शुष्ककाष्ठचयं कृत्वा तत्र वृंदाकलेवरम् । निधायाग्निं च प्रज्वाल्य स्मरदूती विवेश तम्
तिथे कोरड्या लाकडाचा ढीग करून, त्यावर वृंदेचं शरीर ठेवलं; अग्नी पेटवून, स्मरदूती त्यात शिरली.
दग्धं वृंदांगरजसां बिंबं तद्गोलकात्मकम् । कृत्वा तद्भस्मनः शेषं मंदाकिन्यां विचिक्षिपुः
वृंदेचं शरीर जळल्यावर, तिच्या राखेचं गोल मूर्त रूप केलं आणि उरलेली राख मंदाकिनी नदीत सोडली.
यत्र वृंदा परित्यज्य देहं ब्रह्मपथं गता । आसीद्वृंदावनं तत्र गोवर्द्धनसमीपतः
जिथे वृंदेने शरीर सोडून ब्रह्मपद मिळवलं, तिथेच गोवर्धनाजवळ वृंदावन होतं.
देव्योऽथ स्वर्गमेत्य त्रिदशपतिवधूसत्त्वसंपत्तिमाहुर्देवीभ्यस्तन्निशम्य प्रमुदितमनसो निर्जराद्याश्च सर्वे । शत्रोर्दैत्यस्य हित्वा प्रबलतरभयं भीमभेर्यो निजघ्नुः श्रुत्वा तत्रासनस्थः । परिजननिवहोवापशोभां शुभस्य
मग देव्या स्वर्गात जाऊन, देवपत्नींच्या गुणांची आणि श्रेष्ठतेची स्तुती करू लागल्या; हे ऐकून सर्व अमरांचे मन आनंदित झाले, त्यांनी बलाढ्य दैत्यशत्रूच्या भीतीवर मात केली, आणि तिथे बसलेल्या त्यांच्या सेवकांनी शुभ सौंदर्याने शोभा मिळवली.
युधिष्ठिर उवाच। कथं जालंधरो गौरीं हररूपधरो मुने । दृष्ट्वा चकार किं तत्र तन्मे कथय विस्तरात्
युधिष्ठिर म्हणाला: हे मुनी, जलंधराने शंकराचं रूप घेऊन गौरीपाशी कसा गेला? तिने त्याला पाहिल्यावर काय केलं? हे सर्व मला सविस्तर सांग.
नारद उवाच- यदा मायाशिवस्तत्र प्रार्थयद्गिरिजां प्रति । ततः सा चुक्षुभे राजन्किंचिन्नोवाच तं प्रति
नारद म्हणाले: राजा, जेव्हा मायाशिव तिथे जाऊन गिरिजेला विनवू लागला, तेव्हा ती अस्वस्थ झाली आणि थोडीशी उत्तर दिली.
अनातुरस्य देवस्य प्राप्तस्य तपसा मया । न युक्तमिति निश्चित्य पार्वती नाह तं नृप
राजा, तो देव संकटात नाही आणि मी तपाने त्याला मिळवला आहे, हे लक्षात घेऊन पार्वतीने त्याला काहीच उत्तर दिलं नाही.
सा न तत्र प्रतीकारं दृष्ट्वा तस्य च पश्यतः । निर्गता तत उत्थाय ददर्शाकाशवाहिनीम्
तिथे काही उपाय दिसत नाही, हे पाहून आणि तो पाहत असतानाच ती उठली आणि निघून गेली, मग तिने आकाशातून येणारी तिला पाहिली.
गंगां वासोचितां मत्वा भवानी तपसे ययौ । पुरापि तपसा लब्धो मयेशः सांप्रतं तथा
ती गंगा आहे असं समजून, जी योग्य वस्त्रांनी सजली होती, भवानी पुन्हा तपासाठी गेली, जशी तिने पूर्वी तप करून शंकराला मिळवलं होतं, तशीच आता पुन्हा.
इत्यव्रजच्चिंतयती सखीभिः सहिता ततः । पुरः क्षीरनिभां राजन्पार्वती गगनात्परम्
अशीच विचार करत आणि सख्या सोबत घेऊन, पार्वती दूधासारखी उजळत पुढे गेली, अगदी आकाशालाही मागे टाकत, राजा.
मंदाकिनीं ददर्शाथ पतंतीं मानसोत्तरे । हारमालामिवायांतीं विविक्तां गगनस्रजः
मग तिने मंदाकिनीला मानस सरोवराच्या उत्तरेला पडताना पाहिलं, जणू काही आकाशातील हारातली एक वेगळीच मोत्यांची माळ खाली येतेय.
मंदाकिन्याः पयःपूरो ह्याकृष्टः स्वर्गतो यथा । श्रुतीनां पूरधारेव ब्रह्मणो वदनच्युता
मंदाकिनीच्या पाण्याचा प्रवाह जणू स्वर्गातून खाली ओढला जातोय, जसा वेदज्ञानाचा प्रवाह ब्रह्मदेवाच्या तोंडातून वाहतो.
दृष्ट्वा मुमोद तां गंगां स्नात्वा चालिसमन्विता । संपूज्य स्वतनुं पश्चान्निविष्टा स्वर्णदीतटे
ती गंगा पाहून तिला आनंद झाला, तिने सख्या सोबत स्नान केलं, स्वतःच्या रूपाची पूजा केली आणि मग सोन्याच्या नदीच्या काठी बसली.
परस्परमथालोक्य गौरी प्राह सखीं जयाम् । त्वं गच्छ मद्वपुः कृत्वा तत्समीपं सखी त्वरा
मग एकमेकींकडे पाहून गौरीने आपल्या सखी जयेला सांगितलं: 'सखी, तू माझं रूप घेऊन लवकर त्याच्याजवळ जा.'
जानीहि तत्वं किं शंभुर्यदि वान्यो भविष्यति । यद्यसौ त्वां समालिंग्य कुरुते चुंबनादिकम्
'तो खरा शंभू आहे की दुसराच कोणी, हे जाणून घे. जर तो तुला मिठीत घेतो किंवा चुंबन घेण्याचा प्रयत्न करतो,'
तदा मायां समास्थाय जानीह्यसुरमागतम् । यदि चेत्त्वां प्रतिब्रूयान्मन्निमित्तं शुभाशुभम्
'तर समज की तो असुरच आहे. आणि जर तो तुझ्याशी माझ्याबद्दल काही चांगलं किंवा वाईट बोलला,'
असंशयं पिनाकी स्यादत्रागत्य ब्रवीहि माम् । इत्यादिष्टा जया देव्या गता गंगाधरांतिकम्
'तर नक्कीच तो पिनाकी आहे, असं समज आणि लगेच मला येऊन सांग.' असं देवीने सांगितल्यावर जया गंगाधराच्या जवळ गेली.
तामायांतीं स दृष्ट्वा च भृशं मन्मथपीडितः । चकारालिंगनं तस्या गौरीरूपेण भावयन्
ती येताना पाहून, मनात कामाने व्याकुळ झालेला जलंधर तिला गौरी समजून मिठीत घेतो.
ततो जालंधरः सद्यो वीर्यं स्वं प्रमुमोचह । अल्पेंद्रियश्च संजातो वेगतः कुरुनंदन
मग जलंधराने ताबडतोब आपलं वीर्य सोडलं आणि कामाच्या जोराने त्याची इंद्रिये क्षीण झाली, कुरुनंदना.
तया सप्रोदितो दैत्य न त्वं रुद्रो भविष्यसि । अल्पवीर्योऽधमाचारो नाहं गौरी हि तत्सखी
तेव्हा तिने त्याला झिडकारून सांगितलं: 'तू शंकर नाहीस; तू दुर्बल आणि नीच वागणारा आहेस. मी गौरी नाही, तिची सखी आहे.'
इत्युक्त्वा निजमास्थाय रूपं सा प्राह तं पुनः । अनेन बत पापेन हतस्त्वं हि पिनाकिना
असं म्हणून तिने आपलं खरं रूप घेतलं आणि पुन्हा म्हणाली: 'या पापामुळे तू पिनाकीने नक्कीच नष्ट झालास.'
इति ज्ञात्वा च सा प्राप्ता तत्र गत्वाब्रवीदुमाम् । देवि जालंधरो ह्येष न शंभुस्तव वल्लभः
हे समजून ती जाऊन उमेला म्हणाली: 'देवी, हा जलंधर आहे, तुझा प्रिय शंभू नाही.'
ततो भयार्ता हरवल्लभाभूद्द्रुतं विवेशाथ सरोजमध्ये । सख्यो भ्रमर्यः कमलेषु जाता भयेन जालंधरजेन राजन्
तेव्हा भयभीत झालेली हराची प्रियसी पटकन कमळाच्या मध्यभागी शिरली. तिच्या मैत्रिणी, ज्या मधमाशा होत्या, जालंधराच्या भीतीने कमळेच बनल्या, राजा.
अत्रांतरे वनगतामदृष्ट्वा तां नृपांगनाम् । भीतास्तु रक्षकास्तस्याः सत्वरं रणमाययुः
दरम्यान, जेव्हा वनात असलेल्या राजाच्या रक्षकांना ती दिसली नाही, ते घाबरले आणि ताबडतोब रणांगणाकडे धावले.
ततः शुंभेन ते पृष्टास्तं नत्वोचुः ससाध्वसाः । आत्मनः परिहारार्थो विष्णुमित्यसुरेश्वरम्
मग शुंभाने त्यांना विचारले, ते घाबरून नम्रपणे असुराधिपतीला म्हणाले, 'आमच्या रक्षणासाठीच आम्ही विष्णूला शरण गेलो.'
श्रुत्वा वृंदां हृतां त्रस्तो रुद्रात्त्यक्त्वाथ संगरम् । शुंभेन प्रेषितौ चंडमुंडौ जालंधरं प्रति
वृंदा हरवली हे ऐकून, रुद्र घाबरून युद्ध सोडून गेला; मग शुंभाने चंड आणि मुंड यांना जालंधराकडे पाठवले.
मानसोत्तरमागत्य दानवौ वेगवत्तरौ । हररूपधरं दैत्यं ऊचतुर्विटपान्तरे
ते दोन्ही वेगवान दैत्य मानस सरोवराच्या उत्तरेकडील काठावर पोहोचले आणि झाडांच्या आडून हराचे रूप घेतलेल्या दैत्याला बोलले.
किं तया नृपशार्दूल विदेशगतया श्रिया । अरयो यां न पश्यंति बंधुभिर्या न भुज्यते
राजांमध्ये वाघासारख्या, दुसऱ्या देशात गेलेली, शत्रूंना दिसत नाही आणि नातेवाईकांना उपभोगता येत नाही अशी श्रीमंती कशाला उपयोगी?
जितः शुंभो हतं सैन्यं देव रुद्रेण ते रणे । एह्येहि कुरु संग्रामं न त्वं प्राप्नोषि पार्वतीम्
शुंभ पराभूत झाला आहे, त्याचे सैन्य रुद्राने युद्धात नष्ट केले आहे; ये, आता युद्ध कर, कारण तुला पार्वती मिळणार नाही.
पंचाननस्य महिषीं कथं प्राप्नोति जंबुकः । अंधकारः कथं राजन्प्राप्नोति सवितुः प्रभाम्
पंचाननाची राणी कोल्ह्याला कशी मिळेल? राजन, अंधार सूर्याच्या तेजापर्यंत कधी पोहोचू शकतो का?