गव्येन सर्पिषा तद्वत्पायसेन च धर्मवित्। विप्रेभ्योथ धनं दद्यात्पुष्पमालां च शक्तितः
गायीच्या तुपाने, तसेच पायसाने, धर्म जाणणाऱ्याने ब्राह्मणांना धन व शक्य तितकी फुलांची माळ द्यावी.
यः कुर्याद्विधिनानेन पौर्णमास्यां स्त्रियोपि वा। सर्वपापविनिर्मुक्तः प्राप्नोति ब्रह्मसात्म्यताम्
जो कोणी हा विधी पौर्णिमेला करतो, स्त्री असो वा पुरुष, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो आणि ब्रह्माशी एकरूप होतो.
इहलोके वरान्पुत्रान्सौभाग्यं ध्रुवमश्नुते। यो ब्रह्मा स स्मृतो विष्णुरानंदात्मा महेश्वरः
या जगात त्याला उत्तम पुत्र आणि नक्कीच सौभाग्य मिळते; ब्रह्मा, विष्णू, आनंदस्वरूप आणि महेश्वर म्हणून ओळखला जातो.
सुखार्थी कामरूपेण स्मरेद्देवं पितामहम्। एवं श्रुत्वा चकारासौ दितिः सर्वमशेषतः
सुखासाठी इच्छेनुसार पितामह देवाचे स्मरण करावे; असे ऐकून दितीने हे सर्व पूर्णपणे केले.
कश्यपो व्रतमाहात्म्यादागत्य परया मुदा। चकार कर्कशां भूयो रूपलावण्यसंयुताम्
कश्यपाने आपल्या व्रताच्या महिमेमुळे अत्यंत आनंदाने येऊन, ती आधी कठीण असलेली, पुन्हा सुंदर रूप आणि आकर्षणाने युक्त केली.
वरैराछंदयामास सा तु वव्रे वरंवरम्। पुत्रं शक्रवधार्थाय समर्थं च महौजसम्
त्याने तिला वर मागायला सांगितले, आणि तिने उत्तम असा वर मागितला — इंद्राचा वध करण्यासाठी समर्थ आणि तेजस्वी पुत्र.
वरयामि महात्मानं सर्वामरनिषूदनम्। उवाच कश्यपो वाक्यमिंद्रहंतारमूर्जितम्
ती म्हणाली, 'मी असा महान आत्मा, सर्व देवांचा संहार करणारा पुत्र मागते.' कश्यपाने तिला इंद्राचा वध करणाऱ्या बलवान पुत्राबद्दल सांगितले.
प्रदास्याम्यहमेतेन किन्त्वेतत्क्रियतां शुभे। आपस्तंबीं तु कृत्वेष्टिं पुत्रीयामद्य सुस्तनि
'मी तुला हा वर देईन, पण आता काय करावे, शुभे?' असे कश्यप म्हणाला. 'आज तू आपस्तंबी विधी आणि पुत्रेष्टी यज्ञ कर.'
विधास्यामि ततो गर्भं स्पृष्ट्वाहं ते स्तनौ शुभे। भविष्यति शुभो गर्भो देवि शक्रनिषूदनः
'त्यांनंतर मी तुझे स्तन स्पर्श करून गर्भ देईन, शुभे. तो गर्भ शुभ असेल आणि इंद्राचा संहार करणारा होईल, देवी.'
आपस्तंबीं ततश्चक्रे पुत्रेष्टिं द्रविणाधिकाम्। इंद्रशत्रोभवस्वेति जुहाव च हविस्त्वरन्
तिने आपस्तंबी विधी आणि भरपूर द्रव्य असलेला पुत्रेष्टी यज्ञ केला. कश्यपाने हवन करताना, 'इंद्राचा शत्रू हो,' असे म्हणत आहुती दिली.
देवाश्च मुमुर्हुर्दैत्या विमुखाश्चैव दानवाः। दित्यां गर्भमथाधत्त कश्यपः प्राह तां पुनः
देवता आनंदित झाल्या, दैत्य आणि दानव निराश झाले, आणि दितीला गर्भ राहिला. कश्यपाने तिला पुन्हा सांगितले.
मुखं ते चंद्रप्रतिमं स्तनौ बिल्वफलोपमौ। अधरौ विद्रुमाकारौ वर्णश्चातीव शोभनः
'तुझे मुख चंद्रासारखे, स्तन बेलफळासारखे, ओठ प्रवाळासारखे, आणि तुझा रंग अत्यंत सुंदर आहे.'
त्वां दृष्ट्वाहं विशालाक्षि विस्मरामि स्विकां तनुम्। तदेवं गर्भः सुश्रोणि हस्तेनोप्तस्तनौ तव
'विशाल नेत्र असलेल्या तुझ्याकडे पाहून मी स्वतःचे शरीर विसरतो. अशा प्रकारे, सुंदर नितंब असलेल्या तुझ्या स्तनांमध्ये मी हाताने गर्भ ठेवला आहे.'
त्वया यत्ने विधातव्यो ह्यस्मिन्गर्भे वरानने। संवत्सरशतं त्वेकमस्मिन्नेव तपोवने
'हे सुंदर मुख असलेल्या, या गर्भाची शंभर वर्षे या तपोवनात काळजीपूर्वक जपणूक कर.'
संध्यायां नैव भोक्तव्यं गर्भिण्या वरवर्णिनि। न स्थातव्यं न गंतव्यं वृक्षमूलेषु सर्वदा
'उत्तम वर्ण असलेल्या, संध्याकाळी गर्भवती स्त्रीने जेवू नये, आणि कधीही झाडांच्या मुळाशी जाऊ नये किंवा उभे राहू नये.'
नोपस्करेषु निविशेन्मुसलोलूखलादिषु। जलं च नावगाहेत शून्यागारं च वर्जयेत्
'तिने मुसळ, ओखळ यांसारख्या वस्तूंवर बसू नये; पाण्यात उतरू नये, आणि ओस पडलेल्या घरात जाऊ नये.'
वल्मीकेषु न तिष्ठेत न चोद्विग्नमना भवेत्। न नखेन लिखेद्भूमौ नांगारे न च भस्मनि
'तिने वाळवीच्या घरात राहू नये, मनात चिंता ठेवू नये; नखांनी, कोळशावर किंवा राखेवर जमिनीवर रेघोट्या काढू नयेत.'
न शयालुः सदा तिष्ठेद्व्यायामं च विवर्जयेत्। न तुषांगारभस्मास्थि कपालेषु समाविशेत्
'नेहमी झोपून राहू नये, आणि श्रम टाळावा; तिने तुस, कोळसा, राख, हाडे किंवा कवटी असलेल्या ठिकाणी जाऊ नये.'
वर्जयेत्कलहं लोके गात्राभ्यंगं तथैव च। न मुक्तकेशी तिष्ठेत नाशुचिः स्यात्कथंचन
'लोकांमध्ये भांडण टाळावे, अंगाला तेल लावू नये; केस मोकळे ठेवू नयेत, आणि कधीही अशुद्ध राहू नये.'
न शयीतोत्तरशिराः न चैवाधः शिराः क्वचित्। न वस्त्रहीना नोद्विग्ना न चार्द्रचरणा सती
'डोकं उत्तर दिशेला किंवा खाली करून झोपू नये; वस्त्राशिवाय, चिंतेत किंवा ओले पाय ठेवून राहू नये.'
नामंगल्यां वदेद्वाचं न च हास्याधिकाभवेत्। कुर्याच्च गुरुभिर्नित्यं पूजां मांगल्यतत्परा
'अशुभ शब्द बोलू नयेत, फार हसू नये; नेहमी आदराने पूजा करावी आणि शुभतेसाठी प्रयत्न करावा.'
सर्वौषधीभिः सृष्टेन वारिणा स्नानमाचरेत्। तिष्ठेत्प्रसन्नवदना भर्तृप्रियहिते रता। न गर्हयेच्च भर्तारं सर्वावस्थमपि क्वचित्
'सर्व औषधी टाकलेल्या पाण्याने स्नान करावे, नेहमी प्रसन्न चेहरा ठेवावा, पतीच्या आनंदासाठी आणि हितासाठी समर्पित राहावे, आणि कोणत्याही परिस्थितीत पतीची निंदा करू नये.'
कृशाहं दुर्बला चैव वार्द्धक्यं मम चागतम्। स्तनौ मे चलितौ स्थानान्मुखं च वलिभंगुरम्
मी आता खूपच कृश आणि अशक्त झाले आहे, वयही माझ्यावर येऊन ठेपलं आहे. माझी छाती आता सैल झाली आहे, आणि चेहरा सुरकुत्यांनी भरून गेला आहे.
एवंविधा त्वया चाहं कृतेति न वदेत्क्वचित्। स्वस्त्यस्तुते गमिष्यामि तथेत्युक्तस्तया पुनः५० 1.7.
अशा प्रकारे तुझ्याकडून माझ्यावर असं वागणूक मिळाली असं कधीच म्हणू नये. मी तुला नमस्कार करते, आता मी निघते. असं तिने म्हटल्यावर त्याने 'तसंच होवो' असं उत्तर दिलं.
पश्यतां सर्वभूतानां तत्रैवांतरधीयत। ततः सा भर्तृवाचोक्तविधिना समतिष्ठत
सर्व जीवांच्या डोळ्यांसमोर ती तिथेच अदृश्य झाली; आणि मग तिने पतीने सांगितलेल्या आज्ञेप्रमाणे वागायला सुरुवात केली.
अथ ज्ञात्वा तथेंद्रोपि दितेः पार्श्वमुपागतः। विहाय देवसदनं तां शुश्रूषुरवस्थितः
हे कळल्यावर इंद्र स्वतः दितीच्या जवळ गेला, देवांचे घर सोडून तिथे राहून तिची सेवा करू लागला.
दितेश्छिद्रांतरप्रेप्सुरभवत्पाकशासनः। विपरीतोंतरव्यग्रः प्रसन्नवदतो बहिः
दितीमध्ये काहीतरी त्रुटी मिळवायची इच्छा ठेवून पाका-शत्रू इंद्र मनातून अस्वस्थ आणि उलट विचार करत होता, पण बाहेरून मात्र हसरा आणि गोड बोलणारा दिसत होता.
अजानन्निव तत्त्कार्यमात्मनश्शुभमाचरन्। ततो वर्षशतांते सा न्यूने तु दिवसैस्त्रिभिः
आपल्या खऱ्या हेतूची जाणीव नसल्यासारखा वागत, तो सत्कर्म करत राहिला; आणि मग शंभर वर्षांच्या शेवटी, फक्त तीन दिवस उरले असताना,
मेने कृतार्थमात्मानं प्रीत्या विस्मितमानसा। अकृत्वा पादयोः शौचं शयाना मुक्तमूर्धजा
ती स्वतःला यशस्वी समजू लागली, तिचं मन आनंदी आणि आश्चर्यचकित झालं; पाय धुतले नाहीत, केस मोकळे ठेवून ती झोपली,
निद्राभरसमाक्रांता दिवा परशिराः क्वचित्। ततस्तदंतरं लब्ध्वा प्रविश्यांतः शचीपतिः
झोपेच्या भाराने ती दुपारी कधीतरी डोकं उत्तर दिशेला करून झोपली होती; तेव्हा त्या संधीचा फायदा घेऊन शचीपती तिच्या अंगात शिरला.