इयं वेणी समा पुण्या पापिनां तु विशेषतः । मुच्यते ब्रह्महा यत्र इतरेषां तु का कथा
ही वेणी सुद्धा तितकीच पुण्यवती आहे, विशेषतः पाप्यांसाठी; जिथे ब्रह्महत्यारा सुद्धा मुक्त होतो, तर इतरांचा तर प्रश्नच नाही.
सर्वदा सर्वकाले तु अहं गच्छामि पार्वति । तीर्थानां तीर्थराजोऽयं ब्रह्मणा भाषितः किल
सर्व काळात, पार्वती, मी तिथे जातो; हे तीर्थस्थानांचं राज आहे, असं ब्रह्मदेवांनी सांगितलं आहे.
तत्र स्नानं च दानं च मुनिभिः परिकल्पितम् । आषाढे पुण्यकाले तु तत्र गच्छामि सुंदरि
तिथे स्नान आणि दान करायला ऋषींनी सांगितलं आहे; आणि शुभ आषाढ महिन्यात, सुंदरि, मी तिथे जातो.
मासैकविधिना चैव स्नानं तत्र करोम्यहम् । तारकं तत्र विशदं जपामि तु निरंतरम्
मासिक विधीने मी तिथे स्नान करतो आणि तिथे निरंतर स्पष्ट तारक मंत्राचा जप करतो.
अतोऽहं वैष्णवो जातो विष्णुक्षेत्रे यतोगतः । विष्णुना निर्मितं पूर्वं क्षेत्रं तत्तु महत्तरम्
म्हणूनच मी विष्णूभक्त झालो, कारण मी विष्णूच्या क्षेत्रात गेलो; ते क्षेत्र पूर्वी विष्णूने निर्माण केलं आणि ते खरोखर महान आहे.
वैष्णवानां च गतिदं पावनं परमं स्मृतम् । भवेऽस्मिन्मानुषे जन्म दुर्लभं देवि सर्वदा
हे विष्णूभक्तांना मुक्ती देणारं आणि अत्यंत पवित्र मानलं जातं; देवी, या जगात मानवजन्म नेहमीच दुर्मिळ असतो.
दुर्लभं गण्डिकातीर्थं विष्णुक्षेत्रं तु दुर्लभम् । अतो ह्याषाढमासे तु गंतव्यं द्विजसत्तमैः
गंडिका हे तीर्थ मिळवणं फार कठीण आहे, आणि विष्णूचं क्षेत्र तर त्याहून दुर्मिळ आहे. म्हणूनच, उत्तम ब्राह्मणांनी आषाढ महिन्यात तिथे जावं.
तत्र गत्वा विशेषेण शंखचक्रादिधारणम् । कर्त्तव्यं तु द्विजश्रेष्ठैः पवित्रं परमं स्मृतम्
तिथे गेल्यावर, विशेष करून, शंख, चक्र वगैरे धारण करणं श्रेष्ठ ब्राह्मणांनी करावं; हे अत्यंत पवित्र मानलं जातं.
शंखतीर्थं तु वामे वै दक्षिणे चक्रचिह्नितम् । द्विजानां मुक्तिदं प्रोक्तं धारितव्यं प्रयत्नतः
शंखतीर्थ डाव्या बाजूला आणि उजव्या बाजूला चक्राचं चिन्ह, हे ब्राह्मणांना मुक्ती देणारं सांगितलं आहे आणि ते काळजीपूर्वक धारण करावं.
ब्राह्मणैश्च विशेषेण शंखचक्रादिधारणं । धृते सति महादेवि वैष्णवास्ते हि मानवाः
विशेष करून ब्राह्मणांनी शंख, चक्र वगैरे धारण केल्यावर, हे महादेवी, ते लोक खरे वैष्णव होतात.
न गण्डिका समं तीर्थं न व्रतं द्वादशीसमम् । न देवः केशवादन्यो भूयोभूयो वरानने
गंडिकेसारखं दुसरं कोणतंही तीर्थ नाही, द्वादशीसारखं दुसरं कोणतंही व्रत नाही, आणि केशवाशिवाय दुसरा कोणताही देव नाही, हे सुंदर मुखवाली.
गंडिकायास्तु माहात्म्यं ये शृण्वंति नरोत्तमाः । इहलोके सुखं भुक्त्वा विष्णुलोके हि यांति ते
गंडिकेचं माहात्म्य जे उत्तम पुरुष ऐकतात, ते या जगात सुख उपभोगून नंतर विष्णूच्या लोकात जातात.
इति श्रीपाद्मे महापुराणे पंचपंचाशत्साहस्र्यां संहितायामुत्तरखंडे उमापतिनारदसंवादे गंडिकातीर्थमाहात्म्यंनाम पंचसप्ततितमोऽध्यायः
अशा प्रकारे, श्रीपद्ममहापुराणाच्या उत्तरखंडातील उमापती आणि नारद यांच्या संवादात 'गंडिका तीर्थाचं माहात्म्य' नावाचा पंच्याहत्तरावा अध्याय पूर्ण झाला.
महादेव उवाच- शृणु सुंदरि वक्ष्यामि स्तोत्रं चाभ्युदयं ततः । यच्छ्रुत्वा मुच्यते पापी ब्रह्महा नात्र संशयः
महादेव म्हणाले— ऐक सुंदरि, मी तुला एक स्तोत्र आणि त्याचा शुभ फल सांगतो; ते ऐकल्यावर, मोठा पापी किंवा ब्राह्मणहत्यारा सुद्धा मुक्त होतो—यात काहीच शंका नाही.
धाता वै नारदं प्राह तदहं तु ब्रवीमि ते । तमुवाच ततो देवः स्वयंभूरमितद्युतिः
धाता (ब्रह्मा) यांनी नारदाला सांगितलं, ते मी तुला सांगतो; मग तो स्वयंभू देव, अमाप तेजाने उजळलेला, त्याला म्हणाला.
प्रगृह्य रुचिरं बाहुं स्मारयेच्चौर्ध्वदेहिकम् । भगवान्नारायणः श्रीमान्देवश्चक्रायुधोहरिः
आपला सुंदर हात वर करून, माणसाने परलोकाचा विचार करावा; भगवंत नारायण, श्रीमंत देव, चक्रधारी हरि यांचा स्मरण करावा.
शार्ङ्गधारी हृषीकेशः पुराणपुरुषोत्तमः । अजितः खड्गभृज्जिष्णुः कृष्णश्चैव सनातनः
शार्ङ्गधारी, हृषीकेश, पुरातन परमपुरुष, अजित, खड्गधारी, विजयी, कृष्ण आणि सनातन—हे सर्व तूच आहेस.
एकशृंगो वराहस्त्वं भूतभव्यभवात्मकः । अक्षरं ब्रह्म सत्यं तु आदौ चांते च राघवः
तू एकदंत वराह, भूत, भविष्य आणि वर्तमानाचा आधार, अक्षर ब्रह्म, सत्य, आणि सुरुवातीला व शेवटी राघव आहेस.
लोकानां तु परो धर्मो विष्वक्सेनश्चतुर्भुजः । सेनानी रक्षणस्त्वं च वैकुंठस्त्वं जगत्प्रभुः
सर्व लोकांचा श्रेष्ठ धर्म तूच आहेस, विश्वक्सेन, चार हातांचा; सेनापती, रक्षण करणारा, वैकुंठ, आणि जगाचा स्वामी तूच आहेस.
प्रभवश्चाव्ययस्त्वं च उपेंद्रो मधुसूदनः । पृश्निगर्भो धृतार्चिस्त्वं पद्मनाभो रणांतकृत्
तू उत्पत्ती आणि अविनाशी, उपेंद्र, मधुसूदन, पृष्णिगर्भ, तेजस्वी, पद्मनाभ आणि शत्रूंचा नाश करणारा आहेस.
शरण्यं शरणं च त्वामाहुः सेन्द्रा महर्षयः । ऋक्सामश्रेष्ठो वेदात्मा शतजिह्वो महर्षयः
इंद्रासह देव आणि महर्षी तुला शरण आणि आश्रय असं म्हणतात; ऋग्वेद-सामवेदात श्रेष्ठ, वेदांचा आत्मा, शंभर जिभांचा, हे महर्षे.
त्वं यज्ञस्त्वं वषट्कारस्त्वमोंकारः परंतपः । शतधन्वा वसुः पूर्वं वसूनां त्वं प्रजापतिः
तू यज्ञ आहेस, वषट्कार आहेस, ओंकार आहेस, शत्रूंचा संहार करणारा; शंभर धनुष्ये असलेला, पूर्वीचा वसु, आणि वसूंमध्ये प्रजापती आहेस.
त्रयाणामपि लोकानां आदिकर्ता स्वयंप्रभुः । रुद्राणामष्टमो रुद्रः साध्यानामपि पंचमः
तीनही लोकांचा आदिकर्ता, स्वयंप्रभू, रुद्रांमध्ये आठवा रुद्र, आणि साध्यांमध्ये पाचवा आहेस.
आश्विनौ चापि कर्णौ ते सूर्यचंद्रौ च चक्षुषी । अंते चादौ च मध्ये च दृश्यसे त्वं परंतपः
अश्विनी तुझे कान, सूर्य आणि चंद्र तुझे डोळे; शेवटी, सुरुवातीला आणि मध्ये, तू सर्वत्र दिसतोस, हे शत्रूंचा संहार करणारा.
प्रभवो निधनं चास्य न विदुः को भवानिति । दृश्यसे सर्वलोकेषु गोषु च ब्रह्मणेषु च
तुझा आरंभ किंवा शेवट कोणालाही माहीत नाही, आणि तू कोण आहेस हेही कुणी समजत नाही; पण तरीसुद्धा सर्व जगात, गायींमध्ये आणि ब्राह्मणांमध्ये तू दिसतोस.
दिक्षु सर्वासु गगने पर्वतेषु गुहासु च । सहस्रनयनः श्रीमाञ्छतशीर्षः सहस्रपात्
सर्व दिशांमध्ये, आकाशात, पर्वतांवर आणि गुहांमध्ये, तू हजार डोळ्यांचा, तेजस्वी, शंभर डोकी आणि हजार पाय असलेला दिसतोस.
त्वं धारयसि भूतानि वसुधां च सपर्वताम् । अंतःपृथिव्यां सलिले सर्वसत्वमहोरगः
तू सर्व जीवांना आणि पर्वतांसह पृथ्वीला धरून ठेवतोस; पृथ्वीच्या आत आणि पाण्यात, सर्व सत्त्वांचा महान सर्प म्हणून तू आहेस.
त्रींल्लोकान्धारयन्नास्ते देवगंधर्वदानवान् । अहं ते हृदयं राम जिह्वा देवी सरस्वती
तू तीनही लोकांना, देव, गंधर्व आणि दानवांसह धरून ठेवतोस; हे राम, मी तुझे हृदय आहे आणि सरस्वती देवी तुझी जीभ आहे.
देवा रोमाणि गात्रेषु निर्मितास्ते स्वमायया । निमिषस्ते स्मृता रात्रिरुन्मेषो दिवसस्तथा
तुझ्या देहावरचे केस हे तुझ्या मायेमुळे निर्माण झालेले देव आहेत; डोळे मिटणे म्हणजे रात्र आणि उघडणे म्हणजे दिवस असे समजले जाते.
संस्कारस्ते भवेद्देहो न तदस्ति विना त्वया । जगत्सर्वं शरीरे तत्स्थैर्यं च वसुधातलम्
तुझ्या संस्कारांमुळे हा देह आहे; तुझ्याशिवाय काहीच अस्तित्वात नाही. सर्व जग तुझ्या देहात आहे आणि पृथ्वीची स्थिरता तुझ्यामुळेच आहे.