निरंजनो निरातंको निर्लेपो निरवग्रहः । निर्गुणो निष्कलोऽनंतोऽभयोऽचिंत्योऽबलोचितः
तो निर्मळ आहे, त्याला कोणताही भय नाही, त्याला काहीही चिकटत नाही, त्याला कोणीही अडवू शकत नाही; त्याच्यात गुण नाहीत, तो अखंड आहे, अनंत आहे, निर्भय आहे, तो समजण्यापलीकडे आहे, आणि कोणत्याही सामर्थ्याने त्याला पकडता येत नाही.
अतीन्द्रियो मितो पारोऽनीशोऽनीहोऽव्ययोऽक्षयः । सर्वज्ञः सर्वगः सर्वः सर्वदः सर्वभावनः
तो इंद्रियांच्या पलीकडे आहे, मोजता येईल असा आहे, पार जाणारा आहे, त्याच्यावर कोणीही राज्य करू शकत नाही, त्याला काहीही इच्छा नाही, तो कधीही नाश पावत नाही; तो सर्वज्ञ आहे, सर्वत्र आहे, सर्व काही आहे, सर्व काही देणारा आहे, आणि सर्वांचा सर्जक आहे.
सर्वशास्ता सर्वसाक्षी पूज्यः सर्वस्य सर्वदृक्? । सर्वशक्तिः सर्वसारः सर्वात्मा सर्वतोमुखः
तो सर्वांचा शिक्षक आहे, सर्वांचा साक्षीदार आहे, सर्वांनी पूज्य आहे, सर्वांना पाहणारा आहे; त्याच्यात सर्व शक्ती आहेत, तो सर्वांचा सार आहे, तो सर्वांचा आत्मा आहे, आणि सर्व दिशांना तोंड करणारा आहे.
सर्वावासः सर्वरूपः सर्वादिः सर्वदुःखहा । सर्वार्थः सर्वतोभद्रः सर्वकारणकारणम्
तो सर्वांचा निवासस्थान आहे, सर्व रूपांचा आहे, सर्वांचा आरंभ आहे, सर्व दुःखांचा नाश करणारा आहे; तो सर्व अर्थांचा आहे, सर्व बाजूंनी मंगल आहे, आणि सर्व कारणांचा मूळ कारण आहे.
सर्वातिशयितः सर्वाध्यक्षः सर्वसुरेश्वरः । षड्विंशको महाविष्णुर्महागुह्यो महाविभुः
तो सर्वांपेक्षा श्रेष्ठ आहे, सर्वांचा निरीक्षक आहे, सर्व देवांचा स्वामी आहे; तो छाविसावा आहे, महान विष्णू आहे, अत्यंत गूढ आहे, आणि अत्यंत सामर्थ्यशाली आहे.
नित्योदितो नित्ययुक्तो नित्यानंदः सनातनः । मायापतिर्योगपतिः कैवल्यपतिरात्मभूः
तो नेहमीच प्रकट असतो, नेहमीच कार्यरत असतो, नेहमीच आनंदी असतो, तो सनातन आहे; तो मायाचा स्वामी आहे, योगाचा स्वामी आहे, मोक्षाचा स्वामी आहे, आणि स्वतः जन्मलेला आहे.
जन्ममृत्युजरातीतः कालातीतो भवातिगः । पूर्णः सत्यः शुद्धबुद्धस्वरूपो नित्यचिन्मयः
तो जन्म, मृत्यू आणि वार्धक्य यापलीकडे आहे, काळाच्या पलीकडे आहे, होण्याच्या पलीकडे आहे; तो पूर्ण आहे, सत्य आहे, शुद्ध आणि जागृत स्वरूपाचा आहे, आणि कायमच चेतन आहे.
योगप्रियो योगगम्यो भवबंधैकमोचकः । पुराणपुरुषः प्रत्यक्चैतन्यः पुरुषोत्तमः
तो योगाला प्रिय आहे, योगानेच मिळवता येतो, संसाराच्या बंधनातून एकटाच मुक्त करणारा आहे; तो प्राचीन पुरुष आहे, अंतरात्मा आहे, आणि सर्वोच्च पुरुष आहे.
वेदांतवेद्यो दुर्ज्ञेयस्तपत्रयविवर्जितः । ब्रह्मविद्याश्रयो नाद्यः स्वप्रकाशः स्वयंप्रभुः
तो वेदांतानेच ओळखता येतो, समजायला कठीण आहे, त्रिविध दुःखांपासून मुक्त आहे; तो ब्रह्मविद्येचा आधार आहे, तो पहिला नाही, स्वतः प्रकाशमान आहे, आणि स्वतःचा स्वामी आहे.
सर्वोपेय उदासीनः प्रणवः सर्वतः समः । सर्वानवद्यो दुष्प्राप्यस्तुरीयस्तमसः परः
तो सर्वांचा ध्येय आहे, उदासीन आहे, प्रणव आहे, सर्वांसाठी समान आहे; तो सर्व प्रकारे निर्दोष आहे, मिळवायला कठीण आहे, चतुर्थ अवस्था आहे, अंधकारापलीकडे आहे.
कूटस्थः सर्वसंश्लिष्टो वाङ्मनोगोचरातिगः । संकर्षणः सर्वहरः कालः सर्वभयंकरः
तो कधीही न बदलणारा आहे, सर्वांशी एकरूप आहे, वाणी आणि मनाच्या पलीकडे आहे; तो आकर्षण करणारा आहे, सर्वांचा संहार करणारा आहे, काळ आहे, आणि सर्व भयाचा मूळ आहे.
अनुल्लंघ्यश्चित्रगतिर्महारुद्रो दुरासदः । मूलप्रकृतिरानंदः प्रद्युम्नो विश्वमोहनः
तो कोणालाही मागे टाकता येणार नाही असा आहे, त्याच्या गती अद्भुत आहेत, तो महा रुद्र आहे, त्याच्यापर्यंत पोहोचणे कठीण आहे; तो मूळ प्रकृती आहे, आनंद आहे, प्रद्युम्न आहे, आणि विश्वाला मोहात टाकणारा आहे.
महामायो विश्वबीजं परशक्तिः सुखैकभूः । सर्वकाम्योऽनतलीलः सर्वभूतवशंकरः
तो महान माया आहे, विश्वाचा बीज आहे, सर्वोच्च शक्ती आहे, एकमेव सुखाचे स्थान आहे; सर्वांना प्रिय आहे, त्याची लीला अनंत आहे, आणि तो सर्व जीवांना वश करणारा आहे.
अनिरुद्धः सर्वजीवो हृषीकेशो मनःपतिः । निरुपाधिप्रियो हंसोक्षरः सर्वनियोजकः
तो अडथळ्यांशिवाय आहे, सर्व जीवांचा प्राण आहे, इंद्रियांचा स्वामी आहे, मनाचा स्वामी आहे; निरुपाधी प्रिय आहे, हंस आहे, अक्षर आहे, आणि सर्वांना नियोजित करणारा आहे.
ब्रह्मप्राणेश्वरः सर्वभूतभृद्देहनायकः । क्षेत्रज्ञः प्रकृतिः स्वामी पुरुषो विश्वसूत्रधृक्
तो ब्रह्म आणि प्राणांचा स्वामी आहे, सर्व जीवांना धारण करणारा आहे, देहाचा नेता आहे; क्षेत्रज्ञ आहे, प्रकृतीचा स्वामी आहे, पुरुष आहे, आणि विश्वाचा सूत्रधार आहे.
अंतर्यामी त्रिधामांतः साक्षी त्रिगुण ईश्वरः । योगिगम्यः पद्मनाभः शेषशायी श्रियःपतिः
तो अंतर्यामी आहे, तीन ठिकाणी वास करणारा आहे, साक्षी आहे, तीन गुणांचा स्वामी आहे; योग्यांना प्राप्त होणारा आहे, कमळनाभ आहे, शेषावर शयन करणारा आहे, आणि श्रीचा स्वामी आहे.
श्रीसदोपास्यपादाब्जो नित्यश्रीः श्रीनिकेतनः । नित्यं वक्षःस्थलस्थश्रीः श्रीनिधिः श्रीधरो हरिः
श्री लक्ष्मी ने नेहमी पूजलेले त्याचे कमलासारखे पाय आहेत. तो सदैव समृद्ध आहे, लक्ष्मीचे निवासस्थान आहे. लक्ष्मी नेहमी त्याच्या छातीवर वास करते. तो सर्व संपत्तीचा खजिना आहे, लक्ष्मीचा धारक आहे, तो हरि आहे.
वश्यश्रीर्निश्चलः श्रीदो विष्णुः क्षीराब्धिमंदिरः । कौस्तुभोद्भासितोरस्को माधवो जगदार्तिहा
तो लक्ष्मीचा स्वामी आहे, अचल आहे, समृद्धी देणारा आहे. तो विष्णू आहे, ज्याचे घर क्षीरसागर आहे. त्याच्या छातीवर कौस्तुभ मणी चमकत असतो. तो माधव आहे, जगाच्या दुःखांचा नाश करणारा आहे.
श्रीवत्सवक्षा निःसीम कल्याणगुणभाजनः । पीतांबरो जगन्नाथो जगत्त्राता जगत्पिता
त्याच्या छातीवर श्रीवत्साचा चिन्ह आहे, तो अमर्याद आहे, शुभ गुणांचा खजिना आहे. पिवळ्या वस्त्रात शोभणारा तो जगाचा स्वामी, रक्षक आणि पिता आहे.
जगद्बंधुर्जर्गत्स्रष्टा जगद्धाता जगन्निधिः । जगदेकस्फुरद्वीर्योऽनहंवादी जगन्मयः
तो जगाचा मित्र आहे, सृष्टीचा कर्ता, पालनकर्ता आणि खजिना आहे. त्याचे अद्वितीय शौर्य सर्व जगात झळकत असते. त्याला अहंकार नाही, तो सर्वत्र व्यापलेला आहे.
सर्वाश्चर्यमयः सर्वसिद्धार्थः सर्वरंजितः । सर्वामोघोद्यमो ब्रह्मरुद्राद्युत्कृष्टचेतनाः
तो सर्व आश्चर्यांनी भरलेला आहे, सर्व उद्दिष्टांची पूर्तता करणारा आहे, सर्वांना आनंद देणारा आहे. त्याचे प्रयत्न कधीच व्यर्थ जात नाहीत. त्याची चेतना ब्रह्मा, रुद्र यांच्याही पलीकडे आहे.
शंभोः पितामहो ब्रह्मपिता शक्राद्यधीश्वरः । सर्वदेवप्रियः सर्वदेवमूर्तिरनुत्तमः
तो शंभूचा आजोबा, ब्रह्माचा पिता आणि इंद्रादींचा स्वामी आहे. सर्व देवांचा प्रिय, सर्व देवांचे मूर्तिमंत रूप आणि श्रेष्ठ आहे.
सर्वदेवैकशरणं सर्वदेवैकदैवतम् । यज्ञभुग्यज्ञफलदो यज्ञेशो यज्ञभावनः
तो सर्व देवतांचा एकमेव आश्रय आहे, सर्व देवतांसाठी एकमेव दैवत आहे. तो यज्ञाचा स्वीकार करणारा, त्याचे फळ देणारा, यज्ञांचा स्वामी आणि यज्ञाची प्रेरणा देणारा आहे.
यज्ञत्राता यज्ञपुमान्वनमाली द्विजप्रियः । द्विजैकमानदो विप्र कुलदेवो सुरांतकः
तो यज्ञांचे रक्षण करणारा, यज्ञाचे मूर्तिमंत रूप, वनमाळा घालणारा आणि ब्राह्मणांचा प्रिय आहे. तो एकटाच ब्राह्मणांचा सन्मान करणारा, त्यांच्या कुळाचा देव आणि दैत्यांचा नाश करणारा आहे.
सर्वदुष्टांतकृत्सर्वसज्जनानन्यपालकः । सप्तलोकैकजठरः सप्तलोकैकमंडनः
तो सर्व दुष्टांचा अंत करणारा आणि सर्व सज्जनांचा एकटाच रक्षक आहे. त्याच्या उदरात सातही लोक आहेत आणि तो त्यांना शोभा देतो.
सृष्टिस्थित्यंतकृच्चक्री शार्ङ्गधन्वा गदाधरः । शंखभृन्नंदकी पद्मपाणिर्गरुडवाहनः
तो सृष्टीची निर्मिती, पालन आणि संहार करणारा आहे. त्याच्याकडे चक्र, शार्ङ्ग धनुष्य आणि गदा आहे. तो शंख, नंदक तलवार, कमळ हातात धरतो आणि गरुडावर बसतो.
अनिर्देश्यवपुः सर्वपूज्यस्त्रैलोक्यपावनः । अनंतकीर्तिर्निःसीम पौरुषः सर्वमंगलः 6.71.
त्याचे रूप वर्णन करता येणार नाही असे आहे. तो सर्वांचा पूज्य आहे आणि त्रैलोक्याला पावन करणारा आहे. त्याची कीर्ती अनंत आहे, त्याचे पुरुषार्थ अमर्याद आहे आणि तो सर्व शुभतेचा स्रोत आहे.
सूर्यकोटिप्रतीकाशो यमकोटिदुरासदः । मयकोटिजगत्स्रष्टा वायुकोटिमहाबलः
तो कोटी सूर्यांसारखा तेजस्वी आहे, कोटी यमांनाही अप्राप्य आहे. तो कोटी मायांनीही न बनवलेल्या जगांची निर्मिती करतो आणि त्याच्याकडे कोटी वायूपेक्षा मोठे बळ आहे.
कोटींदु जगदानंदी शंभुकोटिमहेश्वरः । कंदर्पकोटिलावण्यो दुर्गकोट्यरिमर्दनः
तो कोटी चंद्रांसारखा जगाला आनंद देतो, कोटी शंभूंमध्येही श्रेष्ठ आहे. त्याचे सौंदर्य कोटी मदनांपेक्षा अधिक आहे आणि तो कोटी दुर्गांपेक्षा मोठ्या शत्रूंना पराभूत करतो.
समुद्रकोटिगंभीरस्तीर्थकोटि समाह्वयः । कुबेरकोटि लक्ष्मीवाञ्छक्रकोटि विलासवान्
तो कोटी समुद्रांइतका खोल आहे, कोटी तीर्थांमध्ये प्रसिद्ध आहे. त्याच्याकडे कोटी कुबेरांची संपत्ती आहे आणि कोटी इंद्रांइतकी शोभा आहे.