कोलाहलः प्रहृतवान्दर्शयन्नात्मलाघवम् । सोऽपि हेति व्यथां त्यक्त्वा माल्यवांश्च गणाग्रणीः
कोलाहळाने आपली हलकेपणा दाखवत जोरात प्रहार केला; तोही, गटांचा प्रमुख, शस्त्राच्या वेदना सोडून दिल्या.
गिरिं गृहीत्वा तेनाजौ कोलाहलमथाहनत् । निश्चक्राम ज्वरस्तस्माज्ज्वलनो नाम भीषणः
कोलाहळाने युद्धात डोंगर उचलून त्याने प्रहार केला; त्याच्यापासून ज्वलन नावाचा भयंकर ताप बाहेर पडला.
त्रिशीर्षो नवहस्तश्च नवपादोऽतिपिंगलः । स ज्वरो मोहयामास माल्यवंतं स्वतेजसा
तो ताप तीन डोकी, नऊ हात, नऊ पाय आणि फारच पिंगट रंगाचा होता; त्याने आपल्या तेजाने माल्यवानाला गोंधळून टाकले.
माल्यवान्समरं त्यक्त्वा पराक्रांतो गिरिं ययौ । चंडिर्भयानकेनाजौ पाशेन हृदये हतः
माल्यवानाने युद्ध सोडून डोंगराकडे वाटचाल केली; चंडीर युद्धात भीतीच्या फासाने हृदयात घायाळ झाला.
हयो विनिर्गतस्तस्मात्क्षिप्तः सोऽपि च सागरे । कार्त्तिकेयो रणे राहुं शितैर्बाणैः समाहनत्
त्याच्यापासून घोडा बाहेर आला आणि सागरात फेकला गेला; कार्तिकेयाने युद्धात राहूवर तीक्ष्ण बाणांनी हल्ला केला.
आच्छाद्य शरजालैश्च शीघ्रं शक्तिं मुमोच ह । आपतंतीं महाशक्तिं ज्वलंतीमिव तेजसा
त्याला बाणांच्या पावसाने झाकून, त्याने पटकन एक भाला सोडला; ती महाशक्ती तेजाने जळत धावत गेली.
दृष्ट्वा राहुः खमुत्पत्य कराभ्यां जगृहे द्रुतम् । स तां शक्तिं गृहीत्वा तु विनद्योच्चैः पुनः पुनः
ते पाहून राहू आकाशात उडी मारून दोन्ही हातांनी तो भाला पटकन पकडला; तो भाला घेऊन तो पुन्हा पुन्हा मोठ्याने गर्जला.
स्वर्भानुः शिरसोनोपि तस्य शक्त्या जघान तम् । वक्षस्यभिहते शक्त्या तद्देहान्निर्गता सरित्
स्वर्भानूने त्या भाल्याने त्याच्या डोक्यावर प्रहार केला; छातीवर भाला लागल्यावर त्याच्या देहातून एक नदी बाहेर आली.
तया संप्लावितः पुत्रो महादेवस्य संयुगे । कथंचित्सा नदी रुद्धा समं पूरो गिरिं ययौ
त्या नदीने त्याला बुडवले, महादेवाचा पुत्र युद्धात; कसेबसे ती नदी थांबवली गेली आणि पुरासह तो डोंगराकडे गेला.
श्रुत्वार्णवजो ज्वरतः कटककदंबस्य कर्कशं विरुतम् । सुस्वरवचनविदग्धं तमपि च कोकिलापतिं न सस्मार
सागरातून जन्मलेल्या तापाच्या कडाक्याच्या किल्ल्यातील कठोर किंकाळी ऐकून, गोड बोलण्यात पटाईत असला तरी, त्याला कोकिळांचा स्वामीही आठवला नाही.
शरैः किरंतं दहनमसिना बर्बरोऽवधीत् । कूष्मांडो निहतो मूर्ध्नि सर्परोम्णाथ मुष्टिना
बर्बराने बाणांचा वर्षाव करणाऱ्या जळत्या योद्ध्याला तलवारीने ठार केले; कूष्मांडाचा सर्प केसांच्या मुठीने डोक्यावर प्रहार झाला.
पातालकेतुना हासो मुद्गरेण समाहतः । तस्य देहाद्विनिष्क्रम्य हस्ती मुद्गरमाभुनक्
पाताळकेतूने हासोवर गदाने घाव केला; त्याच्या देहातून एक हत्ती बाहेर आला आणि त्याने गदा पकडली.
शुंडायां मुष्टिघातेन हतः पातालकेतुना । आयुधैर्जर्जरं चक्रे भृंगीशं रोमकंटकः
पाताळकेतूने हत्तीच्या सोंडेवर मुठीने प्रहार केला; रोमकंटकाने भृंगीशावर शस्त्रांनी वार केले.
भृंगीशोऽपि रणाद्भीतस्त्वरन्नेव गिरिं ययौ । सहसा धूम्रवर्णश्च शुभ्रः केतुमुखेऽपतत्
भृंगीशा युद्धात घाबरून घाईने डोंगराकडे गेला; अचानक धुरकट आणि शुभ्र असा योद्धा केतुमुखाच्या समोर पडला.
गणं गिलितवान्दैत्यो महाकायो महाननः । हाहाकारो महानासीद्गिलिते केतुना रणे
एका मोठ्या देहाच्या आणि तोंडाच्या दैत्याने गट गिळला; केतुमुख युद्धात गिळला गेल्यावर मोठा आक्रोश झाला.
जृंभस्य निशितैर्बाणैश्छिन्नांगोऽथ विनायकः । शुंडादंडं परशुना तस्य चिच्छेद दंतिनः
जृंभाने तीक्ष्ण बाणांनी विनायकाचे अवयव तोडले; त्याने दात्याच्या सोंडेचा दंड कुऱ्हाडीने छाटला.
जृंभासुरो जघानाथ शक्त्या लंबोदरोदरम् । मूषकोऽपि शरैर्भिन्नः प्रविवेश गुहामुखम्
जृंभासुराने लांबोदरावर भाल्याने प्रहार केला; उंदीर बाणांनी छिन्न होऊन गुहेच्या तोंडात शिरला.
विनायकः प्रहारार्त्तो विललापाकुलो रणे । हा मातस्तात हा भ्रातर्हा मूषक मम प्रिय
विनायक प्रहारांनी व्याकुळ होऊन युद्धात रडू लागला: 'अगं आई! बाबा! अरे भाऊ! अरे माझ्या प्रिय उंदिरा!'
गणेशक्रंदितं श्रुत्वा भगवत्या तया तदा । समेत्य कूटादन्यस्मात्पार्वत्योक्तः शिवस्तदा
गणेशाचे आक्रोश ऐकून त्या क्षणी देवी तिथे आली, आणि दुसऱ्या शिखरावरून आलेल्या पार्वतीने शंकराला हाक मारली.
हेरंबो वध्यते दैत्यैः स्कंदोऽपि विनिपातितः । शिव किं क्रीडसे शैले रक्ष पुत्रौ गणानपि
हेरंब राक्षसांनी मारला गेला आहे, आणि स्कंदही खाली पाडला आहे; शंकरा, पर्वतावर तू खेळण्यात दंग का आहेस? आपल्या मुलांना आणि गणांना वाचव.
सदा शूलादिशस्त्राणां धृतानामद्य वै क्षणः । अथ गौर्या वचः श्रुत्वा वीरभद्रं शिवोऽब्रवीत्
तू नेहमीच शूल वगैरे शस्त्रं हातात धरतोस, आता त्याचा उपयोग करण्याची वेळ आली आहे; मग गौरीचे बोल ऐकून शंकराने वीरभद्राला सांगितले.
वृषः सज्जीयतां शीघ्रमित्युक्ते स तदाकरोत् । बबंध मुकुटं तस्य शृंगयोर्भास्करप्रभम्
बैल लवकर तयार करा, असे सांगितल्यावर तसेच केले गेले; त्याच्या शिंगांना सूर्यासारखा तेजस्वी मुकुट बांधला.
कंठे घंटाशतं बद्ध्वा कर्णयोर्दर्पणौ धृतौ । स्कंधे च किंकिणीजालं चरणे नूपुरं महत्
त्याच्या गळ्यात शंभर घंटा बांधल्या, कानांवर आरसे ठेवले, खांद्यावर किंकिण्यांची जाळी घातली, आणि पायात मोठा नूपूर घातला.
पुच्छे चामरसाहस्रं तस्य पाशाष्टकं मुखे । कल्याणी च तदा देवी शर्वपार्श्वे व्यस्थिता
त्याच्या शेपटीला हजार चामर बांधले, तोंडात आठ दोऱ्यांचे फास ठेवले; त्या वेळी कल्याणी देवी शंकराच्या बाजूला उभी राहिली.
पाशाष्टकेन संयुक्ता तत्र खड्गधरांबिका । न्यस्तानि सर्वशस्त्राणि स वृषः सज्जितो बभौ
आठ फासांनी सजलेली, हातात तलवार असलेली अंबिका तिथे उभी होती; सर्व शस्त्रं ठेवली गेली, आणि सजवलेला बैल तेजाने झळकू लागला.
पार्वत्या भूषितः सोऽथ निजया घंटमालया । कृतं च तिलकं देव्या प्रोक्तः सत्कृतिपूर्वकम् 6.12.
मग पार्वतीने आपल्या खास घंटांच्या माळेने त्याला सजवले, आणि देवीने तिळक लावून आदराने बोलली.
हरस्त्वया न मोक्तव्यो वृषेन्द्र रणसंकटे । आगंतव्यमरीन्जित्वा शंभुना सह संगरे
बैलराजा, युद्धाच्या कठीण वेळी हराला सोडू नकोस; शत्रूंना जिंकून शंभूसोबत परत ये.
इति श्रुत्वा वचो देव्या हरो वृषमथारुहत् । धृत्वायुधसहस्रं तु निजालंकारभूषितः । रणं गच्छामि तां प्राह पार्वतीं प्रति सादरम्
देवीचे बोल ऐकून हराने बैलावर बसले, हजारो शस्त्रं हातात घेतली, स्वतःच्या अलंकारांनी सजला; पार्वतीला आदराने म्हणाला, 'मी युद्धाला जातो.'
ईश्वर उवाच- त्वं तिष्ठसि स्वरूपाणि एकाकिन्यपि सस्पृहा । भामिनी दुरभिप्राया दानवा हि समागताः
ईश्वर म्हणाले: तू आपल्या स्वरूपात, एकटी असूनही, इच्छाशक्तीने तग धरतेस; हे सुंदर स्त्री, कठीण मनाचे दैत्य एकत्र आले आहेत.
तस्मात्त्वयात्मनैवात्मा रक्षणीयो वरानने । इत्युक्त्वा वृषभारूढो ययौ रुद्रो रणांगणम्
म्हणून, सुंदर मुखवाली, तुला स्वतःच्या शक्तीने स्वतःचे रक्षण करावे लागेल; असे सांगून रुद्र बैलावर बसून रणांगणाकडे निघाले.