शिव उवाच- द्विजैतत्त्रिस्पृशाख्यानमद्भुतं रोमहर्षणम् । श्रुत्वा तु लभते पुण्यं गंगां स्नानसमुद्भवम्
शिव म्हणाले— द्विजांनो, त्रिस्पृशेचं हे अद्भुत आणि रोमांचक कथन जो ऐकतो, त्याला गंगेत स्नान केल्यासारखं पुण्य मिळतं.
अश्वमेधसहस्राणि वाजपेयशतानि च । तत्फलं समवाप्नोति त्रिस्पृशा समुपोषणात्
त्रिस्पृशेचं व्रत पाळल्याने हजार अश्वमेध यज्ञ आणि शंभर वाजपेय यज्ञांचं फळ मिळतं.
पितृपक्षो मातृपक्षस्तथा चैवात्मपक्षकः । तैः सर्वैः सह संमुक्तो विष्णुलोके महीयते
पितृकुळ, मातृकुळ आणि स्वतःच्या कुळासह मुक्त होऊन, तो विष्णुलोकात सन्मानित होतो.
तीर्थकोटिषु यत्पुण्यं क्षेत्रकोटिषु यत्फलम् । तत्फलं समवाप्नोति त्रिस्पृशा समुपोषणात्
कोट्यवधी तीर्थांत जितकं पुण्य, कोट्यवधी क्षेत्रांत जितकं फळ, ते सर्व त्रिस्पृशा व्रत केल्याने मिळतं.
ब्राह्मणा येऽपि कुर्वंति क्षत्रियाः कृष्णमानसाः । वैश्या वा शूद्रजन्मानो ये तथा चान्यजातयः
ब्राह्मण, शुद्ध मनाचे क्षत्रिय, वैश्य, शूद्रजन्मी किंवा इतर कुळातील लोक—
ते सर्वे मुक्तिमायांति भुवं त्यक्त्वा द्विजोत्तम । मंत्राणां मंत्रराजोऽथ यथा स्याद्द्वादशाक्षरः
हे सर्वजण, द्विजश्रेष्ठा, पृथ्वी सोडल्यावर मुक्तीला पोहोचतात; जसं बारा अक्षरी मंत्र हा मंत्रांचा राजा आहे—
व्रतानां च यथा चैषा येन वै त्रिस्पृशा कृता । ब्रह्मणा च कृता पूर्वं पश्चाद्राजर्षिभिः कृता
तसंच व्रतांमध्ये हे व्रत श्रेष्ठ आहे, ज्यामुळे त्रिस्पृशा केली जाते. हे व्रत प्रथम ब्रह्मदेवाने आणि नंतर राजर्षींनी केलं.
अन्येषां का कथा वत्स त्रिस्पृशा मुक्तिदायिनी । अनेन विधिना ब्रह्मंस्त्रिस्पृशासंभवं व्रतम्
इतरांची काय कथा, वत्सा? त्रिस्पृशा मुक्ती देणारी आहे. या पद्धतीने, ब्रह्मन्, त्रिस्पृशा व्रत प्रस्थापित झालं.
यः करोति नरो भक्त्या शृणु वक्ष्यामि तत्फलम् । गंगावगाहने ब्रह्मन्वाराणस्यां तु यत्फलम्
जो मनुष्य भक्तीने हे व्रत करतो, त्याला काय फळ मिळतं ते ऐक— वारणसीत गंगेच्या स्नानाचं पुण्य मिळतं.
मन्वंतरसहस्रैस्तु त्रिस्पृशाकारको हि तत् । प्राची च यमुना स्नाने वर्षैर्यत्कोटिभिः फलम्
मन्वंतरांच्या हजारो काळासाठी, त्रिस्पृशा केल्याचं फळ पूर्वेकडील यमुनेत कोट्यवधी वर्षे स्नान केल्यासारखं मिळतं.
तत्फलं समवाप्नोति त्रिस्पृशाव्रतकृन्नरः । तत्फलं तु कुरुक्षेत्रे सूर्यग्रहणकोटिभिः
त्रिस्पृशा व्रत करणाऱ्याला ते फळ मिळतं; आणि कुरुक्षेत्रात कोट्यवधी सूर्यग्रहणांच्या वेळी मिळणारं पुण्यही मिळतं.
हेमभारशतैर्दानैस्त्रिस्पृशाकरणेन तत् । पापकोटिसहस्राणि हत्याकोटिशतानि च
शेकडो सोन्याच्या भारांचं दान केल्यासारखं पुण्य, त्रिस्पृशा केल्याने मिळतं; हजारो कोटी पापं आणि शेकडो कोटी हत्या नष्ट होतात.
एकेनैवोपवासेन क्रियते भस्मसाद्द्रुतम् । त्रिस्पृशाया व्रतं यत्तु अगतीनां गतिप्रदम्
फक्त एक उपवास केल्याने सर्व पापं पटकन भस्म होतात; त्रिस्पृशा व्रत अगतिकांनाही मार्ग दाखवतं.
गतिमिच्छंति विप्रर्षे महत्पापशतानि च । स्वयं कृष्णेन कथितं पाराशर्यस्य चाग्रतः
हे विप्रर्षे, जे मार्ग शोधतात किंवा ज्यांच्याकडे मोठी पापं आहेत, त्यांच्यासाठीही— हे श्रीकृष्णाने स्वतः व्यासांच्या उपस्थितीत सांगितलं.
प्रकाशयति यश्चेदं लिखित्वा वैष्णवं द्विजे । पापोघैर्ग्रथितस्यापि तस्य मुक्तिर्भविष्यति
जो कोणी हे वैष्णव व्रत लिहून ब्राह्मणाला सांगतो, तो कितीही पापांनी बांधलेला असला तरी त्याला मुक्ती मिळते.
पुण्यैरवाप्यते विद्वन्मन्वंतरशतैरपि । त्रिस्पृशा दुर्लभा लोके प्राप्यते नैव मानवैः
विद्वान लोकांना हे शेकडो मन्वंतरांनी मिळतं; त्रिस्पृशा जगात दुर्मिळ आहे, ती माणसांना सहज मिळत नाही.
कलौ ये त्रिस्पृशां लब्ध्वा न कुर्वंति नराधमाः । तेषां जन्मफलं चैव जीवितं विफलं भवेत्
कलियुगात ज्यांना त्रिस्पृशा मिळते, पण जे अधम माणसे ती विधी करत नाहीत, त्यांचा जन्म आणि आयुष्य दोन्ही व्यर्थ ठरते.
प्रेतत्वं तैः समुत्तीर्णं विना श्राद्धैर्विना सुतैः । कृता यैस्त्रिस्पृशा विद्वन्सकृत्प्राप्य कलौ युगे
श्राद्ध किंवा मुलांशिवाय, त्यांनी केलेली त्रिस्पृशा नसल्यास, प्रेतावस्था सुटत नाही; पण ज्ञानी पुरुषा, कलियुगात जरी एकदाच त्रिस्पृशा केली, तरी तो मुक्त होतो.
महादेव उवाच- अतस्त्वां संप्रवक्ष्यामि उन्मीलनीमनुत्तमाम् । यस्याः श्रवणमात्रेण जन्मसंसारबंधनात्
महादेव म्हणाले—म्हणून मी तुला आता ती श्रेष्ठ जागृतीची विधी सांगतो, जिचे केवळ ऐकले तरी जन्ममरणाच्या बंधनातून मुक्ती मिळते.
पापात्मा मुच्यते पापैः स्वर्गलोके महीयते । देवताः पितरश्चैव तस्या गतिमवाप्नुयुः
पापी आत्मा पापांतून मुक्त होतो आणि स्वर्गात सन्मान मिळवतो; त्या विधीमुळे देवता आणि पितरांनाही ती अवस्था मिळते.
विद्यार्थी लभते विद्यां सर्वकामानवाप्नुयात् । तस्या व्रतान्न संदेहः स्वर्गलोके महीयते
विद्या मिळवू इच्छिणारा विद्या मिळवतो आणि सर्व इच्छा पूर्ण होतात; त्या व्रतामुळे स्वर्गात सन्मान मिळतो, यात शंका नाही.
स्वस्थानं तत्र वै प्राप्तः शिवलोके महीयते । अतस्त्वं कुरुषे राजन्वैष्णवानां तु पूजनम्
तेथे स्वतःचे स्थान मिळते आणि शंकराच्या लोकात सन्मान मिळतो; म्हणून राजन, तू वैष्णवांची पूजा अवश्य कर.
वैष्णवानां तु ये राजन्सेवा कुर्वंति नित्यशः । तेषां दंडं च कुरुषे नो वा तेषां नराधिपः
राजन, जे नेहमी वैष्णवांची सेवा करतात, त्यांना शिक्षा केलीस किंवा नाही, हे तुझ्यावर आहे, हे नराधिपा.
भोजनानंतरं तेषां भोजनं कुरुते नृप । तैरेव पूजितो विष्णुर्यैर्भक्त्या तु प्रपूजितः
राजन, जर तू त्यांच्या जेवणानंतर जेवण केलेस, तर प्रत्यक्ष विष्णूचीच पूजा केलीस, कारण जे भक्तीने त्याची पूजा करतात, त्यांच्यामुळेच विष्णू संतुष्ट होतो.
शालग्रामशिलाभूतां दत्त्वा मूर्द्धनि प्रत्यहम् । त्वं धारयसि भूपाल कंठे नित्यं सुभक्तितः
राजाधिराज, रोज शाळग्राम शिला डोक्यावर ठेवून, तू ती नेहमी भक्तीभावाने गळ्यात घालतोस.
धूपशेषं तु वै विष्णोर्भक्त्या भजसि भूपते । आरार्तिकं सदा कृत्वा भक्तानां वेदयेर्नृप
राजन, तू भक्तीने विष्णूच्या धूपाचा उरलेला भाग ग्रहण करतोस; नेहमी आरती करून, भक्तांचा सन्मान करतोस.
शंखोदकं हरेर्मूर्ध्नि भ्रामयित्वा तु भक्तितः । नित्यं बिभर्षि शिरसि शेषं यच्छसि वैष्णवान्
हरिच्या डोक्यावर भक्तीने शंखोदक फिरवून, त्याचा उरलेला भाग नेहमी स्वतःच्या डोक्यावर ठेवतोस आणि तो वैष्णवांना देतोस.
नैवेद्यं प्रत्यहं कृत्वा सर्वोपस्करसंयुतम् । विष्वक्सेनाय दत्वा वै स्वयं भुनक्षि वाडव
दररोज सर्व साहित्यांसह नैवेद्य तयार करून, तू ते विष्वक्सेनाला अर्पण करतोस आणि मग स्वतः जेवतोस, राजन.
विष्णोर्निवेदितं चान्नं वैष्णवैः सह भुज्यते । नित्यं नामसहस्रेण भक्त्या स्तौषि जनार्दनम्
विष्णूला अर्पण केलेले अन्न वैष्णवांसोबत जेवले जाते; तू नेहमी भक्तीने जनार्दनाचे हजार नावांनी स्तवन करतोस.
दीपार्घदानं वै विष्णोः कुरुषे गीतनर्तनम् । श्यामांकुरैः पूजयसे पूज्यंते नृपसत्तम
तू विष्णूला दिवा आणि अर्घ्य अर्पण करतोस, गाणे व नृत्य करतोस; दुर्व्यांनी पूजा करतोस आणि राजसत्तेतील श्रेष्ठ, तुलाही लोक पूजतात.