नैवेद्यं पच्यते यस्तु तुलसीकाष्ठवह्निना । मेरुतुल्यं भवेद्दत्तं तदन्नं केशवस्य हि
जो कोणी तुळशीच्या लाकडाच्या अग्नीवर नैवेद्य शिजवतो आणि केशवाला अर्पण करतो, त्या अन्नाचं दान मेरुपर्वताएवढं मोठं मानलं जातं.
तुलसीपावकेनाथ यो दीपं कुरुते हरेः । दीपलक्षसहस्राणां पुण्यं स लभते फलम्
जो कोणी तुळशीच्या लाकडाच्या अग्नीवर हरिसाठी दिवा लावतो, त्याला लक्ष दिवे लावल्याचं पुण्य मिळतं.
न तेन सदृशो लोके वैष्णवो भुवि दृश्यते । यः प्रयच्छति कृष्णस्य तुलसीकाष्ठचंदनम्
जो कोणी कृष्णाला तुळशीच्या लाकडाचं चंदन अर्पण करतो, त्याच्यासारखा दुसरा कोणताही वैष्णव पृथ्वीवर दिसत नाही.
स जायते कृपापात्रं विष्णोर्वाडवसत्तम
तो विष्णूच्या कृपेचा पात्र होतो, हे उत्तम घोड्या.
तुलसीदारुजातेन चंदनेन कलौ हरिम् । विलिप्य भक्तितो नित्यं रमते हरिसन्निधौ
जो भक्तीभावाने रोज तुळशीच्या लाकडाच्या चंदनाने हरिला अभिषेक करतो, त्याला हरिसमोर राहण्याचा आनंद मिळतो.
तुलसीपंकलिप्तांगः कुरुते विष्णुपूजनम् । पूजाशतदिनैकाह्ना लभ्यते गोशतं फलम्
जो तुळशीच्या अंगरागाने अंगाला लावून विष्णूची पूजा करतो, त्याला एका दिवसात शंभर दिवसांच्या पूजेइतकं, म्हणजे शंभर गायी दान केल्याचं फळ मिळतं.
विलेपार्थे तु कृष्णस्य तुलसीकाष्ठचंदनम् । मंदिरे तिष्ठते यावत्तावत्पुण्यफलं शृणु
कृष्णाच्या अंगाला लावण्यासाठी तुळशीच्या लाकडाचं चंदन मंदिरात ज्या वेळेपर्यंत असतं, त्या काळात मिळणारं पुण्य ऐक.
तिलप्रस्थाष्टकं दत्वा यत्पुण्यं प्राप्नुयान्नरः । तत्फलं जायते पुंसां प्रसादाच्चक्रपाणिनः
जो माणूस आठ प्रस्थ तीळ दान करतो, त्याला जेवढं पुण्य मिळतं, तेवढंच पुण्य चक्रधराच्या कृपेने मिळतं.
यो ददाति पितॄणां तु पिंडे तुलसिसंभवम् । दलं संजायते तृप्तिः पत्रे पत्रे शताब्दिका
जो कोणी पितरांना तुळशीमिश्रित पिंड अर्पण करतो, त्याच्या प्रत्येक पानाने पितरांना शंभर वर्षांची तृप्ती मिळते.
तुलसीमूलमृत्स्नैव स्नानं कुर्याद्विशेषतः । तेन तीर्थे कृतं स्नानं यावच्चांगे च मृत्तिका
विशेषतः तुळशीच्या मुळाजवळची माती लावून स्नान केलं पाहिजे; ती माती अंगावर असताना, जणू काही तीर्थात स्नान केल्याचं पुण्य मिळतं.
तदीय यातु मंजर्या पूजनं च करोति यः । नानापुष्पैः कृता पूजा यावच्चंद्रदिवाकरौ
जो कोणी तुळशीच्या मंजिरीने पूजा करतो, त्याची विविध फुलांनी केलेली पूजा चंद्रसूर्य असतील तोपर्यंत टिकते.
यस्मिन्गृहेऽवतिष्ठेत तुलसी वृक्षवाटिका । दर्शनात्स्पर्शनाच्चैव ब्रह्महत्यादिपातकम् । तत्सर्वं विलयं याति दर्शनेनैव नारद
ज्या घरात तुळशीची बाग असते, तिथे तिचं दर्शन किंवा स्पर्श केल्याने ब्रह्महत्येसारखी सर्व पापं केवळ दर्शनानेच नाहीशी होतात, हे नारद.
महादेव उवाच- अथान्यत्ते प्रवक्ष्यामि शृणुष्वैकाग्रमानसः । न कस्यापि च कथितं शृणु देवर्षिसत्तम
महादेव म्हणाले— आता मी तुला दुसरं काही सांगतो, एकाग्र मनाने ऐक. हे अजून कुणालाही सांगितलेलं नाही, म्हणून ऐक, हे श्रेष्ठ देवर्षी.
यत्र यत्र गृहे ग्रामे वने वा तुलसी भवेत् । तत्र तत्र जगत्स्वामी प्रीतात्मा च वसेद्धरिः
जिथे जिथे घरात, गावात किंवा जंगलात तुळशी असते, तिथे तिथे जगाचा स्वामी हरि आनंदाने वास करतो.
गृहे तस्मिन्न दारिद्र्यं नायोगो बंधुसंभवः । न दुःखं न भयं रोगस्तुलसी यत्र तिष्ठति
ज्या घरात तुळशी असते, तिथे कधीही दारिद्र्य येत नाही, नातेवाईकांमुळे होणारे दु:ख येत नाही, कोणतेही दु:ख, भीती किंवा आजार राहत नाहीत.
सर्वत्र तुलसी पुण्या पुण्यक्षेत्रे विशेषतः । संनिधौ तस्य देवस्य रोपणात्पृथिवीतले
तुळशी सर्वत्र पवित्र मानली जाते, पण ती पुण्यभूमीत विशेष पवित्र असते. त्या देवतेच्या सान्निध्यात पृथ्वीवर तुळशी लावली की—
तेषां विष्णुपदं नित्यं तुलस्यारोपणे कृते । उत्पादान्दारुणान्रोगान्दुर्निमित्तान्यनेकशः । तुलस्याभ्यर्चिते भक्त्या हंत शांतिकरो हरिः
जे तुळशी लावतात, त्यांना नेहमी विष्णूचं स्थान मिळतं. कितीही कठीण आजार किंवा वाईट घटना घडल्या, तरी भक्तीने तुळशीची पूजा केली की, हरि शांती देतो.
तुलसीगंधमाघ्राय यत्र गच्छति मारुतः । दिशो दश च ताः पूता भूतग्रामश्चतुर्विधः
जिथे तुळशीचा सुवास वारा घेऊन जातो, तिथे दहा दिशाही पवित्र होतात आणि चार प्रकारचे जीवसुद्धा शुद्ध होतात.
यस्मिन्गृहे मुनिश्रेष्ठ तुलसीमूलमृत्तिका । सर्वदा तत्र तिष्ठंति देवताश्च शिवो हरिः
मुनिश्रेष्ठा, ज्या घरात तुळशीच्या मुळाजवळील माती असते, तिथे नेहमी देवता, शंकर आणि हरि वास करतात.
तुलसीवनजा छाया यत्र यत्र भवेद्दिवज । तर्पणं कुरुते तत्र पितॄणां दत्तमक्षयम्
जिथे तुळशीवनाची सावली असते, तिथे पितरांना केलेलं तर्पण कधीही संपत नाही.
तस्य मूले स्थितो ब्रह्मा मध्ये देवो जनार्दनः । मंजर्यां वसते रुद्रः तुलसी तेन पावनी
तिच्या मुळाशी ब्रह्मा, मधोमध जनार्दन देव आणि मंजिरीमध्ये रुद्र वास करतात. म्हणून तुळशी पावन आहे.
विना यस्तुलसीं कुर्यात्संध्याकाले तु मार्जनम् । तत्सर्वं राक्षसहृतं नरकं च प्रयच्छति
जो संध्याकाळी तुळशीशिवाय शुद्धी करतो, त्याचं सगळं फळ राक्षस घेतात आणि तो नरकात जातो.
तुलसीपत्रगलितं तोयं यः शिरसावहेत् । गंगाफलमवाप्नोति शतधेनुफलं लभेत्
ज्याच्या डोक्यावर तुळशीच्या पानांनी पडलेलं पाणी असतं, त्याला गंगेच्या स्नानाचं आणि शंभर गायी दान केल्याचं पुण्य मिळतं.
शिवालये विशेषेण रोपयेत्तुलसीं यदि । बीजसंख्या वसेत्स्वर्गे प्रत्येकं युगसंख्यया
जो विशेषतः शंकराच्या मंदिरात तुळशी लावतो, त्याने जितकी बीजं पेरली असतील, तितक्या युगं तो स्वर्गात राहतो.
उमया तु पुरा देवि शंकरार्थं हिमालये । रोपिताः शतवृक्षास्तु तुलस्याः प्रणतोऽस्म्यहम्
पूर्वी उमा देवीने शंकरासाठी हिमालयात शंभर तुळशीची झाडं लावली होती; मी तिला वंदन करतो.
पर्वण्यवसरे यस्तु श्रावणे चाथ रोपयेत् । संक्रांतिदिवसे चैव तुलसी चातिपुण्यदा
जो सणाच्या दिवशी, श्रावण महिन्यात किंवा संक्रांतीला तुळशी लावतो, त्याला तुळशीमुळे मोठं पुण्य मिळतं.
तुलसीं पूजयेन्नित्यं दरिद्र ईश्वरो भवेत् । सर्वसिद्धिकरामूर्तिः कृष्णः कीर्तिं ददाति च
जो दररोज तुळशीची पूजा करतो, तो गरीब असला तरी मालकासारखा होतो; सर्व सिद्धी देणारा कृष्ण त्याला कीर्ती देतो.
शालग्रामशिला यत्र तत्र संनिहितो हरिः । तत्र स्नानं च दानं च वाराणस्यां शताधिकम्
जिथे शाळग्रामाची शिळा असते, तिथे हरि नेहमी असतो. तिथे स्नान आणि दान केल्याने वाराणसीपेक्षा शंभरपट पुण्य मिळतं.
कुरुक्षेत्रं प्रयागं च नैमिषारण्यमेव च । तस्य कोटिगुणं पुण्यं शालग्रामशिलार्चनात्
कुरुक्षेत्र, प्रयाग आणि नैमिषारण्य—या पुण्यभूमींपेक्षा शाळग्रामाची पूजा कोटीपटीने जास्त पुण्य देते.
शालग्राममयी मुद्रा संस्थिता यत्र हि क्वचित् । वाराणस्यां च यत्पुण्यं सर्वं तत्रैव तद्भवेत्
जिथे शाळग्रामाची मुद्रिका ठेवली जाते, तिथे वाराणसीत मिळणारं सगळं पुण्य तिथेच मिळतं.