शंसंति च पुराणज्ञाः पृथुश्रवसमुत्तमम्। ततश्चास्याभवन्पुत्राः उशना शत्रुतापनः
पुराणज्ञ लोक पृथुश्रवाचा सर्वश्रेष्ठ म्हणून गौरव करतात; त्याच्या पुत्रांमध्ये उशना हा शत्रूंना त्रास देणारा होता.
पुत्रश्चोशनसस्तस्य शिनेयुर्नामसत्तमः। आसीत्शिनेयोः पुत्रो यः स रुक्मकवचो मतः
उशनाचा पुत्र शिनेयु, श्रेष्ठ पुरुष होता; शिनेयुचा पुत्र रुक्मकवच म्हणून ओळखला जाई.
निहत्य रुक्मकवचो युद्धे युद्धविशारदः। धन्विनो विविधैर्बाणैरवाप्य पृथिवीमिमाम्
रुक्मकवचाचा युद्धात पराभव करून, युद्धकलेत निपुण असलेल्या वीराने आपल्या धनुष्याच्या अनेक बाणांनी ही पृथ्वी मिळवली.
अश्वमेधे ऽददाद्राजा ब्राह्मणेभ्यश्च दक्षिणां। जज्ञे तु रुक्मकवचात्परावृत्परवीरहा
अश्वमेध यज्ञात त्या राजाने ब्राह्मणांना दक्षिणा दिली; रुक्मकवचापासून परावृत, शत्रूंचा संहार करणारा, जन्माला आला.
तत्पुत्रा जज्ञिरे पंच महावीर्यपराक्रमाः। रुक्मेषुः पृथुरुक्मश्च ज्यामघः परिघो हरिः
त्यांना पाच पुत्र झाले, सगळे अतिशय बलवान आणि पराक्रमी होते — रुक्मेषु, पृथुरुक्म, ज्यामघ, परिघ आणि हरि.
परिघं च हरिं चैव विदेहे स्थापयत्पिता। रुक्मेषुरभवद्राजा पृथुरुक्मस्तथाश्रयः
त्यांच्या वडिलांनी परिघ आणि हरि यांना विदेह देशात वसवले; रुक्मेषु राजा झाला आणि पृथुरुक्म त्याचा आधार झाला.
ताभ्यां प्रव्राजितो राज्याज्ज्यामघोवसदाश्रमे। प्रशांतश्चाश्रमस्थस्तु ब्राह्मणेन विबोधितः
त्या दोघांनी ज्यामघाला राज्यातून हाकलून दिलं आणि तो आश्रमात राहू लागला; तिथे तो शांतपणे राहिला आणि एका ब्राह्मणाने त्याला ज्ञान दिलं.
जगाम धनुरादाय देशमन्यं ध्वजी रथी। नर्मदातट एकाकी केवलं वृत्तिकर्शितः
तो धनुष्य घेऊन, एकटा आणि दुःखाने थकलेला, दुसऱ्या प्रदेशात गेला; त्याच्याकडे ध्वज आणि रथ होता, आणि तो नर्मदेच्या काठी पोहोचला.
ऋक्षवंतं गिरिं गत्वा मुक्तमन्यैरुपाविशत्। ज्यामघस्याभवद्भार्या शैब्या परिणता सती
तो ऋक्षवंत पर्वतावर गेला आणि इतरांनी सोडलेली जागा निवडून तिथे राहू लागला; ज्यामघाची पत्नी, सती आणि निष्ठावान शैब्या, त्याच्यासोबत राहिली.
अपुत्रोप्यभवद्राजा भार्यामन्यामचिंतयन्। तस्यासीद्विजयो युद्धे तत्र कन्यामवाप्य सः
राजा असूनही त्याला मुलगा नव्हता, म्हणून तो दुसरी पत्नी घेण्याचा विचार करू लागला; एका युद्धात त्याने विजय मिळवला आणि तिथे त्याला एक कन्या मिळाली.
भार्यामुवाच संत्रासात्स्नुषेयं ते शुचिस्मिते। एवमुक्त्वाब्रवीदेनं कस्य केयं स्नुषेति वै
भीतीपोटी त्याने आपल्या पत्नीस सांगितले, 'हे शुभस्मिते, ही तुझी सून होईल.' असं म्हणताच तिने विचारलं, 'ही कोणाची सून?'
राजोवाच। यस्ते जनिष्यते पुत्रस्तस्य भार्या भविष्यति। तस्याः सा तपसोग्रेण कन्यायाः संप्रसूयत
राजा म्हणाला, 'तुला जो पुत्र होईल, त्याची ही पत्नी होईल.' त्या कन्येने कठोर तप करून एक मुलगी जन्माला घातली.
पुत्रं विदर्भं सुभगं शैब्या परिणता सती। राजपुत्र्यां तु विद्वांसौ स्नुषायां क्रथकौशिकौ
शैब्या या सती पत्नीनं एक सुंदर पुत्र जन्माला घातला, त्याचं नाव विदर्भ होतं; आणि त्या राजकन्येतून विद्वान क्रथ आणि कौशिक हे दोन सून झाल्या.
लोमपादं तृतीयं तु पुत्रं परमधार्मिकम्। पश्चाद्विदर्भो जनयच्छूरं रणविशारदम्
तिसरा पुत्र लोमपाद हा अत्यंत धर्मशील होता; नंतर विदर्भाने एक शूर आणि युद्धात निपुण असा पुत्र जन्माला घातला.
लोमपादात्मजो बभ्रुर्धृतिस्तस्य तु चात्मजः। कौशिकस्यात्मजश्चेदिस्तस्माच्चैद्यनृपाः स्मृताः
लोमपादाचा पुत्र बभ्रू, त्याचा पुत्र धृति; कौशिकाचा पुत्र चेडी, आणि त्याच्यापासून चेडीचे राजे ओळखले जातात.
क्रथो विदर्भपुत्रो यः कुंतिस्तस्यात्मजोभवत्। कुंतेर्धृष्टस्ततो जज्ञे धृष्टात्सृष्टः प्रतापवान्
क्रथ हा विदर्भाचा पुत्र, त्याचा पुत्र कुंती; कुंतीपासून धृष्ट, आणि धृष्टापासून प्रतापी सृष्ट जन्माला आला.
सृष्टस्य पुत्रो धर्मात्मा निवृत्तिः परवीरहा। निवृत्तिपुत्रो दाशार्हो नाम्ना स तु विदूरथः
सृष्टाचा पुत्र धर्मात्मा निवृत्ती, जो शत्रूंचा संहार करणारा होता; निवृत्तीचा पुत्र दाशार्ह, ज्याला विदूरथ असेही म्हणतात.
दाशार्हपुत्रो भीमस्तु भीमाज्जीमूत उच्यते। जीमूतपुत्रो विकृतिस्तस्यभीमरथः सुतः
दाशार्हाचा पुत्र भीम, भीमापासून जिमूत; जिमूताचा पुत्र विकृति, आणि त्याचा पुत्र भीमरथ.
अथ भीमरथस्यापि पुत्रो नवरथः किल। तस्य चासीद्दशरथः शकुनिस्तस्य चात्मजः
भीमरथाचा पुत्र नवरथ, असं सांगितलं जातं; त्याचा पुत्र दशरथ, आणि त्याचा पुत्र शकुनी.
तस्मात्करंभस्तस्माच्च देवरातो बभूव ह। देवक्षत्रोभवद्राजा देवरातान्महायशाः
त्याच्यापासून करंभ, आणि करंभापासून देवरात झाला; देवरातापासून प्रसिद्ध राजा देवक्षत्र जन्माला आला.
देवगर्भसमो जज्ञे देवक्षत्रस्य नंदनः। मधुर्नाममहातेजा मधोः कुरुवशः स्मृतः
देवक्षत्राचा पुत्र देवांसारखा तेजस्वी मधुर जन्माला आला; मधुराचा पुत्र मधु, जो कुरुवंशाचा मानला जातो.
आसीत्कुरुवशात्पुत्रः पुरुहोत्रः प्रतापवान्। अंशुर्जज्ञेथ वैदर्भ्यां द्रवंत्यां पुरुहोत्रतः
कुरुवंशातून प्रतापी पुरुहोत्र जन्माला आला; पुरुहोत्र आणि विदर्भाची कन्या द्रवंत यांच्या मिलनातून अंशु जन्मास आला.
वेत्रकी त्वभवद्भार्या अंशोस्तस्यां व्यजायत। सात्वतः सत्वसंपन्नः सात्वतान्कीर्तिवर्द्धनः
वेत्रकी ही अंशाची पत्नी झाली आणि तिच्या पोटी सात्वत नावाचा, उत्तम गुणांनी युक्त, सात्वतांची कीर्ती वाढवणारा पुत्र जन्माला आला.
इमां विसृष्टिं विज्ञाय ज्यामघस्य महात्मनः। प्रजावानेति सायुज्यं राज्ञः सोमस्य धीमतः
महात्मा ज्यामघ यांची ही वंशपरंपरा समजून घे, कारण त्याला अनेक संतती झाली आणि तो बुद्धिमान राजा सोमाशी एकरूप झाला.
सात्वतान्सत्वसंपन्ना कौसल्या सुषुवे सुतान्। तेषां सर्गाश्च चत्वारो विस्तरेणैव तान्शृणु
कौसल्या हिने सात्वतासाठी सर्व गुणांनी युक्त असे पुत्र जन्मास घातले; आता त्यांच्या चार वंशांची सविस्तर माहिती ऐक.
भजमानस्य सृंजय्यां भाजनामा सुतोभवत्। सृंजयस्य सुतायां तु भाजकास्तु ततोभवन्
भजमानाला सृंजया पासून भाजन नावाचा पुत्र झाला; आणि सृंजयाच्या कन्येपासून भजक नावाचे पुत्र जन्मले.
तस्य भाजस्य भार्ये द्वे सुषुवाते सुतान्बहून्। नेमिं चकृकणं चैव वृष्णिं परपुरंजयं
त्या भाजनाच्या दोन पत्नी होत्या, दोघींनीही त्याला अनेक पुत्र दिले—नेमि, चक्रकण, वृष्णि आणि परपुरंजय.
ते भाजकाः स्मृता यस्माद्भजमानाद्वि जज्ञिरे। देवावृधः पृथुर्नाम मधूनां मित्रवर्द्धनः
भजमानापासून जन्मलेल्यांना भजक असे ओळखतात; त्यांच्यातून देवावृद्ध, पृथु नावाचा आणि मधूंमध्ये मित्रवर्धन हे जन्मले.
अपुत्रस्त्वभवद्राजा चचार परमं तपः। पुत्रः सर्वगुणोपेतो मम भूयादिति स्पृहन्
राजाला पुत्र नव्हता, म्हणून त्याने कठोर तप केला, 'माझ्या पोटी सर्व गुणांनी युक्त पुत्र जन्मावा' अशी इच्छा धरली.
संयोज्य कृष्णमेवाथ पर्णाशाया जलं स्पृशन्। सा तोयस्पर्शनात्तस्य सांनिध्यं निम्नगा ह्यगात्
नंतर कृष्णासोबत एकत्र येऊन, पर्णाश्रमात पाण्याचा स्पर्श करताच, त्या पाण्याच्या स्पर्शाने नदी त्याच्या सान्निध्यात आली.