एवं सा भक्षिता धेनुः सप्तभिस्तैस्तपोधनैः। वैदिकं बलमाश्रित्य क्रूरे कर्मणि निर्भयाः
अशा प्रकारे त्या सात तपस्वींनी गाय खाल्ली; वेदशक्तीवर आधार ठेवून, ते त्या क्रूर कर्मात निर्भय होते.
ततः काले प्रणष्टास्ते व्याधा दश पुरेभवन्। जातिस्मरत्वं प्राप्तास्ते पितृभावेन भाविताः
काळानंतर ते मृत्युमुखी पडले आणि दहा शहरांत शिकारी म्हणून जन्मले; पूर्वजन्माची आठवण त्यांना होती, आणि ते पितरांवर प्रेम करणारे होते.
तत्र विज्ञाय वैराग्यं प्राणानुत्सृज्य धर्मतः। लोकैरवीक्ष्यमाणास्ते तीर्थांतेनशनेन तु
तेथे वैराग्य जाणून, त्यांनी धर्माने प्राण सोडले; लोकांना न दिसता, त्यांनी तीर्थस्थळी उपवास केला.
संजाता मृगरूपास्ते सप्त कालंजरे गिरौ। प्राप्तविज्ञानयोगास्ते तत्यजुस्तां निजां तनुम्
ते सात जण काळंजर पर्वतावर हरणाच्या रूपात जन्मले; ज्ञान आणि योग मिळवून, त्यांनी तीच देह सोडला.
मम्रुः प्रपतनेनाथ जातवैराग्यमानसाः। मानसे चक्रव्राकास्ते संजाताः सप्तयोगिनः
पडताना मृत्यू आला, मनात वैराग्य भरले होते; आणि ते सात योगी मानसा नगरीत जन्मले.
नामतः कर्मतः सर्वे सुमनाः कुसुमोवसुः। चित्तदर्शी सुदर्शी च ज्ञाता ज्ञानस्य पारगः
नाव आणि कर्मानुसार, ते होते: सुमन, कुसुमवसु, चित्तदर्शी, सुदर्शी, ज्ञाता, ज्ञानस्य आणि पारग.
ज्येष्ठानुरक्ताः श्रेष्ठास्ते सप्तैते योगपावनाः। योगभ्रष्टास्त्रयस्तेषां बभूवुश्चलचेतसः
ज्येष्ठावर प्रेम करणारे आणि श्रेष्ठ, हे सातजण योगाने पावन झाले; त्यातील तीन, चंचल मनामुळे, योगातून गळाले.
दृष्ट्वा विभ्राजमानं तमणुहं स्त्रीभिरन्वितम्। क्रीडंतं विविधैर्भोगैर्महाबलपराक्रमम्
ते तेजस्वी अनुहाला, स्त्रियांच्या संगतीत, विविध सुखांत रमणारा, मोठ्या शक्ती आणि पराक्रमाने खेळताना पाहिले.
पञ्चालान्वयसंभूतं प्रभूतबलवाहनम्। राज्यकामोभवत्त्वेकस्तेषां मध्ये जलौकसाम्
पंचाळ कुळात जन्मलेला, मोठ्या शक्तीचा आणि अनेक वाहनांचा मालक, राज्याची इच्छा असलेला एक जलचर त्यांच्या मध्ये होता.
पितृवर्ती च यो विप्रः श्राद्धकृत्पितृवत्सलः। अपरौ मंत्रिणौ दृष्ट्वा प्रभूतबलवाहनौ
एक ब्राह्मण, जो वडिलांचा मार्ग अनुसरत होता, श्राद्ध करून पितृप्रेमी होता; त्याने दोन मंत्री पाहिले, जे दोघेही मोठ्या शक्तीचे आणि वाहनांचे होते.
मंत्रित्वे चक्रतुश्चेच्छामस्मिन्मर्त्यौ द्विजोत्तमौ। विभ्राजपुत्रस्त्वेकोभूद्ब्रह्मदत्त इति स्मृतः
मंत्रिपदाची इच्छा असलेल्या, विव्राजाचे दोन श्रेष्ठ ब्राह्मण पुत्र या कामात मंत्री झाले; त्यातील एक ब्रह्मदत्त म्हणून ओळखला जातो.
मंत्रिपुत्रौ तथा चैव पुंडरीकसुबालकौ। ब्रह्मदत्तोभिषिक्तस्तु कांपिल्ये नगरोत्तमे
मंत्र्यांचे दोन पुत्र पुंडरीक आणि सुबाल होते; ब्रह्मदत्त उत्तम कांपिल्य नगरीत राजा म्हणून अभिषिक्त झाला.
पंचालराजो विक्रांतः श्राद्धकृत्पितृवत्सलः। योगवित्सर्वजंतूनां चित्तवेत्ताभवत्तदा
पंचाळांचा शूर राजा, श्राद्ध करणारा आणि पितृप्रेमी, त्या काळी सर्व जीवांचे मन जाणणारा योगविद् होता.
तस्य राज्ञोभवद्भार्या सुदेवस्यात्मजा तदा। सन्नतिर्नाम विख्याता कपिलायाभवत्पुरा
त्या राजाची पत्नी, सुदेवाची कन्या, सन्नती नावाने प्रसिद्ध होती; ती पूर्वी कपिलाच्या वंशातील होती.
पितृकार्ये नियुक्तत्वादभवद्ब्रह्मवादिनी। तया चकार सहितः स राज्यं राजनंदनः
पितृकार्यात गुंतल्यामुळे ती वेदज्ञ झाली; तिच्यासह राजपुत्राने राज्य चालवले.
कदाचिद्गतउद्यानं तया सह स पार्थिवः। ददर्श कीटमिथुनमनंगकलहान्वितम्
कधीतरी त्या राजा आपल्या पत्नीसोबत उद्यानात गेला आणि प्रेमाच्या वादात गुंतलेली कीटकांची जोडी पाहिली.
पिपीलिकामधोवक्त्रां पुरतः कीटकामुकः। पंचबाणाभितप्तांगः सगद्गदमुवाच ह
पिपीलिका, ज्याचे तोंड खाली होते, तिच्यासमोर पुरुष कीटक उभा राहिला; त्याचे अंग कामाच्या बाणांनी जळालेले होते आणि तो अडखळत बोलला.
न त्वया सदृशी लोके कामिनी विद्यते क्वचित्। मध्ये क्षीणातिजघना बृहद्वक्त्रातिगामिनी
तुझ्यासारखी प्रेमिका जगात कुठेच नाही; मधला भाग बारीक, तोंड मोठे, तू अत्यंत आकर्षकपणे चालतेस.
सुवर्णवर्णसदृशी सद्वक्त्रा चारुहासिनी। आलक्ष्यते च वदनं गुडशर्करवत्सलं
तुझा रंग सोन्यासारखा, तुझे तोंड सुंदर आणि हसरे आहे; तुझे तोंड, प्रिय, गूळ आणि साखरेसारखे गोड दिसते.
भोक्ष्यसे मयि भुक्ते त्वं स्नासि स्नाते तथा मयि। प्रोषिते मयि दीना त्वं क्रुद्धे च भयचंचला
मी जेवतो तेव्हा तूही जेवतेस; मी स्नान करतो तेव्हा तूही स्नान करतेस; मी दूर असतो तेव्हा तू दुःखी होतेस, आणि मी रागावलो की तू भीतीने अस्वस्थ होतेस.
किमर्थं वद कल्याणि सदाधोवदनास्थिता। सा तमाह ज्वलत्कोपा किमालपसि रे शठ
कळ्याणी, नेहमी तुझे तोंड खाली का ठेवतेस, सांग? ती रागाने जळत त्याला म्हणाली, 'रे कपटी, तू असं का बोलतोस?'
त्वया मोदकचूर्णं तु मां विहायापि भक्षितम्। प्रादास्त्वं तदतिक्रम्य मामन्यस्यै समन्मथः
तू मला सोडून मोदकाचा पूड खाल्लास; ते दिलं आणि मला दुर्लक्षित करून दुसऱ्या कोणावर प्रेम केलंस.
पिपीलक उवाच। त्वत्सादृश्यान्मया दत्तमन्यस्यै वरवर्णिनि। तदेकमपराधं मे क्षंतुमर्हसि भामिनि
पिपीलक म्हणाला: तुझ्यासारखी दिसत असल्यामुळे, हे सुंदर रंगाच्या, मी ते दुसऱ्याला दिलं; हे एकच अपराध मला क्षमा कर, हे सुंदर.
नैवं पुनः करिष्यामि त्यज कोपं च सुस्तनि। स्पृशामि पादौ सत्येन प्रणतस्य प्रसीद मे
मी पुन्हा असं करणार नाही; राग सोड, हे सुंदर स्तनांची. मी सत्याने तुझे पाय स्पर्श करतो—माझ्यावर कृपा कर, मी तुझ्यासमोर नतमस्तक आहे.
रुष्टायां त्वयि सुश्रोणि मृत्युर्मे पुरतो भवेत्। तुष्टायां त्वयि वामोरु पूर्णाः सर्वमनोरथाः
तू रागावलीस तर, हे सुंदर कंबरेची, माझ्यासमोर मृत्यू उभा राहतो; तू प्रसन्न झालीस तर, हे सुंदर उरांची, माझ्या सर्व इच्छा पूर्ण होतात.
पूर्णचंद्रोपमं वक्त्रं स्वादेमृतरसोपमम्। निर्भरं पिब सुश्रोणि कामासक्तस्य मे सदा
पूर्ण चंद्रासारखे तोंड, अमृतासारखे गोड; हे सुंदर कंबरेची, नेहमी माझ्या प्रेमात गुंतलेल्या माझ्या तोंडाचा आनंद घे.
एतन्मत्वा शुभे कार्या सर्वदा तु कृपा मयि। इति सा वचनं श्रुत्वा प्रसन्ना चाभवत्ततः
हे समजून, तू नेहमी शुभ कार्यात माझ्यावर दया करावी. तिच्या या शब्दांना ऐकून, ती आनंदी झाली.
आत्मानमर्पयामास मोहनाय पिपीलिका। ब्रह्मदत्तोपि तत्सर्वं ज्ञात्वा सस्मयमाहसत्
पिपीलिका मोहासाठी स्वतःला अर्पण केली, आणि ब्रह्मदत्ताने हे सर्व जाणून हलके हसला.
सर्वसत्वरुतज्ञानी प्रभावात्पूर्वकर्मणः। भीष्म उवाच। कथं सर्वरुतज्ञोभूद्ब्रह्मदत्तो नराधिपः
तो सर्व प्राण्यांचे बोलणे पूर्वीच्या कर्माच्या प्रभावामुळे जाणत होता. भीष्म म्हणाला: ब्रह्मदत्त राजा सर्व प्राण्यांचे बोलणे कसा जाणता झाला?
तच्चापि चाभवत्कुत्र चक्रवाकचतुष्टयं। तन्मे कथय सर्वज्ञ कुले कस्य च सुव्रतम्
ते चार चक्रवाक कुठे आणि कसे निर्माण झाले? हे सर्वज्ञा, मला सांग, ते कोणाच्या कुळात आणि कसे सद्गुणी होते?