इत्युक्तमात्रे वचने माधवेन क्रुधेक्षितः । पपात भस्मसाद्भूतस्त्यक्त्वा वृंदां सुदूरतः
माधवाने हे बोलताच, त्याच्या रागाच्या कटाक्षाने तो राक्षस वृंदेपासून दूर जाऊन तिथेच राख झाला.
अथोवाच प्रमुग्धा सा मायया जगदीशितुः । कस्त्वं कारुण्यजलधिर्येनाहमिह रक्षिता
तेव्हा, जगाच्या स्वामीच्या मायेमुळे गोंधळलेली ती म्हणाली — तुम्ही कोण? या ठिकाणी मला वाचवणारे, दयाळू सागर!
शारीरं मानसं दुःखं सतापं तपसां निधे । त्वया मधुरया वाचा हृतं राक्षसनाशनात्
माझ्या शरीरातील आणि मनातील दुःख, ताप — हे सर्व, तपश्चर्येचा खजिना असलेल्या, तुझ्या गोड शब्दांनी आणि त्या राक्षसाच्या नाशाने नाहीसे झाले.
तवाश्रमे तपः सौम्य करिष्यामि तपोधन
हे सौम्यस्वरूपा, मी तुझ्या आश्रमात तप करीन, तपश्चर्येचा खजिना असलेल्या.
तापस उवाच- भरद्वाजात्मजश्चाहं देवशर्मेति विश्रुतः । विहाय भोगानखिलान्वनं घोरमुपागतः
तपस्वी म्हणाला — मी भरद्वाजांचा मुलगा, देवशर्मा म्हणून प्रसिद्ध आहे. सर्व सुखसुविधा सोडून, या भयंकर जंगलात आलो आहे.
अनेन बटुनासार्धं मम शिष्येण कामगाः । बहुशः संति चान्येऽपि मच्छिष्याः कामरूपिणः
या बटुनासासोबत, माझ्या शिष्याबरोबर मी इथे आलो आहे. माझे असे अनेक शिष्य आहेत, जे इच्छेनुसार कोणतेही रूप घेऊ शकतात.
त्वं चेन्ममाश्रमे स्थित्वा चिकीर्षसि तपः शुभे । एहि राज्ञ्यपरं यामो वनं दूरस्थितं यतः
शुभे, जर तुला माझ्या आश्रमात राहून तप करायचे असेल, तर चल, आपण दुसऱ्या जंगलात जाऊ, कारण हे जंगल खूप दूर आहे.
इत्युक्त्वा राजपत्नीं तां ययौ प्राचीं दिशं हरिः । वनं प्रेतपिशाचाढ्यं मंदगत्या नराधिप
असे म्हणून, त्या राणीला सांगून, हरी पूर्व दिशेला गेला, राजन, हळूहळू चालत, जिथे भुते आणि पिशाच्चे असलेले जंगल होते.
वृंदारिकाश्रुपूर्णाक्षी तस्य पृष्ठानुगा ययौ । स्मरदूती च तत्पृष्ठे मां प्रतीक्षेति वादिनी
वृंदेच्या डोळ्यात अश्रू भरले होते, ती त्याच्या मागे चालू लागली. कामदूत तिच्या मागे जाऊन म्हणाली, 'माझी वाट बघ.'
अत्रांतरे दुराचारः कोपि पापाकृतिर्वने । जालं प्रसारयामास तद्यदा जीवपूरितम्
इतक्यात, त्या जंगलात कुणीतरी वाईट, पापी माणसाने जाळे पसरवले, आणि ते लगेच जिवंत प्राण्यांनी भरले गेले.
ततः संकोचयामास तज्जालं पापनायकः । जालस्थांस्तु तदा जीवानुपाहृत्य मुमोच ह
मग त्या पापी नायकाने ते जाळे ओढून घेतले आणि त्या जाळ्यात अडकलेल्या जीवांना काढून सोडले.
स च व्याधः स्त्रियौ दृष्ट्वा स्मरदूती जगाद ताम् । देवि मामत्तुमायाति करे गृह्णातु मां सखी
त्या शिकाऱ्याने त्या दोन स्त्रिया पाहिल्या आणि स्मरदूतिला म्हणाला, "देवी, ती मला घेण्यासाठी येते आहे — तुझ्या सखीने माझा हात धरावा."
वृंदा तयोक्तं श्रुत्वैनं विकृतास्यं व्यलोकयत् । वीक्ष्यतं भयवातेन निर्धूता सिंधुजप्रिया
वृंदेने तिचे बोल ऐकून त्या विकृत चेहऱ्याच्या माणसाकडे पाहिले; भीतीच्या वाऱ्याने हललेली समुद्राची प्रिया तिथे दिसली.
दुद्राव विकलं शुभ्रं स्मरदूत्या समं वने । विद्रवंती समं सख्या तापसाश्रममागता
ती गोंधळून, शुद्ध मनाने, स्मरदूतिसोबत जंगलात पळाली; दोघी सख्या पळत पळत तापसांच्या आश्रमात पोहोचल्या.
सा तापसवने तस्मिन्ददर्शात्यंतमद्भुतम् । पक्षिणः कांचनीयांगान्नानाशब्दसमाकुलान्
त्या तापसांच्या वनात तिने एक अद्भुत दृश्य पाहिले — सोन्यासारख्या अंगाचे, विविध आवाज करणारे पक्षी तिथे होते.
सापश्यद्धेमपद्माढ्यां वापीं तु स्वर्णभूमिकाम् । क्षीरं वहंति सरितः स्रवंति मधु भूरुहः
तिथे तिने सोन्याच्या कमळांनी भरलेली, सोन्याच्या तळाची एक विहीर पाहिली; दूध वाहणाऱ्या नद्या आणि मध गळणारी झाडे दिसली.
शर्कराराशयस्तत्र मोदकानां च संचयाः । भक्ष्याणि स्वादुसर्वाणि बहून्याभरणानि च
तिथे साखरेचे ढीग, मोदकांचे साठे, सर्व प्रकारचे स्वादिष्ट पदार्थ आणि भरपूर दागिने होते.
बहुशस्त्राणि दिव्यानि नभसः संपतंति च । क्रीडंति हरयस्तृप्ता उत्पतंति पतंति च
अनेक दिव्य शस्त्रे आकाशातून फिरत होती; तृप्त वानर खेळत, उडत आणि खाली पडत होते.
मठेति सुंदरं वृंदा तं ददर्श तपस्विनम् । व्याघ्रचर्मासनगतं भासयंतं जगत्त्रयम्
त्या सुंदर मठात वृंदेने त्या तपस्व्याला पाहिले — तो वाघाच्या कातडीवर बसलेला, तीनही जग उजळवणारा होता.
तमुवाच विभो पाहि पाहि पापर्द्धिकादथ । तपसा किं च धर्मेण मौनेन च जपेन च
ती त्याला म्हणाली, "प्रभो, मला पापाचा नाश करणाऱ्यापासून वाचवा; तप, धर्म, मौन किंवा जप याचा काय उपयोग?"
भीतत्राणात्परं नान्यत्पुण्यमस्ति तपोधन । एवमुक्तवती भीता सालसांगी तपस्विनम्
हे तपशक्ती असलेल्या, घाबरलेल्या जीवाला वाचवण्यासारखे पुण्य दुसरे नाही; असे म्हणत ती घाबरून त्या तपस्व्याला बिलगली.
तावत्प्राप्तः सदुष्टात्मा सर्वजीवप्रबंधकः । वृंदादेवी भयत्रस्ता हरिकंठे समाश्लिषत्
तेवढ्यात सर्व जीवांना पकडणारा, दुष्ट मनाचा तो आला; भीतीने थरथरलेल्या वृंदादेवीने हरिच्या गळ्यात मिठी मारली.
सुखस्पर्शं भुजाभ्यां सा शोकवल्लीव लिंगिता । तवालिंगनभावेन पुनरेव भविष्यति
ती त्याच्या मऊ हातांनी मिठी मारली गेली, जणू शोकाची वेलच त्याच्या आलिंगनाने पुन्हा तशीच होईल.
शिरः सर्वांगसंपन्नं त्वद्भर्तुरधिकं गुणैः । अथ त्वं प्रमदे गच्छ पत्यर्थे चित्रशालिकाम्
सर्व अंगांनी पूर्ण, तुझ्या पतीपेक्षा अधिक गुणी असे ते शिर; आता तू आपल्या पतीसाठी त्या अद्भुत सभागृहात जा.
सा चित्रशालामित्युक्ता विवेश मुनिना तदा । दिव्यपर्यंकमारूढा गृह्य कांतस्य तच्छिरः
म्हणून त्या ऋषीने सांगितल्यावर ती त्या चित्रशाळेत गेली; दिव्य पलंगावर बसून तिने आपल्या प्रियाचे शिर घेतले.
चकाराधरपानं सा मीलिताक्ष्यतिलोलुपा । यावत्तावदभूद्राजन्रूपं जालंधराकृति
ती डोळे मिटून, उत्कटतेने त्याच्या ओठांवरून मध प्यायली; तेव्हा, राजन, तिथे जालंधराचे रूप प्रकट झाले.
तत्कांतसदृशाकारस्तद्वक्षस्तद्वदुन्नतिः । तद्वाक्यस्तन्मनोभावस्तदासीज्जगदीश्वरः
ते रूप तिच्या प्रियासारखेच होते — त्याचे छाती, उंची, बोलणे, मन आणि भाव; त्या क्षणी तो जगाचा स्वामीच होता.
अथ संपूर्णकायं तं प्रियं वीक्ष्य जगाद सा । तव कुर्वे प्रियं स्वामिन्ब्रूहि त्वं स्वरणं च मे
मग पूर्ण शरीर असलेला प्रिय पाहून तिने म्हटले, "स्वामी, मी तुझ्या आवडीचे करीन; तू मला आपली इच्छा सांग."
वृंदावचनमाकर्ण्य प्राह मायासमुद्रजः । शृणु देवि यथा युद्धं वृत्तं शंभोर्मया सह
वृंदेचे बोल ऐकून, मायासागराचा पुत्र म्हणाला, 'देवी, मी आणि शंभू यांच्यात कसे युद्ध झाले, ते मी तुला सांगतो, नीट ऐक.'
प्रिये रुद्रेण रौद्रेण छिन्नं चक्रेण मे शिरः । तावत्वत्सिद्धियोगाच्च त्वद्गतेन ममात्मना
प्रियेला, रौद्र असलेल्या रुद्राने माझे डोके चक्राने छाटले; पण तुझ्या सिद्धीच्या सामर्थ्याने आणि माझे मन तुझ्यात एकरूप असल्याने,