कश्यपो ब्रह्मणोंशस्तु पृथिव्या अदितिस्तथा। नंदो द्रोणस्समाख्यातो यशोदाथ धराभवत्
कश्यप हा ब्रह्माचा अंश आहे, आणि अदिती पृथ्वीचीच आहे. नंद म्हणजे द्रोण, आणि यशोदा पृथ्वी झाली.
अथकामान्महाबाहुर्देवक्याः समपूरयत्। ये तया कांक्षिताः पूर्वमजात्तस्मान्महात्मनः
मग त्या महाबाहूने देवकीच्या पूर्वीच्या सर्व इच्छा पूर्ण केल्या, ज्या तिने त्या महात्म्याकडे मागितल्या होत्या.
अचिरं स महादेवः प्रविष्टो मानुषीं तनुं। मोहयन्सर्वभूतानि योगाद्योगी समाययौ
लवकरच त्या महादेवाने मानवी देहात प्रवेश केला, सर्व प्राण्यांना मोहात टाकत, योगाने योगी तेथे आला.
नष्टे धर्मे तथा यज्ञे विष्णुर्वृष्णिकुले विभुः। कर्तुं धर्मव्यवस्थानमसुराणां प्रणाशनम्१५० 1.13.
धर्म आणि यज्ञ नष्ट झाल्यावर, विष्णू वृष्णिकुळात प्रकट झाला, धर्माची स्थापना आणि असुरांचा नाश करण्यासाठी.
रुक्मिणी सत्यभामा च सत्या नाग्निजिती तथा। सुमित्रा च तथा शैब्या गांधारी लक्ष्मणा तथा
रुक्मिणी, सत्यभामा, सत्य, नाग्निजिती, सुमित्रा, शैब्या, गांधारी आणि लक्ष्मणा,
सुभीमा च तथा माद्री कौशल्या विजया तथा। एवमादीनि देवीनां सहस्राणि च षोडश
सुभीमा, माध्री, कौशल्या आणि विजयाही; अशा प्रकारे देवींची सोळा हजार होती.
रुक्मिणी जनयामास पुत्रान्शृणु विशारदान्। चारुदेष्णं रणेशूरं प्रद्युम्नञ्च महाबलम्
रुक्मिणीने पुत्रांना जन्म दिला — ऐक, ते सर्व कलाप्रवीण होते: चारुदेष्ण, रणात शूर, आणि बलवान प्रद्युम्न,
सुचारुं चारुभद्रञ्च सदश्वं ह्रस्वमेव च। सप्तमञ्चारुगुप्तञ्च चारुभद्रञ्च चारुकं
सुचारू, चारुभद्र, सदश्व, ह्रस्व, सातवा चारुगुप्त, चारुभद्र आणि चारुक.
चारुहासं कनिष्ठञ्च कन्याञ्चारुमतीं तथा। जज्ञिरे सत्यभामाया भानुर्भीमरथः क्षणः
सत्यभामेपासून चारुहास, कनिष्ठ, कन्या आणि सुंदर चारुमती, तसेच भानू, भीमरथ आणि क्षण हे संततीला जन्मले.
रोहितो दीप्तिमांश्चैव ताम्रबंधो जलंधमः। चतस्रो जज्ञिरे तेषां स्वसारश्च यवीयसीः
रोहित, तेजस्वी, ताम्रबंध आणि जलंधम हे त्यांचे पुत्र झाले; आणि त्यांना चार लहान बहिणीही जन्मल्या.
जांबवत्याः सुतो जज्ञे सांबश्चैवातिशोभनः। सौरशास्त्रस्य कर्त्ता वै प्रतिमा मंदिरस्य च
जांबवतीपासून अतिशय देखणा सांब जन्मला, जो सौरशास्त्राचा रचयिता आणि मंदिरातील मूर्तीचा स्थापक होता.
मूलस्थाने निवेशश्च कृतस्तेन महात्मना। तुष्टेन देवदेवेन कुष्ठरोगो विनाशितः
त्या महान आत्म्याने मूळ स्थळी पाया घातला; देवांचा देव प्रसन्न झाल्याने कुष्ठरोग नाहीसा झाला.
सुमित्रं चारुमित्रं च मित्रविंदा व्यजायत। मित्रबाहुः सुनीथश्च नाग्नजित्यां बभूवतुः
सुमित्र, चारुमित्र आणि मित्रविंदा हे जन्मले; नाग्नजितीपासून मित्रबाहू आणि सुनीथ हे दोन पुत्र झाले.
एवमादीनि पुत्राणांसहस्राणि निशामय। अशीतिश्च सहस्राणां वासुदेवसुतास्तथा
अशा प्रकारे हजारो पुत्रांची नावे ऐक; वासुदेवाचे पुत्रही ऐंशी हजार होते.
प्रद्युम्नस्य च दायादो वैदर्भ्यां बुद्धिसत्तमः। अनिरुद्धो रणे योद्धा जज्ञेस्य मृगकेतनः
प्रद्युम्नाचा वारस, अत्यंत बुद्धिमान, वैदर्भीपासून जन्मला; रणात पराक्रमी अनिरुद्ध, ज्याला मृगकेतन असेही म्हणतात, तो जन्मला.
काम्या सुपार्श्वतनया सांबाल्लेभे तरस्विनम्। सत्त्वप्रकृतयो देवाः पराः पंच प्रकीर्तिताः
सुपार्श्वाची कन्या काम्या हिला सांबापासून एक बलवान पुत्र झाला; सत्त्वगुणी पाच श्रेष्ठ देवता म्हणून ओळखल्या जातात.
तिस्रः कोट्यः प्रवीराणां यादवानां महात्मनां। षष्टिः शतसहस्राणि वीर्यवंतो महाबलाः
तीन कोटी महान आत्म्यांचे, पराक्रमी यादवांचे अस्तित्व होते; आणि साठ लाख वीरशूर यादव होते.
देवांशाः सर्व एवेह उत्पन्नास्ते महौजसः। दैवासुरे हता ये वा असुरास्तु महाबलाः
हे सर्व तेजस्वी लोक येथे देवांश म्हणून जन्मले; जे देव-दानवांच्या युद्धात मारले गेले, तसेच बलाढ्य असुरही.
इहोत्पन्ना मनुष्येषु बाधंते सर्वमानवान्। तेषामुद्धरणार्थाय उत्पन्ना यादवे कुले
हे सर्व मानवांमध्ये जन्मून सर्व माणसांना त्रास देतात; त्यांना तारण्यासाठीच ते यादव कुळात जन्मले.
कुलानां शतमेकं च यादवानां महात्मनाम्। विष्णुस्तेषां प्रणेता च प्रभुत्वे च व्यवस्थितः
महान आत्म्यांच्या यादव कुळांची एकशे वंश होती; त्यात विष्णू प्रमुख आणि स्वामी म्हणून विराजमान होता.
निदेशस्थायिनस्तस्य ऋद्ध्यंते सर्वयादवाः। भीष्म उवाच। सप्तर्षयः कुबेरश्च यक्षो मणिधरस्तथा
सर्व यादव त्याच्या आज्ञेत भरभराटीला आले; भीष्म म्हणतो: सप्तर्षी, कुबेर आणि यक्ष मणिधर,
सात्यकिर्नारदश्चैव शिवो धन्वंतरिस्तथा। आदिदेवस्तथाविष्णुरेभिस्तु सह दैवतैः
सात्यकी, नारद, शिव, धन्वंतरी, आदिदेव आणि विष्णू — हे सर्व देवतांसह,
किमर्थं सहसंभूताः सुरसम्भूतयः क्षितौ। भविष्याः कति वा चास्य प्रादुर्भावा महात्मनः
हे देवांपासून उत्पन्न झालेले पृथ्वीवर एकदम का आले? आणि या महान आत्म्याच्या भविष्यात किती अवतार होतील?
सर्वक्षेत्रेषु सर्वेषु किमर्थमिह जायते। यदर्थमिह संभूतो विष्णुर्वृष्ण्यंधके कुले
सर्व क्षेत्रांत आणि सर्व ठिकाणी तो येथे का जन्मतो? विष्णू वृष्णि आणि अंधक कुळात कोणत्या कारणासाठी प्रकट झाला?
पुनःपुनर्मनुष्येषु तन्मे त्वं ब्रूहि पृच्छतः। पुलस्त्य उवाच। शृणु भूप प्रवक्ष्यामि रहस्यातिरहस्यकम्। यथा दिव्यतनुर्विष्णुर्मानुषेष्विह जायते
पुन्हा पुन्हा मानवांमध्ये — हे मला सांग, मी विचारतो आहे. पुलस्त्य म्हणतो: ऐक राजन, मी तुला अत्यंत गुप्त रहस्य सांगतो: कसा दिव्य देह असलेला विष्णू येथे मानवांमध्ये जन्म घेतो.
युगांते तु परावृत्ते काले प्रशिथिले प्रभुः। देवासुरमनुष्येषु जायते हरिरीश्वरः
युगाच्या शेवटी, जेव्हा काळ थकतो आणि बदलतो, तेव्हा प्रभू हरि देव, दानव आणि मानवांमध्ये जन्म घेतो.
हिरण्यकशिपुर्दैत्यस्त्रैलोक्यस्य प्रशासिता। बलिनाधिष्ठिते चैव पुनर्लोकत्रये क्रमात्
हिरण्यकशिपू हा दैत्य त्रैलोक्याचा अधिपती होता; त्याच्यानंतर बळीनेही या तिन्ही लोकांवर राज्य केलं.
सख्यमासीत्परमकं देवानामसुरैः सह। युगाख्या दश संपूर्णा आसीदव्याकुलं जगत्
त्या काळी देव आणि असुर यांच्यात अतिशय घनिष्ठ मैत्री होती; दहा युगे शांततेत गेली आणि जगात कुठलाही गोंधळ नव्हता.
निदेशस्थायिनश्चापि तयोर्देवासुरा स्वयं। बद्धो बलिर्विमर्दोयं सुसंवृत्तः सुदारुणः
त्या दोघांच्या आज्ञेत देव आणि असुर स्वतःच राहायचे; बळी बांधला गेला आणि हा भीषण संघर्ष पूर्णपणे घडून आला.
देवानामसुराणां च घोरः क्षयकरो महान्। कर्तुं धर्मव्यवस्थां च जायते मानुषेष्विह
देव आणि असुर यांच्यात मोठा आणि भयंकर संहार झाला; धर्माची नीट व्यवस्था व्हावी म्हणून हे माणसांतही घडतं.