भार्यामुवाच संत्रासात्स्नुषेयं ते शुचिस्मिते। एवमुक्त्वाब्रवीदेनं कस्य केयं स्नुषेति वै
भीतीपोटी त्याने आपल्या पत्नीस सांगितले, 'हे शुभस्मिते, ही तुझी सून होईल.' असं म्हणताच तिने विचारलं, 'ही कोणाची सून?'
राजोवाच। यस्ते जनिष्यते पुत्रस्तस्य भार्या भविष्यति। तस्याः सा तपसोग्रेण कन्यायाः संप्रसूयत
राजा म्हणाला, 'तुला जो पुत्र होईल, त्याची ही पत्नी होईल.' त्या कन्येने कठोर तप करून एक मुलगी जन्माला घातली.
पुत्रं विदर्भं सुभगं शैब्या परिणता सती। राजपुत्र्यां तु विद्वांसौ स्नुषायां क्रथकौशिकौ
शैब्या या सती पत्नीनं एक सुंदर पुत्र जन्माला घातला, त्याचं नाव विदर्भ होतं; आणि त्या राजकन्येतून विद्वान क्रथ आणि कौशिक हे दोन सून झाल्या.
लोमपादं तृतीयं तु पुत्रं परमधार्मिकम्। पश्चाद्विदर्भो जनयच्छूरं रणविशारदम्
तिसरा पुत्र लोमपाद हा अत्यंत धर्मशील होता; नंतर विदर्भाने एक शूर आणि युद्धात निपुण असा पुत्र जन्माला घातला.
लोमपादात्मजो बभ्रुर्धृतिस्तस्य तु चात्मजः। कौशिकस्यात्मजश्चेदिस्तस्माच्चैद्यनृपाः स्मृताः
लोमपादाचा पुत्र बभ्रू, त्याचा पुत्र धृति; कौशिकाचा पुत्र चेडी, आणि त्याच्यापासून चेडीचे राजे ओळखले जातात.
क्रथो विदर्भपुत्रो यः कुंतिस्तस्यात्मजोभवत्। कुंतेर्धृष्टस्ततो जज्ञे धृष्टात्सृष्टः प्रतापवान्
क्रथ हा विदर्भाचा पुत्र, त्याचा पुत्र कुंती; कुंतीपासून धृष्ट, आणि धृष्टापासून प्रतापी सृष्ट जन्माला आला.
सृष्टस्य पुत्रो धर्मात्मा निवृत्तिः परवीरहा। निवृत्तिपुत्रो दाशार्हो नाम्ना स तु विदूरथः
सृष्टाचा पुत्र धर्मात्मा निवृत्ती, जो शत्रूंचा संहार करणारा होता; निवृत्तीचा पुत्र दाशार्ह, ज्याला विदूरथ असेही म्हणतात.
दाशार्हपुत्रो भीमस्तु भीमाज्जीमूत उच्यते। जीमूतपुत्रो विकृतिस्तस्यभीमरथः सुतः
दाशार्हाचा पुत्र भीम, भीमापासून जिमूत; जिमूताचा पुत्र विकृति, आणि त्याचा पुत्र भीमरथ.
अथ भीमरथस्यापि पुत्रो नवरथः किल। तस्य चासीद्दशरथः शकुनिस्तस्य चात्मजः
भीमरथाचा पुत्र नवरथ, असं सांगितलं जातं; त्याचा पुत्र दशरथ, आणि त्याचा पुत्र शकुनी.
तस्मात्करंभस्तस्माच्च देवरातो बभूव ह। देवक्षत्रोभवद्राजा देवरातान्महायशाः
त्याच्यापासून करंभ, आणि करंभापासून देवरात झाला; देवरातापासून प्रसिद्ध राजा देवक्षत्र जन्माला आला.
देवगर्भसमो जज्ञे देवक्षत्रस्य नंदनः। मधुर्नाममहातेजा मधोः कुरुवशः स्मृतः
देवक्षत्राचा पुत्र देवांसारखा तेजस्वी मधुर जन्माला आला; मधुराचा पुत्र मधु, जो कुरुवंशाचा मानला जातो.
आसीत्कुरुवशात्पुत्रः पुरुहोत्रः प्रतापवान्। अंशुर्जज्ञेथ वैदर्भ्यां द्रवंत्यां पुरुहोत्रतः
कुरुवंशातून प्रतापी पुरुहोत्र जन्माला आला; पुरुहोत्र आणि विदर्भाची कन्या द्रवंत यांच्या मिलनातून अंशु जन्मास आला.
वेत्रकी त्वभवद्भार्या अंशोस्तस्यां व्यजायत। सात्वतः सत्वसंपन्नः सात्वतान्कीर्तिवर्द्धनः
वेत्रकी ही अंशाची पत्नी झाली आणि तिच्या पोटी सात्वत नावाचा, उत्तम गुणांनी युक्त, सात्वतांची कीर्ती वाढवणारा पुत्र जन्माला आला.
इमां विसृष्टिं विज्ञाय ज्यामघस्य महात्मनः। प्रजावानेति सायुज्यं राज्ञः सोमस्य धीमतः
महात्मा ज्यामघ यांची ही वंशपरंपरा समजून घे, कारण त्याला अनेक संतती झाली आणि तो बुद्धिमान राजा सोमाशी एकरूप झाला.
सात्वतान्सत्वसंपन्ना कौसल्या सुषुवे सुतान्। तेषां सर्गाश्च चत्वारो विस्तरेणैव तान्शृणु
कौसल्या हिने सात्वतासाठी सर्व गुणांनी युक्त असे पुत्र जन्मास घातले; आता त्यांच्या चार वंशांची सविस्तर माहिती ऐक.
भजमानस्य सृंजय्यां भाजनामा सुतोभवत्। सृंजयस्य सुतायां तु भाजकास्तु ततोभवन्
भजमानाला सृंजया पासून भाजन नावाचा पुत्र झाला; आणि सृंजयाच्या कन्येपासून भजक नावाचे पुत्र जन्मले.
तस्य भाजस्य भार्ये द्वे सुषुवाते सुतान्बहून्। नेमिं चकृकणं चैव वृष्णिं परपुरंजयं
त्या भाजनाच्या दोन पत्नी होत्या, दोघींनीही त्याला अनेक पुत्र दिले—नेमि, चक्रकण, वृष्णि आणि परपुरंजय.
ते भाजकाः स्मृता यस्माद्भजमानाद्वि जज्ञिरे। देवावृधः पृथुर्नाम मधूनां मित्रवर्द्धनः
भजमानापासून जन्मलेल्यांना भजक असे ओळखतात; त्यांच्यातून देवावृद्ध, पृथु नावाचा आणि मधूंमध्ये मित्रवर्धन हे जन्मले.
अपुत्रस्त्वभवद्राजा चचार परमं तपः। पुत्रः सर्वगुणोपेतो मम भूयादिति स्पृहन्
राजाला पुत्र नव्हता, म्हणून त्याने कठोर तप केला, 'माझ्या पोटी सर्व गुणांनी युक्त पुत्र जन्मावा' अशी इच्छा धरली.
संयोज्य कृष्णमेवाथ पर्णाशाया जलं स्पृशन्। सा तोयस्पर्शनात्तस्य सांनिध्यं निम्नगा ह्यगात्
नंतर कृष्णासोबत एकत्र येऊन, पर्णाश्रमात पाण्याचा स्पर्श करताच, त्या पाण्याच्या स्पर्शाने नदी त्याच्या सान्निध्यात आली.
कल्याणं चरतस्तस्य शुशोच निम्नगाततः। चिंतयाथ परीतात्मा जगामाथ विनिश्चयम्
तो शुभ कर्म करत असताना, नदी त्याच्यासाठी दुःखी झाली; मग चिंतेने भरून, त्याने एक निश्चित विचार केला.
भूत्वा गच्छाम्यहं नारी यस्यामेवं विधः सुतः। जायेत तस्मादद्याहं भवाम्यस्य सुतप्रदा
'मी स्त्री होऊन त्याच्याकडे जाईन, म्हणजे असा पुत्र जन्मेल; म्हणून आज मी त्याला पुत्र देणारी ठरेन.'
अथ भूत्वा कुमारी सा बिभ्रती परमं वपुः। ज्ञापयामास राजानं तामियेष नृपस्ततः
मग ती अद्वितीय सौंदर्याची कुमारिका होऊन, राजाला कळवले; आणि राजा तिच्यावर मोहित झाला.
अथसानवमेमासिसुषुवेसरितांवरा। पुत्रं सर्वगुणोपेतं बभ्रुं देवावृधात्परम्
ती कुमारिकांमध्ये श्रेष्ठ असून, तिने सर्व गुणांनी युक्त असा बभ्रू नावाचा, देवावृद्धाहून श्रेष्ठ पुत्र जन्मास घातला.
अत्र वंशे पुराणज्ञा ब्रुवंतीति परिश्रुतम्। गुणान्देवावृधस्याथ कीर्त्तयंतो महात्मनः
या वंशात, जे प्राचीन कथा जाणतात, ते महात्मा देवावृद्धाच्या गुणांचे वर्णन करून प्रसिद्ध झाले आहेत.
बभ्रुः श्रेष्ठो मनुष्याणां देवैर्देवावृधः समः। षष्टिः शतं च पुत्राणां सहस्राणि च सप्ततिः
बभ्रू हा मनुष्यात श्रेष्ठ होता, तर देवावृद्ध देवांसारखा होता; त्याला शंभर आणि सत्तर हजार पुत्र होते.
एतेमृतत्वं संप्राप्ता बभ्रोर्देवावृधादपि। यज्ञदानतपोधीमान्ब्रह्मण्यस्सुदृढव्रतः
हे सर्व अमरत्वाला पोहोचले, बभ्रू आणि देवावृद्धाहूनही श्रेष्ठ; ते यज्ञ, दान, तप, ज्ञान, ब्रह्मनिष्ठा आणि दृढ व्रत यांना समर्पित होते.
रूपवांश्च महातेजा भोजोतोमृतकावतीम्। शरकान्तस्य दुहिता सुषुवे चतुरः सुतान्
रूपवान आणि तेजस्वी भोजाने मृतकावती, शरकांताची कन्या, हिला पत्नी म्हणून स्वीकारले आणि तिने त्याला चार पुत्र दिले.
कुकुरं भजमानं च श्यामं कंबलबर्हिषम्। कुकुरस्यात्मजो वृष्टिर्वृष्टेस्तु तनयो धृतिः
कुकुर, भजमान, श्याम आणि कंबलबरिष हे त्याचे पुत्र; कुकुराचा पुत्र वृष्टी, आणि वृष्टीचा पुत्र धृति.
कपोतरोमा तस्यापि तित्तिरिस्तस्य चात्मजः। तस्यासीद्बहुपुत्रस्तु विद्वान्पुत्रो नरिः किल
धृतिचा पुत्र कपोतरोंमा, त्याचा पुत्र तित्तिरी; त्याला अनेक पुत्र झाले, त्यात नरी नावाचा एक विद्वान पुत्र होता.