सनागदैत्यबाणैकव्याकुलीकृतसागरः । सम्लेच्छकोटिबाणैकशुष्कनिर्दग्धसागरः
त्याने अंगद आणि दैत्य बाणाच्या सहाय्याने एका बाणाने समुद्र ढवळून काढला, आणि असंख्य म्लेच्छांनी भरलेल्या समुद्राला एकाच बाणाने वाळवून जाळून टाकले.
समुद्राद्भुतपूर्वैक बंधसेतुर्यशोनिधिः । असाध्यसाधको लंकासमूलोत्कर्षदक्षिणः
त्याने समुद्रावर अद्भुत असा पूल बांधला, ज्यामुळे त्याची कीर्ती अमर झाली; अशक्य ते शक्य केले, लंकेला मुळासकट उपटले आणि दक्षिण दिशेत कुशलता दाखवली.
वरदृप्तजगच्छल्य पौलस्त्यकुलकृंतनः । रावणिघ्नः प्रहस्तच्छित्कुंभकर्णभिदुग्रहा
वरांनी गर्विष्ठ झालेल्या जगाला तो काटा ठरला, पौलस्त्य वंशाचा नाश केला, रावणाचा वध केला, प्रहस्ताचा शिरच्छेद केला आणि कुम्भकर्णाचा पराभव केला.
रावणैकशिरश्च्छेत्ता निःशंकेंद्रैकराज्यदः । स्वर्गास्वर्गत्वविच्छेदी देवेंद्रानिंद्रताहरः
त्याने एकट्याने रावणाचे डोके छाटले, निर्भयपणे इंद्राला राज्य दिले, स्वर्ग आणि अस्वर्ग यातील भेद संपवला आणि देवांचा खोटा दर्जा काढून टाकला.
रक्षो देवत्वहृद्धर्मा धर्मत्वघ्नः पुरुष्टुतः । नतिमात्रदशास्यारिर्दत्तराज्यविभीषणः
त्याने राक्षसांचे दैवतपण काढून घेतले, देवांच्या हृदयात धर्म स्थापन केला, अधर्माचा नाश केला, श्रेष्ठ लोकांनी त्याचे स्तुती केली, आणि फक्त नम्रतेने दहा मुख असलेल्या शत्रूचा पराभव केला व विभीषणाला राज्य दिले.
सुधावृष्टिमृताशेष स्वसैन्योज्जीवनैककृत् । देवब्राह्मणनामैक धाता सर्वामरार्चितः
त्याने अमृतवृष्टी करून आपल्या संपूर्ण सैन्याला पुन्हा जिवंत केले, देव आणि ब्राह्मणांचा एकमेव आधार, सर्वांचा पालनकर्ता आणि सर्व अमरांनी पूजिला गेलेला होता.
ब्रह्मसूर्येंद्ररुद्रादि वृंदार्पितसतीप्रियः । अयोध्याखिलराजन्यः सर्वभूतमनोहरः
सतीचे प्रिय, ब्रह्मा, सूर्य, इंद्र, रुद्र आणि इतरांनी पूजलेला, अयोध्येतील सर्व राजांचा राजा, सर्व जीवांना मोहून टाकणारा.
स्वामितुल्यकृपादंडो हीनोत्कृष्टैकसत्प्रियः । स्वपक्षादिन्यायदर्शी हीनार्थाधिकसाधकः
आपल्या स्वामीसारखीच करुणा दाखवणारा, नेहमी श्रेष्ठ कल्याणच आवडणारा, आपल्या बाजूने न्याय करणारा आणि गरजूंसाठी अधिक साध्य करणारा.
व्याधव्याजानुचितकृत्तारकोखिलतुल्यकृत् । पार्वत्याधिक्यमुक्तात्मा प्रियात्यक्तः स्मरारिजित्
तो कधीही बहाणा किंवा आजार न करता योग्य वर्तन करणारा, तारकांसारखा तेजस्वी, पार्वतीपेक्षा श्रेष्ठ, मुक्त आत्मा आणि स्मरारिजिताचा प्रिय.
साक्षात्कुशलवच्छद्मेंद्रादितातोऽपराजितः । कोशलेंद्रो वीरबाहुः सत्यार्थ त्यक्तसोदरः
कुशल व लव यांच्या रूपात प्रत्यक्ष कुशल असलेला, इंद्र व इतरांनाही न जिंकता आलेला, कोशलाचा राजा, बलवान बाहू, सत्यासाठी भावांना सोडणारा.
शरसंधाननिर्धूत धरणीमंडलोदयः । ब्रह्मादिकाम्यसांनिध्यसनाथीकृतदैवतः
आपल्या बाणांच्या सामर्थ्याने पृथ्वीचे साम्राज्य दूर करणारा, ब्रह्मा व इतर देवांची इच्छा पूर्ण करून त्यांना आपला रक्षक बनवणारा.
ब्रह्मलोकाप्तचांडालाद्यशेषप्राणिसार्थकः । स्वनीतगर्दभाश्वादिश्चिरायोध्यावनैककृत्
ब्रह्मलोकापासून चांडाळांपर्यंत सर्व जीवांचे जीवन अर्थपूर्ण करणारा, स्वतःच्या मार्गदर्शनाने गाढवे व घोडे चालवणारा, अयोध्येचे वन दीर्घ काळ जपणारा.
रामद्वितीयः सौमित्रिर्लक्ष्मणः प्रहतेंद्रजित् । विष्णुभक्ताप्तरामांघ्रिपादुकाराज्यनिर्वृतः
रामासारखा दुसरा, सौमित्र लक्ष्मण, इंद्रजिताचा वध करणारा, विष्णूभक्त, रामाच्या पादुकांद्वारे राज्य करून आनंदी.
भरतोऽसह्यगंधर्वकोटिघ्नो लवणांतकः । शत्रुघ्नो वैद्यराजायुर्वेदगर्भौषधीपतिः
भरत, असंख्य गंधर्वांचा नाश करणारा, लवणाचा अंत करणारा; शत्रुघ्न, वैद्यराज, आयुर्वेद व औषधींचा स्वामी.
नित्यामृतकरो धन्वंतरिर्यज्ञो जगद्धरः । सूर्यारिघ्नः सुराजीवो दक्षिणेशो द्विजप्रियः
धन्वंतरि, नेहमी अमृत देणारा, यज्ञ करणारा व जगाचा पालन करणारा; सूर्याचे शत्रू नष्ट करणारा, देवांमध्ये वास करणारा, दक्षिण दिशेचा स्वामी, ब्राह्मणांचा प्रिय.
छिन्नमूर्धायदेशार्कः शेषांगस्थापितामरः । विश्वार्थाशेषकद्रास्त्र शिरच्छेदाक्षताकृतिः
जिथे शिरं छाटली जातात त्या देशाचा सूर्य, शेषाच्या अंगांमध्ये अमरत्व मिळवलेला, विश्वाच्या कल्याणासाठी कद्रूच्या पुत्रांचा नाश करणारा, छेदनानेही ज्याचे रूप अखंड राहते.
वाजपेयादिनामाग्निर्वेदधर्मपरायणः । श्वेतद्वीपपतिः सांख्यप्रणेता सर्वसिद्धिराट्
वाजपेय व इतर यज्ञांमध्ये अग्निरूप, वेदधर्माला समर्पित, श्वेतद्वीपाचा स्वामी, सांख्याचा प्रवर्तक, सर्व सिद्धींचा राजा.
विश्वप्रकाशितज्ञानयोगमोहतमिस्रहा । देवहूत्यात्मजः सिद्धः कपिलः कर्दमात्मजः
ज्ञान व योगाने जगातील अज्ञान व मोहाचा अंधकार दूर करणारा, देवहूती व कर्दमाचा पुत्र, सिद्ध कपिल.
योगस्वामी ध्यानभंग सगरात्मजभस्मकृत् । धर्मो वृषेन्द्रः सुरभीपतिः शुद्धात्मभावितः
योगाचा स्वामी, ध्यान भंग करणारा, सगराच्या पुत्रांना भस्म करणारा, धर्म, वृषभांचा राजा, सुरभीचा स्वामी, शुद्ध आत्म्याने भरलेला.
शंभुस्त्रिपुरदाहैकस्थैर्थविश्वरथोद्वहः । भक्तशंभुजितो दैत्यामृतवापीसमस्तपः
शंभू, त्रिपुराचा एकटा नाश करणारा, विश्वरथ उचलणारा, भक्तांनी पूजलेला, दैत्यांच्या अमृतकूपाजवळ तप करणारा.
महाप्रलयविश्वैकद्वितीयाखिलनागराट् । शेषदेवः सहस्राक्षः सहस्रास्य शिरोभुजः
महाप्रलयात एकटा उरलेला, सर्व नागांचा राजा, शेषदेव, हजार डोळे, हजार तोंड, शिरं व हात असलेला.
फणामणिकणाकारयोजिताब्ध्यंबुदक्षितिः । कालाग्निरुद्रजनको मुशलास्त्रो हलायुधः
फणांवरील मण्यांनी पृथ्वी, समुद्र व मेघ यांना जोडणारा, काळाग्नी रुद्राचा जनक, मुसळ व नांगर हे अस्त्र असलेला.
नीलांबरो वारुणीशो मनोवाक्कायदोषहा । असंतोषो दृष्टिमात्रपातितैकदशाननः
निळा वस्त्र परिधान केलेला, वारुणीचा स्वामी, मन, वाणी व शरीरातील दोष नष्ट करणारा, कधीही न तृप्त होणारा, केवळ नजरेनेच दहा मुख असलेल्या रावणाचा पराभव करणारा.
बलिसंयमनो घोरो रौहिणेयः प्रलंबहा । मुष्टिकघ्नो द्विविदहा कालिंदीकर्षणो बलः
बलीला आवर घालणारा भयंकर, रोहिणीचा पुत्र, प्रलंबाचा वध करणारा, मुष्टिकाचा संहारक, द्विविदाचा नाश करणारा, कालिंदीला ओढणारा बलराम.
रेवतीरमणः पूर्वभक्तिखेदाच्युताग्रजः । देवकीवसुदेवाह्व कश्यपादितिनंदनः
रेवतीचा प्रिय कृष्ण, अच्युताचा मोठा भाऊ, पूर्वीच्या भक्तीमुळे थकलेला, देवकी-वसुदेव यांचा पुत्र, कश्यप वगैरे ऋषींचा वंशज.
वार्ष्णेयः सात्वतां श्रेष्ठः शौरिर्यदुकुलोद्वहः । नराकृतिः परंब्रह्म सव्यसाची वरप्रदः
वृष्णी कुळातील, सात्वतांमध्ये श्रेष्ठ, शूराचा मुलगा, यादवांचा अभिमान, मानव रूप धारण करणारा, परब्रह्म, सव्यसाचीचा सखा, वर देणारा.
ब्रह्मादिकाम्यलालित्य जगदाश्चर्य शैशवः । पूतनाघ्नः शकटभिद्यमलार्जुनभंजनः 6.71.
ब्रह्मा आणि इतरांना आपल्या मोहाने आनंद देणारा, ज्याचे बालपण जगाला अद्भुत वाटले, पूतना मारणारा, शकट फोडणारा, यमल-अर्जुन वृक्ष तोडणारा.
वातासुरारिः केशिघ्नो धेनुकारिर्गवीश्वरः । दामोदरो गोपदेवो यशोदानंददायकः
वातासुराचा शत्रू, केशीचा वध करणारा, धेनुकाचा शत्रू, गाईंचा स्वामी, दामोदर, गोपांचा देव, यशोदेला आनंद देणारा.
कालीयमर्दनः सर्वगोपगोपीजनप्रियः । लीलागोवर्द्धनधरो गोविंदो गोकुलोत्सवः
काळियाचा दमन करणारा, सर्व गोप-गोपिकांचा प्रिय, गोवर्धन उचलणारा, गोविंद, गोकुळाचा आनंद.
अरिष्टमथनः कामोन्मत्तगोपीविमुक्तिदः । सद्यः कुवलयापीडघाती चाणूरमर्दनः
अरिष्टासुराचा नाश करणारा, प्रेमाने वेड्या गोपिकांना मुक्त करणारा, क्षणात कुबलयापीडाचा वध करणारा, चाणूराचा संहार करणारा.