स्वर्गे मर्त्ये च पाताले तुलसी दुर्ल्लभा सताम् । चतुर्वर्गफलप्राप्तिस्तस्यां भक्तिः करोति वै
स्वर्गात, पृथ्वीवर आणि पाताळात सुद्धा, सत्पुरुषांसाठी तुलसी दुर्लभ आहे; तिच्या भक्तीने खरोखर चार पुरुषार्थ मिळतात.
यत्रैकस्तुलसीवृक्षस्तिष्ठत्यपि च सत्तम । तत्रैव त्रिदशाः सर्वे ब्रह्मविष्णुशिवादयः
जिथे एक जरी तुलसीचे झाड आहे, तिथे ब्रह्मा, विष्णू, शिव आणि सर्व देवता वास करतात.
केशवः पत्रमध्ये च पत्राग्रे च प्रजापतिः । पत्रवृंते शिवस्तिष्ठेत्तुलस्याः सर्वदैव हि
तुळशीच्या पानाच्या मध्यभागी केशव वास करतो, पानाच्या टोकावर प्रजापती असतो आणि पानाच्या देठाजवळ नेहमीच शंकर वसतो.
लक्ष्मी सरस्वती चैव गायत्री चंडिका तथा । सर्वाश्चान्या देवपत्न्यस्तत्पत्रेषु वंसति च
तुळशीच्या पानांवर लक्ष्मी, सरस्वती, गायत्री, चंडिका आणि सर्व देवतांच्या पत्नीही वास करतात.
इन्द्रो ऽग्नि शमनश्चैव नैरृतिर्वरुणस्तथा । पवनश्च कुबरेश्च तच्छाखायां वसंत्यमी
इंद्र, अग्नी, यम, नैऋत, वरुण, वायू आणि कुबेर हे तुळशीच्या फांद्यांवर वास करतात.
आदित्यादि ग्रहाः सर्वे विश्वेदेवाश्च सर्वदा । वसवो मुनयश्चैव तथा देवर्षयोऽखिलाः
सूर्यापासून सुरू होणारे सर्व ग्रह, विश्वदेव, वसु, ऋषी आणि सर्व देवर्षी नेहमीच तिथे वास करतात.
कोटिब्रह्माण्डमध्येषु यानि तीर्थानि भूतले । तुलसीदलमाश्रित्य तान्येव निवसंति वै
कोट्यवधी ब्रह्मांडांतील पृथ्वीवर असलेली सर्व तीर्थस्थाने तुळशीच्या पानात निवास करतात.
तुलसीं सेवते यस्तु भक्तिभावसमन्वितः । सेवितास्तेन तीर्थाश्च देवा ब्रह्मादयस्तथा
जो कोणी भक्तिभावाने तुळशीची सेवा करतो, त्याच्यामुळे तीर्थस्थाने आणि ब्रह्मा पासून सुरू होणारे सर्व देवता त्याची सेवा करतात.
छिन्दंति तृणजालानि तुलसीमूलजानि ये । तद्देहस्थां ब्रह्महत्यां क्षिणत्ति तत्क्षणाद्धरिः
जे लोक तुळशीच्या मुळाशी असलेले गवत कापतात, त्यांच्या शरीरात असलेली ब्रह्महत्येची पापे श्रीहरि क्षणात नष्ट करतो.
ग्रीष्मकाले द्विजश्रेष्ठ सुगंधैः शीतलैर्जलैः । तुलसीसेचनं कृत्वा नरो निर्वाणमाप्नुयात्
हे श्रेष्ठ ब्राह्मण, जो कोणी उन्हाळ्यात तुळशीला सुगंधी आणि थंड पाणी घालतो, तो माणूस मुक्ती प्राप्त करतो.
चन्द्रातपं वा छत्रं वा तस्यै यस्तु प्रयच्छति । विशेषतो निदाघेषु स मुक्तः सर्वपातकैः
जो कोणी तुळशीला चंद्रप्रकाश किंवा छाया देतो, विशेषतः उन्हाळ्यात, तो सर्व पापांपासून मुक्त होतो.
वैशाखेऽक्षतधाराभिरद्भिर्यस्तुलसीं जनः । सिंचयेत्सोऽश्वमेधस्य फलं प्राप्नोति नित्यशः
वैशाख महिन्यात जो कोणी तुळशीला अखंड पाण्याच्या धारांनी पाणी घालतो, त्याला नेहमी अश्वमेध यज्ञाचे फळ मिळते.
प्रसृतोदकमात्रेण तुलसीं यस्य सेचयेत् । सोऽपि स्वर्गमवाप्नोति सर्वपापविवर्जितः
जो कोणी अगदी थोड्याशा पाण्यानेही तुळशीला पाणी घालतो, तो सर्व पापांपासून मुक्त होऊन स्वर्गात जातो.
कदाचित्तुलसीं दुग्धैः सेचयेद्यो नरोत्तमः । तस्य वेश्मनि विप्रर्षे लक्ष्मीर्भवति निश्चला
कोणताही श्रेष्ठ पुरुष कधीही तुळशीला दूध घालतो, तर त्याच्या घरी लक्ष्मी नेहमी स्थिर राहते, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ.
गोमयैस्तुलसीमूलं यः कुर्यादुपलेपनम् । संमार्जनं च विप्रर्षे तस्य पुण्यफलं शृणु
जो कोणी तुळशीच्या मुळाशी गोमय लावतो आणि तिथे झाडू मारतो, त्याला मिळणारे पुण्य फळ ऐक, हे ब्राह्मणश्रेष्ठ.
रजांसि तत्र यावंति दूरीभूतानि जैमिने । तावत्कल्पसहस्राणि मोदते विष्णुना सह
जितके धूळकण तिथून दूर होतात, तितक्या कल्पसहस्त्र काळासाठी तो विष्णूच्या सहवासात आनंद भोगतो, हे जैमिनी.
प्रदीपं यस्तु संध्यायां स्थापयेत्तुलसीतले । स याति मंदिरं विष्णोः कुलकोटिसमन्वितः
जो कोणी संध्याकाळी तुळशीच्या पायथ्याशी दिवा ठेवतो, तो आपल्या कोटी-कोटी पिढ्यांसह विष्णूच्या धामात जातो.
गोभ्यः श्वभ्यः खरेभ्यश्च मनुष्येभ्यश्च रक्षति । शिशुभ्यस्तुलसीं यस्तु तं रक्षेत्केशवः सदा
जो कोणी तुळशीला गायी, कुत्री, गाढवे, माणसे आणि लहान मुलांपासून वाचवतो, त्याचे केशव नेहमी रक्षण करतो.
तुलस्यारोपणं यस्तु भक्तितः कुरुते नरः । स मृतः परमं मोक्षं प्राप्नोत्येव न संशयः
जो कोणी भक्तिभावाने तुळशीचे रोप लावतो, त्याला मृत्यूनंतर सर्वोच्च मुक्ती मिळते, यात शंका नाही.
प्रभाते तुलसीं पश्येद्भक्तिमान्यो नरोत्तमः । स विष्णुदर्शनस्यैव फलं प्राप्नोति चाक्षयम्
जो कोणी भक्तिपूर्वक सकाळी तुळशीचे दर्शन घेतो, तो विष्णूच्या दर्शनाचे अक्षय फळ प्राप्त करतो.
तुलसीं प्रणमेद्यस्तु नरो भक्तिसमन्वितः । आयुर्बलं यशोवित्तं संततिस्तस्य वर्द्धते
जो मनुष्य भक्तीभावाने तुळशीला वंदन करतो, त्याचे आयुष्य, बळ, कीर्ती, संपत्ती आणि संतती यामध्ये वाढ होते.
तुलसीस्मरणेनैव सर्वपापं विनश्यति । तुलसीस्पर्शनेनैव नश्यंति व्याधयो नृणाम्
फक्त तुळशीचे स्मरण केल्याने सर्व पापे नाहीशी होतात; आणि तुळशीला स्पर्श केल्याने माणसांमधील आजार दूर होतात.
योऽश्नाति तुलसीपत्रं सर्वपापहरं शुभम् । तच्छरीरांतरस्थायि पापं नश्यति तत्क्षणात्
जो कोणी सर्व पापे दूर करणारे, शुभ तुळशीपत्र खातो, त्याच्या शरीरात असलेले पाप त्या क्षणी नष्ट होते.
तुलसीकाष्ठसंभूतां मालां वहति यो नरः । तद्देहे पातकं नास्ति सत्यमेतन्मयोच्यते
जो मनुष्य तुळशीच्या लाकडाची माळ घालतो, त्याच्या शरीरात पाप राहत नाही; हे मी सत्य सांगतो.
तुलसीपत्रगलितं यस्तोयं शिरसा वहेत् । गंगायाः स्नानजं पुण्यं लभते नात्र संशयः
ज्याच्या डोक्यावर तुळशीपत्रांनी स्पर्श केलेले पाणी वाहते, त्याला गंगेतील स्नानाने मिळणारे पुण्य नक्कीच मिळते—यात शंका नाही.
दूर्वाभिरक्षतैः पुष्पैर्नैवेद्यैस्तुलसीं शुभाम् । समाराध्य नरो भक्त्या विष्णुपूजा फलं लभेत्
जो मनुष्य दुर्वा, अखंड फुले आणि नैवेद्य यांनी भक्तीने शुभ तुळशीची पूजा करतो, त्याला विष्णुपूजेचे फळ मिळते.
येनार्चिता भगवती तुलसी कदाचिन्नैवेद्य पुष्पवरधूपघृतप्रदीपैः । धर्मार्थकामपरमामृतदायि विप्राः किं तस्य विष्णुचरणापचितिप्रयोगैः
हे ब्राह्मणहो, जो कोणी कधीही नैवेद्य, फुले, धूप आणि तुपाच्या दिव्यांनी भगवती तुळशीची पूजा करतो, ज्यामुळे धर्म, अर्थ, काम आणि अमृत मिळते, त्याला पुन्हा विष्णूच्या पायांची वेगळी पूजा करण्याची गरजच राहत नाही.
स्थानेषु दोषरहितेषु सुरौघसेव्यामारोपयंति तुलसीं हरितुष्टिकर्त्रीम् । तुष्टो हरिस्त्रिजगतामधिपोऽमुरारिस्तेभ्यो ददाति परमं पदमाशु विप्र
जेथे हरिप्रिय तुळशी दोषरहित जागी लावली जाते आणि देवतांनी पूजली जाते, तेथे त्रैलोक्याधिपती हरि प्रसन्न होऊन त्यांना लवकरच परमपद देतो, हे ब्राह्मण.
यज्ञं व्रतं च पितृपूजनमच्युतार्च्चां दानं यदन्यदपि कर्मशुभं मनुष्याः । कुर्वंति दोषरहिते तुलसीतले च तान्यक्षयाणि सकलानि भवंति नूनम्
माणसे जे यज्ञ, व्रत, पितरांची पूजा, अच्युताची पूजा, दान किंवा इतर शुभकर्म तुळशीच्या शुद्ध भूमीवर करतात, ती सर्व कर्मे नक्कीच अक्षय होतात.
यद्धर्मकर्मकुरुते मनुजः पृथिव्यां नारायणप्रियतमां तुलसीं विना च । तत्सर्वमेव विफलं भवति द्विजेन्द्र पद्मेक्षणोऽपि न हि तुष्यति देवदेवः
हे श्रेष्ठ द्विज, पृथ्वीवर मनुष्य तुळशीशिवाय जे धर्मकर्म करतो, ते सर्व व्यर्थ ठरते; पद्मलोचन देवदेवही त्याने प्रसन्न होत नाही.