आद्यः कविर्हयग्रीवः सर्ववागीश्वरेश्वरः । सर्वदेवमयो ब्रह्मा गुरुर्वागीश्वरीपतिः
तो आद्य कवी, हयग्रीव, सर्व वाणीच्या स्वाम्यांचा स्वामी, सर्व देवांचा स्वरूप, ब्रह्मा, गुरु आणि वाग्देवीचा पती आहे.
अनंतविद्याप्रभवो मूलाविद्याविनाशकः । सर्वज्ञदो जगज्जाड्यनाशको मधुसूदनः
तो अनंत विद्यांचा स्रोत, मूळ अज्ञानाचा नाश करणारा, सर्वज्ञ, जगाच्या जडपणाचा नाश करणारा आणि मधुसूदन आहे.
अनेकमंत्रकोटीशः शब्दब्रह्मैकपारगः । आदिविद्वान्वेदकर्त्ता वेदात्मा श्रुतिसागरः
अनेक मंत्रांच्या कोटींचा स्वामी, शब्दब्रह्माचा खरा जाणणारा, आद्य विद्वान, वेदांचा कर्ता, वेदस्वरूप, आणि श्रुतींचा अथांग सागर तोच आहे.
ब्रह्मार्थवेदहरणः सर्वविज्ञानजन्मभूः । विद्याराजो ज्ञानमूर्त्तिर्ज्ञानसिंधुरखंडधीः
तो ब्रह्माच्या अर्थाचा अपहरण करणाऱ्यांचा नाश करणारा, सर्व ज्ञानाचा उगम, विद्यांचा राजा, ज्ञानमूर्ती, ज्ञानाचा महासागर आणि अखंड बुद्धीचा धारक आहे.
मत्स्यदेवो महाशृंगो जगद्बीजबहित्रदृक् । लीलाव्याप्ताखिलांभोधिश्चतुर्वेदप्रवर्त्तकः
तो मत्स्यदेव, मोठ्या शिंगाचा, जगाच्या बीजाचा आणि कवचाचा द्रष्टा, आपल्या लीलांनी अख्ख्या समुद्रात व्यापून राहणारा आणि चारही वेदांचा प्रवर्तक आहे.
आदिकूर्मोऽखिलाधारस्तृणीकृतजगद्भरः । अमरीकृतदेवौघः पीयूषोत्पत्तिकारणम्
तो आदिकूर्म, सर्वांचा आधार, जगाचा भार गवतासारखा हलका करणारा, देवांचा अमरत्व देणारा आणि अमृताच्या उत्पत्तीचे कारण आहे.
आत्माधारो धराधारो यज्ञांगो धरणीधरः । हिरण्याक्षहरः पृथ्वीपतिः श्राद्धादिकल्पकः
तो आत्म्याचा आधार, पृथ्वीचा आधार, यज्ञाचा अंग, पृथ्वीला धारण करणारा, हिरण्याक्षाचा वध करणारा, पृथ्वीचा स्वामी आणि श्राद्धादी विधींचा कर्ता आहे.
समस्तपितृभीतिघ्नः समस्तपितृजीवनम् । हव्यकव्यैकभुक्हव्यकव्यैकफलदायकः
तो सर्व पितरांच्या भीतीचा नाश करणारा, सर्व पितरांचा प्राण, हविष्य आणि कव्याचा एकमेव भोक्ता आणि त्याच्या फळांचा एकमेव दाता आहे.
रोमांतर्लीनजलधिः क्षोभिताशेषसागरः । महावराहो यज्ञघ्नध्वंसको यज्ञिकाश्रयः
त्याच्या रोमांच्या आत समुद्र लपलेला आहे, तो सर्व सागरांना हलवतो, तो महावराह, यज्ञाचा नाश करणाऱ्यांचा संहारक आणि यज्ञ करणाऱ्यांचा आश्रय आहे.
श्रीनृसिंहो दिव्यसिंहः सर्वानिष्टार्थदुःखहा । एकवीरोऽद्भुतबलो यंत्रमंत्रैकभंजनः
तो श्रीनृसिंह, दिव्य सिंह, सर्व दु:ख आणि अनिष्टांचा नाश करणारा, एकमेव वीर, अद्भुत बळाचा आणि सर्व यंत्र-मंत्रांचा भंजन करणारा आहे.
ब्रह्मादिदुःसहज्योतिर्युगांताग्र्यतिभीषणः । कोटिवज्राधिकनखो जगद्दुष्प्रेक्ष्यमूर्तिधृक्
तो ब्रह्मादिकांसाठी असह्य तेजस्वी, युगाच्या अंताला अत्यंत भयंकर, कोटी वज्रांपेक्षा कठोर नखांचा आणि जगाला पाहता न येणारा असा रूपधारी आहे.
मातृचक्रप्रमथनो महामातृगणेश्वरः । अचिंत्यामोघवीर्याढ्यः समस्तासुरघस्मरः
तो मातृगणांच्या वर्तुळाचा संहार करणारा, महा मातृगणांचा स्वामी, अगम्य आणि अचूक सामर्थ्याचा, सर्व असुरांचा मृत्यू आहे.
हिरण्यकशिपुछेदी कालः संकर्षणीपतिः । कृतांतवाहनासह्यः समस्तभयनाशनः
तो हिरण्यकशिपूचा वध करणारा, काळस्वरूप, संकर्षणींचा स्वामी, मृत्यूच्या वाहनालाही जिंकू शकणारा आणि सर्व भीतींचा नाश करणारा आहे.
सर्वविघ्नांतकः सर्वसिद्धिदः सर्वपूरकः । समस्तपातकध्वंसी सिद्धमंत्राधिकाह्वयः
तो सर्व विघ्नांचा अंत करणारा, सर्व सिद्धी देणारा, सर्व इच्छा पूर्ण करणारा, सर्व पापांचा नाश करणारा आणि सिद्ध मंत्रांमध्ये श्रेष्ठ म्हणून ओळखला जातो.
भैरवेशो हरार्तिघ्नः कालकोटिदुरासदः । दैत्यगर्भश्राविनामास्फुटद्र् ब्रह्मांडगर्जितः
तो भैरवांचा स्वामी, हरिच्या दुःखाचा नाश करणारा, काळाच्या कोटींहूनही भयंकर, असुरांच्या गर्भातील आक्रोश ऐकणारा आणि ब्रह्मांडात गूंजणारा गरज असलेला आहे.
स्मृतमात्राखिलत्राताऽद्भुतरूपो महाहरिः । ब्रह्मचर्यशिरः पिंडी दिक्पालोऽर्द्धांगभूषणः
स्मरण होताच सर्वांचे रक्षण करणारा, अद्भुत रूपाचा, महाहरी, ब्रह्मचर्याचा शिरोमणी, दिशांचा रक्षक आणि अर्धांगाने अलंकृत आहे.
द्वादशार्कशिरोदामा रुद्रशीर्षैकनूपुरः । योगिनीग्रस्तगिरजा त्राताभैरवतर्जकः
तो बाराही सूर्यांचे मुकुट घालणारा, रुद्राचे शिर पैंजण म्हणून धारण करणारा, योगिनींनी गिळलेल्या पार्वतीचा ग्रास करणारा, रक्षक आणि भैरवाला घाबरवणारा आहे.
वीरचक्रेश्वरोऽत्युग्रोऽपमारिः कालशंबरः । क्रोधेश्वरो रुद्रचंडी परिवारादिदुष्टभुक्
तो वीरांच्या मंडळाचा स्वामी, अतिशय उग्र, शत्रूंचा नाश करणारा, काळ आणि शंबराचा संहारक, क्रोधाचा स्वामी, रुद्र आणि चंडीप्रमाणे भयंकर, आणि सर्व दुष्टांचा संहार करणारा आहे.
सर्वाक्षोभ्यो मृत्युमृत्युः कालमृत्युनिवर्त्तकः । असाध्यसर्वरोगघ्नः सर्वदुर्ग्रहसौम्यकृत्
तो सर्वांना अचल ठेवणारा, मृत्यूचाही मृत्यू, काळमृत्यूला थांबवणारा, सर्व असाध्य रोगांचा नाश करणारा आणि सर्व दुर्ग्रहांना शांत करणारा आहे.
गणेशकोटिदर्पघ्नो दुःसहाशेषगोत्रहा । देवदानवदुर्दर्शो जगद्भयदभीषणः
तो गणेशांच्या कोटींचा गर्व मोडणारा, सहन न होणाऱ्या सर्व वंशांचा नाश करणारा, देव आणि दानवांसाठीही दुर्लभ, जगाला भयावह असा आहे.
समस्तदुर्गतित्राता जगद्भक्षकभक्षकः । उग्रशोंबरमार्जारः कालमूषकभक्षकः । अनंतायुधदोर्दंडी नृसिंहो वीरभद्रजित्
तो सर्व दु:खांतून तारणारा, जगाचा ग्रास करणाऱ्यालाही संपवणारा, शोम्बरासारखा भयंकर, काळाच्या उंदीराला पकडणारा मांजर, अनंत शस्त्रधारी, बलवान भुजांचा, नरसिंह, वीरभद्राचा विजेता आहे.
योगिनीचक्रगुह्येशः शक्रारि पशुमांसभुक् । रुद्रो नारायणो मेषरूप शंकरवाहनः
तो योगिनींच्या गुप्त मंडळाचा स्वामी, इंद्राचा शत्रू, पशुमांस भक्षण करणारा, रुद्र, नारायण, मेंढ्याच्या रूपातील, शंकराचा वाहन आहे.
मेषरूपशिवत्राता दुष्टशक्तिसहस्रभुक् । तुलसीवल्लभो वीरो वामाचारोऽखिलेष्टदः
तो मेंढ्याच्या रूपातील शिवाचा रक्षक, हजारो दुष्ट शक्तींचा संहार करणारा, तुळशीचा प्रिय, पराक्रमी, वाममार्गी, सर्व इच्छा पूर्ण करणारा आहे.
महाशिवः शिवारूढो भैरवैककपालधृक् । किल्लीचक्रेश्वरः शक्र दिव्यमोहनरूपदः
तो महान शिव, शिवावर आरूढ, भैरवाच्या एका कवटीचा धारक, किल्ली मंडळाचा स्वामी, इंद्राला दिव्य मोहक रूप देणारा आहे.
गौरीसौभाग्यदो मायानिधीर्मायाभयापहः । ब्रह्मतेजोमयो ब्रह्मश्रीमयश्च त्रयीमयः
तो गौरीला सौभाग्य देणारा, मायेमध्ये अपार, मायेचा भयं दूर करणारा, ब्रह्मतेजाने युक्त, ब्रह्मश्रीने संपन्न, आणि त्रैविद्याचा मूर्तिमंत आहे.
सुब्रह्मण्यो बलिध्वंसी वामनोऽदितिदुःखहा । उपेंद्रो नृपतिर्विष्णुः कश्यपान्वयमंडनः
तो सुब्रह्मण्य, बळीचा संहारक, वामनरूप, अदितीचे दु:ख दूर करणारा, उपेंद्र, राजा, विष्णू, कश्यपकुळाचा भूषण आहे.
बलिस्वराज्यदः सर्वदेवविप्रान्नदोऽच्युतः । उरुक्रमस्तीर्थपादस्त्रिपदस्थस्त्रिविक्रमः 6.71.
तो बळीला राज्य देणारा, सर्व देवांना व ब्राह्मणांना अन्न देणारा, अच्युत, विशाल पावलांनी चालणारा, ज्याच्या पावलांनी तीर्थे पवित्र होतात, तीन पावलांत उभा राहणारा त्रिविक्रम आहे.
व्योमपादः स्वपादांभः पवित्रितजगत्त्रयः । ब्रह्मेशाद्यभिवंद्यांघ्रिर्द्रुतधर्मांघ्रिधावनः
ज्याचे पाय आकाशाला भिडतात, ज्याच्या पायांचे पाणी तीनही लोकांना पवित्र करते, ब्रह्मा व इतर देव ज्याचे पाय वंदतात, जो धर्माच्या मार्गावर वेगाने धावतो.
अचिंत्याद्भुतविस्तारो विश्ववृक्षो महाबलः । राहुमूर्धापरांगच्छिद्भृगुपत्नीशिरोहरः
अकल्पनीय व अद्भुत विस्तार असलेला, विश्वरूप वृक्ष, महान बळाचा, राहूचे डोके फोडणारा, भृगुपत्नीचे डोके छाटणारा आहे.
पापत्रस्तः सदापुण्यो दैत्याशानित्यखंडनः । पूरिताखिलदेवाशो विश्वार्थैकावतारकृत्
पाप्यांना भयभीत करणारा, नेहमी पवित्र, दैत्यांच्या आशा नष्ट करणारा, सर्व देवांच्या इच्छा पूर्ण करणारा, विश्वाच्या कल्याणाचा एकमेव कारण आहे.