांचे आणि गंधर्वांच्या नगरींचे नुकसान झाले.
प्रचेलुर्बभ्रमुः पेतुर्विविशुश्च धरातलम्। कपोतमेघाः खात्पेतुः पुटसंघातदर्शिनः
ती सर्व उडू लागली, भटकली, खाली पडली आणि पृथ्वीमध्ये शिरली; आकाशातून कपोतासारखे मेघ पंखांच्या झुंडीप्रमाणे खाली पडले.
ज्योतिर्गणांश्छादयंतो बभूवुस्तीव्र भास्कराः। महता तस्य शब्देन मूकांधबधिरीकृतम्
ताऱ्यांचे समूह झाकले गेले, सूर्य प्रखर झाले; त्या मोठ्या आवाजाने सर्वजण मुके, आंधळे आणि बहिरे झाले.
बभूव व्याकुलं सर्वं त्रैलोक्यं सचराचरम्। सुरासुराणां सर्वेषां शरीराणि मनांसि च
संपूर्ण त्रैलोक्य, जडजंगम सृष्टी अस्वस्थ झाली; सर्व देव आणि असुर यांच्या देहात आणि मनात गोंधळ उडाला.
अवसेदुश्च किमिति किमित्येतन्न जज्ञिरे। धैर्यमालंब्य सर्वेऽथ ब्रह्माणं चाप्यलोकयन्
हे काय आहे, हे काय आहे, असे सर्वजण विचार करू लागले, पण त्यांना काहीच समजले नाही. मग धीर धरून, त्यांनी सर्वांनी ब्रह्मांकडे पाहिले.
न च ते तमपश्यंत कुत्र ब्रह्मागतो ह्यभूत्। किमर्थं कंपिता भूमिर्निमित्तोत्पातदर्शनम्
पण तिथे ब्रह्मा दिसला नाही—तो कुठे गेला? पृथ्वी का थरथरत होती, आणि हे अपशकुनाचे चिन्हे का दिसत होती?
तावद्विष्णुर्गतस्तत्र यत्र देवा व्यवस्थिताः। प्रणिपत्य इदं वाक्यमुक्तवंतो दिवौकसः
तेव्हा विष्णू त्या ठिकाणी गेला जिथे सर्व देवता एकत्र जमले होते. त्याने वंदन केल्यावर, स्वर्गातील देवांनी असे शब्द सांगितले.
किमेतद्भगवन्ब्रूहि निमित्तोत्पातदर्शनम्। त्रैलोक्यं कंपितं येन संयुक्तं कालधर्मणा
भगवंत, हे काय आहे ते आम्हाला सांगा—हे अपशकुन आणि चिन्हे कशामुळे आली? कोणत्या काळाच्या प्रभावामुळे हे तिन्ही लोक थरथरले?
जातकल्पावसानं तु भिन्नमर्यादसागरम्। चत्वारो दिग्गजाः किं तु बभूवुरचलाश्चलाः
असे वाटते की कल्पाचा शेवट आला आहे, नीतीचा समुद्र फुटला आहे; चारही दिशांचे हत्तीही डळमळीत झाले आहेत—याचे कारण काय?
समावृता धरा कस्मात्सप्तसागरवारिणा। उत्पत्तिर्नास्ति शब्दस्य भगवन्निः प्रयोजना
पृथ्वी सातही समुद्रांच्या पाण्याने का वेढली गेली आहे? भगवंत, या आवाजाला काही कारण नाही—त्याचा काही हेतूही दिसत नाही.
यादृशो वा स्मृतः शब्दो न भूतो न भविष्यति। त्रैलोक्यमाकुलं येन चक्रे रौद्रेण चोद्यता
असा आवाज, जो ऐकला गेला, तो ना कधी झाला होता ना पुन्हा होईल; या प्रचंड गर्जनेमुळे तिन्ही लोकांमध्ये गोंधळ माजला आहे.
शुभोऽशुभो वा शब्दोरेयं त्रैलोक्यस्य दिवौकसाम्। भगवन्यदि जानासि किमेतत्कथयस्व नः
हा आवाज शुभ आहे की अशुभ, तिन्ही लोकांच्या देवतांसाठी, हे भगवंत, तुम्हाला माहीत असेल तर कृपया आम्हाला सांगा.
एवमुक्तोऽब्रवीद्विष्णुः परमेणानुभावितः। मा भैष्ट मरुतः सर्वे शृणुध्वं चात्र कारणम्
असे विचारल्यावर, परम सामर्थ्याने युक्त असलेल्या विष्णूंनी उत्तर दिले: "सर्व मरुतांनो, घाबरू नका; ऐका, याचे कारण मी सांगतो."
निश्चयेनानुविज्ञाय वक्ष्याम्येष यथाविधम्। पद्महस्तो हि भगवान्ब्रह्मा लोकपितामहः
"पूर्ण खात्री करून, मी हे योग्य प्रकारे सांगतो: पद्महस्त असलेले, लोकांचे पितामह ब्रह्मा—"
भूप्रदेशे पुण्यराशौ यज्ञं कर्तुं व्यवस्थितः। अवरोहे पर्वतानां वने चातीवशोभने
"तो पृथ्वीवरील एक पवित्र स्थळी, पर्वतांच्या पायथ्याशी असलेल्या सुंदर वनात, यज्ञ करण्यासाठी स्थिर झाला आहे."
कमलं तस्य हस्तात्तु पतितं धरणीतले। तस्य शब्दो महानेष येन यूयं प्रकंपिताः
"त्याच्या हातातून एक कमळ पृथ्वीवर पडले; त्याचा तो मोठा आवाज, ज्यामुळे तुम्ही सर्व घाबरलात."